| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Podatki > Nieważność umowy nie zawsze pozbawia prawa do odliczenia podatku od towarów i usług

Nieważność umowy nie zawsze pozbawia prawa do odliczenia podatku od towarów i usług

Odliczenia VAT pozbawia umowa, której nieważność związana jest z celowymi czynnościami pozornymi lub obejściem przepisów podatkowych.

Obejście prawa oraz pozorność oświadczeń woli powodują więc, że faktury wystawione przez osoby uczestniczące w takich czynnościach nie będą dawały podstawy do odliczenia VAT. Przykładem takich działań może być firmanctwo. Firmowanie działalności osoby trzeciej przez kontrahenta podatnika skutkuje brakiem prawa własności towarów u tego kontrahenta. Konsekwencją stwierdzenia faktu firmanctwa jest pozbawienie prawa odliczenia podatku naliczonego przy zakupie.

Zawierając transakcje pozorne, czyli nieważne z mocy samego prawa, podatnik nie jest uprawniony do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy tych nieważnych transakcjach. Ewidencjonując taki podatek i dokonując odliczenia podatnik zawyża wysokość podatku naliczonego do odliczenia.

Trzeba też pamiętać, że ustawa o VAT jednoznacznie wyłącza spod swojego działania czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Choćby więc takie czynności stanowiły dostawę lub usługę w rozumieniu ustawy o VAT, nie podlegają opodatkowaniu, gdyż przepisy ustawy nie znajdują do niej zastosowania. W konsekwencji nie mogą stanowić podstawy do odliczenia VAT.

Innym rodzajem nieważnej umowy mogą być czynności wykonywane w ramach tzw. transakcji karuzelowych. Możliwe jest więc, że porozumienia zawierane pomiędzy poszczególnymi ogniwami łańcucha karuzelowego na gruncie VAT, których stroną są znikający handlowcy albo inne osoby świadome popełnianego przestępstwa, mogą zostać uznane za nieważne, a przez to pozbawiają odliczenia VAT.

Nieważność umowy, rozpatrywana na gruncie VAT, nie zawsze bezwzględnie pozbawia odliczenia podatku. Trzeba pamiętać, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.

Z taką sytuacją można mieć do czynienia, gdy stwierdzono nieważność czynności np. w wyniku zawarcia umowy w niewłaściwej formie. Czynności, które są nieważne w świetle prawa cywilnego z powodu niezachowania wymaganej formy, mogą podlegać opodatkowaniu. Decyduje w tym wypadku nie prawny, lecz ekonomiczny aspekt transakcji. Jeśli więc np. podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym i jednocześnie są zaliczane do kosztów podatkowych, to i na gruncie ustawy o VAT będzie można odliczyć podatek. Samo stwierdzenie nieważności czynności (niezwiązane z obejściem prawa lub pozornością), gdy nie skutkuje pozbawieniem zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, nie stanowi podstawy do kwestionowania prawa do odliczenia VAT z faktury dokumentującej tę czynność.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Marzena Dobrowolska

Adwokat

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »