| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Skutki podatkowe zatrzymania zadatku

Skutki podatkowe zatrzymania zadatku

Czy zatrzymany zadatek należy potraktować jako odszkodowanie z tytułu odstąpienia od umowy przez kontrahenta? Jak firma zatrzymująca zadatek powinna rozliczyć VAT?

Jeżeli w momencie otrzymania zadatku podatnik zastosował się do wskazanego art. 19 ust. 11 ustawy o VAT i wystawił fakturę VAT potwierdzającą przyjęcie zadatku oraz rozliczył w deklaracji VAT kwotę podatku należnego zawartego w otrzymanej należności, to z chwilą zatrzymania zadatku, wobec wycofania się klienta z umowy, powinien skorygować obrót i kwotę podatku należnego poprzez wystawienie faktury korygującej. Zatrzymany zadatek nie podlega bowiem w tej sytuacji opodatkowaniu VAT. Skoro podatnik odprowadził należny VAT od czynności, która podlegała temu podatkowi, to w razie zmiany zadatku na odszkodowanie nie można mu odbierać możliwości odzyskania zapłaconego VAT.

Podatnik może odzyskać VAT tylko przez wystawienie faktury korygującej do faktury pierwotnej, w której naliczył VAT od pobranego zadatku. Problem polega jednak na tym, że ustawa o VAT nadal uzależnia możliwość skorygowania VAT od obowiązku posiadania przez podatnika potwierdzenia otrzymania korekty od nabywcy.

Według art. 29 ust. 4 ustawy o VAT podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze. W przypadku gdy podstawa opodatkowania ulega zmniejszeniu w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze, podatnik dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania pod warunkiem posiadania, przed upływem terminu złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w którym nabywca towaru lub usługi otrzymał korektę faktury, potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę. Uzyskanie potwierdzenia otrzymania przez nabywcę towaru lub usługi korekty faktury po terminie złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy uprawnia podatnika do uwzględnienia korekty faktury za okres rozliczeniowy, w którym potwierdzenie to uzyskał.

PRZYKŁAD

Spółka A wystawiła fakturę korygującą 5 września 2009 r. Potwierdzenie odbioru tej faktury przez nabywcę otrzymała 23 października 2009 r. Z potwierdzenia wynika, że nabywca odebrał fakturę korygującą 30 września 2009 r. Firma miała prawo obniżyć podatek należny wynikający z tej faktury w rozliczeniu za okres, w którym nabywca odebrał fakturę korygującą, czyli w deklaracji VAT za wrzesień 2009 r.

Spór z organami podatkowymi wynika z tego, że według przepisów ustawy uzyskanie takiego potwierdzenia jest konieczne. Organy podatkowe stosują te regulacje. Przepisy te są jednak niezgodne z dyrektywą UE. Sądy administracyjne, wydając orzeczenia na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 grudnia 2008 r., potwierdzały to stanowisko. Według sądów uzależnienie obniżenia VAT od potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez kontrahenta jest niezgodne z prawem unijnym. Tak np. stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 5 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 851/09 (wyrok nieprawomocny).

Po stronie podatników wypowiedział się także WSA w Warszawie w wyroku z 30 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 742/09. Sąd stwierdził, że „(...) sporny przepis jest sprzeczny z zasadą proporcjonalności i neutralności. Polska nie może wprowadzać dowolnych nowych obowiązków, argumentując to koniecznością zapobiegania oszustwom”.

Również obecnie obowiązujący art. 29 ust. 4a, który uzależnia obniżenie VAT należnego od otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez kontrahenta, jest niegodny z prawem UE.

Jednak w pierwszym orzeczeniu wydanym na podstawie nowych przepisów sąd nie poparł tego stanowiska. Wprawdzie podstawowa zasada rozliczania faktur korygujących nie uległa zmianie (obowiązek posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej), ale obecnie przepisy dotyczące rozliczania faktur korygujących znajdują się już w ustawie. To był właśnie podstawowy zarzut TK do poprzednich regulacji. Obecnie podstawowym zarzutem powinna być niezgodność tych regulacji z dyrektywą UE. Artykuł 29 ust. 4a ustawy o VAT narusza zasadę proporcjonalności i neutralności VAT. Jednak WSA w Poznaniu w wyroku z 9 września 2009 r., sygn. akt I SA/Po 632/09, uznał, że art. 29 ust. 4a ustawy o VAT jest zgodny z prawem europejskim.

Zatem jak dotąd sprawa nie jest ostatecznie rozstrzygnięta, nawet wśród sądów administracyjnych. Z pewnością to nie koniec wyroków w tej sprawie, ponieważ podatnicy nie przestaną dochodzić swoich praw przed sądem administracyjnym. Trudno jednak ocenić, jaka będzie linia orzecznicza sądów dotycząca nowych przepisów.

Zatrzymany zadatek, w razie zerwania umowy, staje się odszkodowaniem. Odszkodowanie natomiast nie podlega VAT. Jeśli jednak podatnik wystawił fakturę VAT potwierdzającą przyjęcie zadatku i rozliczył w deklaracji VAT kwotę podatku należnego, wobec wycofania się klienta z umowy powinien skorygować obrót i kwotę podatku należnego poprzez wystawienie faktury korygującej. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że niezbędne jest uzyskanie potwierdzenia odbioru korekty. Jest to jednak błędne stanowisko, które podważają sądy administracyjne. Potwierdzenie nie jest konieczne, aby podatnik mógł skorygować należny VAT. Trzeba jednak pamiętać, że jest to stanowisko sprzeczne z argumentacją organów podatkowych.

 Ewa Michalak

Podstawa prawna:

• art. 394 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn.zm.),

• art. 19 ust. 11 i art. 29 ust. 4-4a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn.zm.).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Finesia Consulting Sp. z o.o.

Usługi księgowe i kadrowo-płacowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »