| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Wykonywanie zobowiązań gwarancyjnych a rozliczenia VAT

Wykonywanie zobowiązań gwarancyjnych a rozliczenia VAT

W czasach walki o klienta i wysokiej konkurencji gwarancja jakości produktu jest jednym z rodzajów odpowiedzialności za sprzedaż wadliwego towaru. Jest to także potwierdzenie jakości produktu, stanowiące nierzadko również narzędzie marketingowe.


Ze względu na nieodpłatny charakter świadczonych usług gwarancyjnych, korzystanie z podwykonawców przy wykonywaniu tych usług oraz rozmaite możliwości wywiązywania się z zobowiązań gwarancyjnych podatnicy mają często wątpliwości co do zasad opodatkowania tych świadczeń. Poniżej przedstawiamy regulacje prawne normujące zasady udzielania gwarancji oraz rozwiązania najczęściej występujących w tym zakresie problemów.

W przypadku stwierdzenia wady nabytego produktu gwarancja stanowi dobrowolne zobowiązanie gwaranta (producenta lub sprzedawcy) wobec nabywcy produktu, które:

1) wynika z umowy (np. z umowy sprzedaży lub dodatkowej umowy gwarancyjnej),

2) zostało podjęte bez dodatkowej opłaty w ciągu okresu wskazanego w dokumencie gwarancyjnym,

3) polega na przywróceniu możliwości normalnego korzystania z produktu objętego gwarancją, niezakłóconego przez jego wadliwość.

Gwarancję jakości regulują art. 577-582 kodeksu cywilnego. Z art. 577 § 1 k.c. wynika, że w przypadku, gdy kupujący otrzymał od sprzedawcy dokument gwarancyjny co do jakości rzeczy sprzedanej, uznaje się w razie wątpliwości, że wystawca dokumentu (gwarant) jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jeżeli wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w gwarancji.

Do powstania zobowiązania z tytułu gwarancji konieczne jest zatem:

1) otrzymanie przez nabywcę dokumentu gwarancyjnego,

2) ujawnienie wady produktu w ciągu okresu, na jaki została udzielona gwarancja.

Zakres uprawnień gwarancyjnych, które przysługują nabywcy w przypadku wystąpienia wady produktu, zależy od treści otrzymanej gwarancji. W zależności od umownych postanowień gwarant (producent lub sprzedawca) jest zobowiązany:

1) usunąć wadę fizyczną rzeczy lub

2) dostarczyć rzecz wolną od wad.

Istotą gwarancji jest jej nieodpłatny charakter. Oznacza to, że zarówno udzielenie gwarancji, jak i spełnienie świadczenia gwarancyjnego przez gwaranta następuje bez pobrania dodatkowej opłaty. Gwarant nie może również uzależnić wykonania przyjętego na siebie zobowiązania gwarancyjnego od jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego (brak odpłatności w naturze). Należność za świadczenie gwarancyjne jest natomiast wkalkulowana w cenę nabytego produktu, objętego gwarancją. Odpłatność za świadczenie gwarancyjne następuje więc na etapie sprzedaży produktu objętego gwarancją, nie występuje natomiast na etapie wykonania przez gwaranta zobowiązania gwarancyjnego.

W praktyce rolę gwaranta najczęściej przyjmuje na siebie producent, ale może nim być także sprzedawca produktu objętego gwarancją. Gwarant może wykonywać świadczenia gwarancyjne własnymi siłami, bądź też zlecić ich wykonanie innemu podmiotowi (np. serwisowi autoryzowanemu przez gwaranta).

Zobowiązanie gwarancyjne może polegać na usunięciu wady fizycznej rzeczy przez gwaranta, które sprowadza się najczęściej do wykonania usługi naprawy rzeczy bądź wymiany jej uszkodzonej części. Na skutek wykonania zobowiązania gwarancyjnego gwarant może również dostarczyć rzecz wolną od wad, w wyniku czego pomiędzy gwarantem a nabywcą dochodzi do wymiany wadliwego towaru na towar pozbawiony tych wad.

Wymienione czynności, których celem jest usunięcie wady fizycznej rzeczy (np. usługa naprawy gwarancyjnej) lub dostarczenie rzeczy wolnej od wad (np. wymiana towaru na pozbawiony wad), dokonane przez gwaranta na rzecz uprawnionego do tego nabywcy, nie podlegają opodatkowaniu VAT. Wykonywane przez gwaranta świadczenia gwarancyjne stanowią kontynuację umowy sprzedaży, w ramach której doszło do wydania produktu niezgodnego z treścią umowy ze względu na wady stwierdzone w okresie gwarancyjnym. Wykonanie przez gwaranta usługi gwarancyjnej, wymiana wadliwej części towaru czy wymiana towaru na pozbawiony wad mają na celu nieodpłatne przywrócenie wymaganej jakości sprzedanego produktu, tj. zgodnie z jego przeznaczeniem i właściwościami określonymi w umowie sprzedaży. Wobec tego, stanowiąc czynności wykonane bez pobrania dodatkowej opłaty (za które cena została wliczona w cenę sprzedaży produktu) i jednocześnie związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, nie podlegają odrębnemu opodatkowaniu VAT. Opodatkowaniu podlega bowiem:

1) odpłatna dostawa towarów (odpłatne świadczenie usług) lub

2) przekazanie towarów bez wynagrodzenia (nieodpłatne świadczenie usługi) - jeśli nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Czynności wykonanych w ramach zobowiązania gwarancyjnego nie można zaliczyć do żadnej z wymienionych rodzajów czynności opodatkowanych.

Czynności wynikające z zobowiązania gwarancyjnego, jako wliczone w cenę towaru, zostały już opodatkowane na etapie odpłatnej sprzedaży produktu objętego gwarancją. Podstawę opodatkowania VAT w tym przypadku stanowił obrót zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Opodatkowaniu VAT podlega więc kwota należna z tytułu sprzedaży (pomniejszona o kwotę należnego VAT), obejmująca całość świadczenia należnego od nabywcy, w tym wliczone w cenę prawo nabywcy do świadczenia gwarancyjnego.

Prawidłowość opisanego stanowiska potwierdzają również organy podatkowe, w tym m.in.:

1. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 16 stycznia 2008 r., nr IP-PP2-443-519/07-2/ASi. W odpowiedzi na pytanie podatnika dotyczące opodatkowania przekazywanych klientom części zamiennych, wydawanych w ramach napraw gwarancyjnych, stwierdził on, że: „(...) dokonywane przez spółkę naprawy gwarancyjne (poprzez wydanie części zamiennych) na rzecz klientów, którzy są uprawnieni do tych napraw, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie stanowią żadnej z czynności wymienionych w wyżej cytowanych przepisach. Naprawy gwarancyjne nie stanowią bezpłatnego świadczenia usług, bowiem prawo do otrzymania świadczeń gwarancyjnych klient nabywa w momencie zakupu sprzętu audio-wideo, za które płaci cenę wraz z podatkiem. W cenę tę wliczone są faktyczne koszty napraw gwarancyjnych. Zatem wnioskodawca nie powinien naliczać podatku od towarów i usług od części zamiennych, które zużywa do wykonania naprawy gwarancyjnej”.

2. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 26 marca 2009 r., nr ITPP2/443-1085/08/EŁ. Potwierdził w niej, że: „Czynności realizowane w ramach ustawy - Kodeks cywilny, w tym wymiana towaru na wolny od wad, są realizowane przez gwaranta na rzecz kupującego, w związku z niezgodnością towaru z umową. Prawo do otrzymania świadczeń gwarancyjnych klient nabywa w momencie zakupu. W takim przypadku cena za udzielenie powyższej gwarancji zawsze wliczona jest w cenę towaru objętego taką gwarancją. Zatem wydanie przez gwaranta w ramach gwarancji - na rzecz klientów do tego uprawnionych - towaru wolnego od wad nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.

Jeśli podmiot, któremu gwarant zlecił wykonanie naprawy gwarancyjnej, nie jest gwarantem w stosunku do nabywcy towaru, to odpłatna czynność wykonana przez podwykonawcę, na rzecz sprzedawcy bądź producenta w ramach udzielonej przez nich gwarancji, będzie podlegała opodatkowaniu na zasadach ogólnych z zastosowaniem stawki właściwej dla wykonanej czynności.

Stanowisko takie zajął m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 26 marca 2009 r., nr ITPP2/443-1085/08/EŁ. Dyrektor IS podkreślił, że: „(...) zobowiązanym z tytułu gwarancji udzielonej nabywcy jest jedynie gwarant, a zobowiązanie się podmiotu trzeciego do świadczenia za niego usług naprawczych ma zawsze charakter samoistny i odrębny od umowy sprzedaży towaru. Gwarant zleca zakładowi serwisowemu realizację usług gwarancyjnych wobec nabywców towaru, a zakład serwisowy przejmuje jedynie obowiązek realizacji tych świadczeń. Tak zdefiniowana usługa podlega podatkowi od towarów i usług na zasadach ogólnych. (...) Zatem w tej sytuacji, gdy zobowiązania gwarancyjne za gwaranta realizuje podmiot trzeci na podstawie umowy cywilnej, to czynności te należy traktować jako świadczenie usług na rzecz gwaranta, a nie świadczenie gwarancyjne”.

Podobnie orzekł również NSA we Wrocławiu w wyroku z 23 maja 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 3634/01. Wyrok ten został wydany na gruncie „starej” ustawy o VAT, jednak jego rozstrzygnięcie jest aktualne również w stosunku do przepisów obecnie obowiązującej ustawy o VAT. W wymienionym wyroku sąd administracyjny stwierdził, że: „(...) w sytuacji gdy obowiązki wynikające z gwarancji realizuje gwarant, czynności te nie mieszczą się w katalogu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, gdyż stanowią kontynuację prawidłowego zrealizowania umowy sprzedaży. (...) Inaczej jednak kształtuje się sytuacja prawna w przypadku, gdy zobowiązania gwarancyjne za gwaranta realizuje podmiot trzeci w oparciu o umowę zawartą w tym zakresie z gwarantem. W takim przypadku podmiot ten wykonuje za gwaranta i na jego rachunek stosowne czynności wynikające z gwarancji, np. naprawy. Tym samym realizacja przez tenże podmiot zobowiązań gwarancyjnych za gwaranta jest niewątpliwie świadczeniem usługi na rzecz tegoż ostatniego. Usługa ta ma charakter odpłatny i jako taka podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 2 ustawy o VAT”.

PRZYKŁAD

ALFA S.A. jest producentem sprzętu AGD i gwarantem dla swoich nabywców. Naprawy gwarancyjne sprzętu firma zleca podwykonawcy - BETA Sp.j., która wykonuje je za odpłatnością. Dla firmy BETA Sp.j., która nie jest gwarantem w stosunku do nabywców sprzętu AGD, odpłatne wykonanie usługi naprawy jest czynnością opodatkowaną VAT według stawki podatku właściwej dla tej czynności. Za naprawę sprzętu AGD zleconą przez producenta BETA Sp.j. wystawia fakturę VAT

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Jacek Rakowski

Dyrektor ds. prawnych, Związek Polskiego Leasingu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »