| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Ustawa antykryzysowa a ochrona stosunku pracy

Ustawa antykryzysowa a ochrona stosunku pracy

Przedsiębiorca starający się o pomoc państwa nie może spełniać przesłanek do ogłoszenia upadłości. Jednak gdy mimo otrzymanej i już wykorzystanej pomocy nadal nie odzyska w późniejszym okresie płynności finansowej, ma prawo ogłosić upadłość.


Ustawa antykryzysowa wprowadziła nową kategorię podmiotów podlegających szczególnej ochronie. Najogólniej mówiąc, chroni ona pracowników przed zwolnieniem z przyczyn niedotyczących pracowników. Tym samym ustawa dodała nowy podmiot do sporej już grupy pracowników chronionych.

Przedsiębiorca mający przejściowe trudności finansowe nie może wypowiedzieć umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika (art. 6 ustawy antykryzysowej). Czynności tych nie można dokonać w okresie lub okresach pobierania przez pracownika świadczeń i stypendium, do których uprawniony jest pracownik przedsiębiorcy stosującego ustawę, a także w okresie lub w okresach przypadających bezpośrednio po nim. Zakaz ten obejmuje swoim zakresem wyłącznie wypowiedzenie przez przedsiębiorcę stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Przykład

W październiku 2009 r. pracownik został zwolniony w trybie dyscyplinarnym, mimo że pracodawca stosował od września przepisy ustawy antykryzysowej. W tym samym czasie pracodawca wręczył 3 innym pracownikom wypowiedzenia z powodu likwidacji ich stanowisk pracy, które jednak cofnął, uzasadniając to ochroną.

W tym wypadku pracodawca znajdujący się w przejściowych trudnościach finansowych postąpił prawidłowo, wycofując wręczone wcześniej wypowiedzenia umowy o pracę 3 swoim pracownikom, ponieważ nie mogli oni zostać zwolnieni w okresie ochronnym z przyczyn ich niedotyczących, a za taką należy uznać likwidację stanowisk pracy. Z kolei rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z pierwszym pracownikiem było możliwe. Ochrona szczególna, o której mowa w art. 6 ustawy antykryzysowej, nie wyłącza rozwiązania stosunku pracy w tym trybie.

WAŻNE!

Ustawodawca nie zawarł w ustawie antykryzysowej zakazu rozwiązywania stosunku pracy za zgodą obu stron. Przedsiębiorcy nie wolno jednak wykorzystywać niepomyślnej sytuacji na rynku pracy i namawiać pracowników do zakończenia istnienia stosunku pracy za porozumieniem stron.

W relacji z przepisami ustawy o zwolnieniach grupowych należy zastanawiać się jak stosować „kryzysowe” przepisy ochronne, gdy dochodzi do zwolnień grupowych i indywidualnych w trybie tej ustawy. Możliwe są bowiem dwie interpretacje. W związku z tym, że obecnie nie możemy jeszcze powołać się na wyroki Sądu Najwyższego, bo ustawa jest nowa, dopiero w przyszłości okaże się, jaką wykładnię w tym zakresie przyjmie sąd. Z drugiej jednak strony, z uwagi na to, że ustawa antykryzysowa ma charakter czasowy i niewielu przedsiębiorców korzysta z jej rozwiązań, być może problem zwolnień grupowych w ogóle nie zaistnieje.

Jedna z interpretacji jest taka, że pracodawca może pracownikom podlegającym ochronie stosunku pracy na podstawie art. 6 ustawy antykryzysowej wręczyć zarówno wypowiedzenia umowy, jak i wypowiedzenia zmieniające, gdy dochodzi do zwolnień grupowych. Artykuł 5 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych zawęża gwarancje stabilizacji stosunku pracy, ponieważ uchyla on stosowanie przepisów ochronnych (w tym też kryzysowych). Ponadto ustawodawca dokładnie określił grupy pracowników, którym w okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy (art. 5 ust. 5 ustawy o zwolnieniach grupowych). Wśród wymienionych w tym przepisie nie ma pracowników chronionych na podstawie ustawy antykryzysowej. Podobne uwagi można odnieść do zwolnień indywidualnych w trybie ustawy o zwolnieniach grupowych (art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych).

Druga interpretacja wynika z ochronnej funkcji prawa pracy i opiera się na literalnej treści przepisu art. 6 ustawy antykryzysowej oraz na założeniu, że ustawa ta jest ustawą szczególną w stosunku do ustawy o zwolnieniach grupowych. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca w przejściowych trudnościach finansowych nie może wypowiedzieć umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika w oznaczonych okresach. Dlatego, czytając przepis dosłownie, należy dojść do wniosku, że przedsiębiorca w przejściowych trudnościach finansowych nie może dokonywać zwolnień ani grupowych, ani indywidualnych w trybie ustawy o zwolnieniach grupowych. Zwolnienia, o których mowa w ustawie o zwolnieniach grupowych, to inaczej mówiąc zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracowników, a takich zwolnień zakazuje przecież ustawa antykryzysowa. Powyższa interpretacja, która chroni słabszą stronę stosunku pracy - czyli pracownika, zasługuje na poparcie.

Jeśli pracodawca korzysta z pomocy określonej w ustawie antykryzysowej, to nie jest w ogóle możliwe rozstanie się z pracownikiem, ponieważ wobec pracodawcy korzystającego z tej pomocy nie mogą zachodzić przesłanki do ogłoszenia upadłości (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy antykryzysowej).

Ustawa antykryzysowa wprowadza wiele warunków, które przedsiębiorca musi spełnić, żeby otrzymać pomoc antykryzysową, a jednym z nich jest niemożność ogłoszenia upadłości. Warunek ten jest dosyć zaskakujący, biorąc pod uwagę to, że pomoc ma być udzielana przedsiębiorcom najbardziej jej potrzebującym, a za takiego należy uznać upadającego. Tak czy inaczej, jeśli przedsiębiorca korzystający z ustawy antykryzysowej nie może upaść, to oczywiście pracownicy takiego pracodawcy nie mogą stracić pracy wskutek upadłości. Gdyby zachodziły przesłanki do upadłości, przedsiębiorca znajdujący się w sytuacji kryzysowej nie dostałby pomocy państwa.

Przykład

Pracodawca przez 6 miesięcy korzystał z pomocy państwa, jednak po tym okresie zdecydował się na ogłoszenie upadłości i zwolnił pracowników.

W takim wypadku nie stosuje się przepisów o szczególnej ochronie, którą objęci byliby pracownicy po okresie pobierania świadczeń wynikających z ustawy antykryzysowej. Jeżeli przedsiębiorcy udzielono pomocy na 6 miesięcy, a po tym czasie mimo udzielonej pomocy przedsiębiorca ogłosił upadłość, to tym samym uchylona została ochrona. Przedsiębiorca, starając się o pomoc państwa, nie może spełniać przesłanek do ogłoszenia upadłości, ale gdy już otrzymaną pomoc wykorzysta w czasie oznaczonym, a mimo tej pomocy nie odzyska w późniejszym okresie płynności finansowej, ma prawo oczywiście ogłosić upadłość.

Ewa Podgórska-Rakiel 

Podstawa prawna:

• ustawa z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (DzU z 2009 r. nr 125, poz. 1035),

• ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Jarosław Olszewski

Elektrofarm

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »