| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Odsetki w praktyce handlowej

Odsetki w praktyce handlowej

W czasach słabnącej złotówki podstawowym zabezpieczeniem dla wierzyciela są odsetki. Mogą występować w dwu postaciach - jako odsetki ustawowe, które należą się na wypadek opóźnienia nawet w braku stosownego postanowienia w umowie, i odsetki umowne, które swą moc czerpią z postanowień kontraktowych.

Zazwyczaj w praktyce handlowej będziemy mieli do czynienia z odsetkami za opóźnienie lub za zwłokę. Różnica między tymi dwiema instytucjami jest taka, że zwłoka to zawinione opóźnienie. Jeśli zatem dochodzi do przekroczenia terminu spełnienia świadczenia, a dłużnikowi w efekcie tej sytuacji można postawić zarzut niestarannego działania, to mamy do czynienia ze zwłoką w prawnym rozumieniu. Oprócz odsetek przewiduje ona przede wszystkim sankcję w postaci możliwości odstąpienia od umowy. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Nie ma zatem znaczenia brak zawinienia. Wystarczy jednodniowe opóźnienie i już powoduje ono konieczność zapłaty odsetek. Odsetki liczymy przy tym od dnia następnego po dniu wymagalności świadczenia. Wniosek taki płynie też pośrednio z art. 360 k.c., zgodnie z którym w braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności odsetek są one płatne co roku z dołu, a jeżeli termin płatności sumy pieniężnej jest krótszy niż rok - jednocześnie z zapłatą tej sumy.

PRZYKŁAD

Dniem zapłaty w umowie dostawy był 2 marca 2009 r. Jeśli do tego dnia nie doszło do zapłaty (uznania rachunku wierzyciela), to powstaje obowiązek zapłaty odsetek ustawowych, jednak liczonych dopiero od 3 marca.

ZAPAMIĘTAJ

• Roszczenie o odsetki powstaje od chwili opóźnienia i obejmuje okres aż do momentu, gdy dłużnik spełni świadczenie pieniężne.

• Dłużnik nie może zwolnić się z obowiązku zapłaty odsetek przez wykazanie, że nie ponosi odpowiedzialności za okoliczności, które spowodowały opóźnienie.

Tabela. Odsetki ustawowe i od zaległości podatkowych

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jeżeli stopa odsetek nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Niedopuszczalne jest zastrzeganie w umowach odsetek wyższych niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP. Odsetki maksymalne zależą więc od aktualnego poziomu stóp procentowych. Obecnie stopa kredytu lombardowego to 5,5%, zatem odsetki maksymalne od 26 lutego 2009 r. wynoszą 22% w skali roku. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza tę wartość, to należą się odsetki maksymalne. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się polskie przepisy antylichwiarskie.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Diana Malinowska

Konsultant w Instytucie Rozwoju Biznesu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »