| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Podwójne karanie za niepłacenie składek

Podwójne karanie za niepłacenie składek

Płatnik, który nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne, może zostać za to ukarany zarówno w postępowaniu przed ZUS, jak i w postępowaniu przed sądem. Takie podwójne karanie za ten sam czyn Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją RP.

W razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości ZUS może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nieopłaconych składek. Stanowi o tym art. 24 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (zwanej dalej u.s.u.s.). Taka dodatkowa opłata, podobnie jak odsetki za zwłokę czy koszty egzekucyjne finansowane są w całości z własnych środków przez płatnika składek. Natomiast art. 218 § 1 k.k. określa znamiona przestępstwa naruszenia praw pracownika ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego. W razie gdy osoba wykonująca czynności z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych łamie te prawa w sposób złośliwy lub uporczywy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jednym ze sposobów łamania tych praw jest zaniechanie opłacania składek z tytułu ubezpieczeń społecznych potrąconych z wynagrodzenia za pracę. Może się więc zdarzyć, że osoba prowadząca indywidualnie działalność gospodarczą będzie dwukrotnie ukarana za to samo przewinienie.

Przykład

Damian K. prowadzi działalność gospodarczą (przedsiębiorstwo remontowo-budowlane) i zatrudnia 5 osób. Przez kilka miesięcy nie płacił za pracowników składek na ubezpieczenia społeczne, potrąconych z wynagrodzeń tych pracowników. W związku z tym ZUS może nałożyć na niego, jako płatnika składek, dodatkową opłatę w wysokości 100% nieopłaconych składek za wymieniony okres. Jednocześnie może być skazany za przestępstwo z art. 218 § 1 k.k. za nieopłacenie składek i ukarany np. karą grzywny.

Z kolei art. 98 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. stanowi, że karze grzywny do 5000 zł podlega płatnik składek albo osoba zobowiązana do działania w imieniu płatnika, który nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie. A zatem osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może być ukarana taką grzywną znów oprócz tego, że zostanie na nią nałożona opłata dodatkowa, co stanowi podwójne karanie za ten sam czyn. Karze grzywny w tej samej wysokości podlega także ten, kto w przewidzianym przepisami terminie nie opłaca składek lub nie dokonuje wpłat z innych tytułów niż ubezpieczenia społeczne, do których poboru zobowiązany jest ZUS.

W obu wcześniej wskazanych sytuacjach dochodzi do możliwości podwójnego karania za to samo, co jest sprzeczne z zasadą państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji.

Wyrokiem z 18 listopada 2010 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisów art. 218 § 1 k.k., art. 98 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Niekonstytucyjne przepisy utracą moc 31 maja 2012 r.

Trybunał uznał wskazane przepisy za niekonstytucyjne wyłącznie dlatego, że możliwe jest jednoczesne karanie płatnika będącego osobą fizyczną opłatą dodatkową i skazanie za przestępstwo lub wykroczenie za nieopłacanie (częściowe nieopłacanie) składek na ubezpieczenia społeczne. Równocześnie stwierdził jednak, że uznane za niezgodne z Konstytucją przepisy prawa, gdyby były oceniane pojedynczo, nie budziłyby wątpliwości konstytucyjnych. Dopiero łącznie tworzą taki mechanizm prawny, który może wywołać niekonstytucyjne skutki. Zdaniem Trybunału rzetelne opłacanie składek leży zarówno w interesie ZUS, jak i ubezpieczonego, a także w interesie publicznym, gdyż brak pochodzących ze składek środków na finansowanie świadczeń ubezpieczeniowych musiałby być rekompensowany z budżetu państwa.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Zielona Linia

Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »