| INFORFK | INFORRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Jak założyć firmę > Opodatkowanie > Opodatkowanie działalności gospodarczej

Opodatkowanie działalności gospodarczej

Każdy przedsiębiorca wie, że jego największym problemem są podatki, które musi zapłacić na rzecz państwa. Nie każdy jednak wie, jak poradzić sobie z tym problemem w taki sposób, by jak najwięcej zaoszczędzić i jednocześnie nie narażać się na zarzuty ze strony fiskusa.

Stan prawny na 3 lipca 2007 r.

Najczęściej zgłaszanymi uwagami są - oprócz wysokich stawek podatkowych - przesadna ilość przepisów prawa podatkowego, która nie idzie w parze z ich jakością, brak dostosowania do zmieniających się warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz niepotrzebne zwiększanie kosztów prowadzenia tej działalności. Dlatego też wielu biznesmenów poszukuje dla siebie optymalnych i praktycznych rozwiązań.

Prowadzisz działalność gospodarczą i szukasz gotówki? Kredyty dla firm nawet do 300 tys. zł!

29.90 złPodróże służbowe - Raporty INFOR - PDF

„Poradnik”, stanowi przewodnik, który ma pomóc osobom prowadzącym działalność gospodarczą oraz tym, które dopiero planują założenie własnej firmy. Prezentujemy najczęściej wybierane metody obniżania kosztów podatkowych oraz te rzadziej wykorzystywane na rynku. Niniejsze opracowanie nie tylko charakteryzuje najczęściej spotykane formy opodatkowania podatkami dochodowymi oraz podatkiem od towarów i usług, ale uwzględnia także problematykę kosztów działalności gospodarczej związanych z ubezpieczeniami społecznymi. Pokazuje również, jak optymalnie dokonywać rozliczeń z urzędem skarbowym. Znajdziecie też Państwo praktyczne rozwiązania najbardziej nurtujących problemów.

Podstawowe zasady opodatkowania

W polskim systemie podatkowym podstawowym obciążeniem podatkowym dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą są: podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT), podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) oraz podatek od towarów i usług (VAT).

Nie są to jedyne podatki, z obowiązkiem zapłaty których spotykają się przedsiębiorcy, jednak z uwagi na politykę podatkową państwa to właśnie te trzy wspomniane podatki odgrywają w działalności gospodarczej największą rolę. Zasady, na których przedsiębiorcy są opodatkowani każdym ze wspomnianych podatków są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, m.in. od formy prawnej w jakiej działa przedsiębiorca, przedmiotu i rozmiaru prowadzonej przez niego działalności, wysokości osiąganych przychodów, jak również - w pewnym zakresie - od jego własnej woli. Warto zdawać sobie z tego sprawę, aby jak najlepiej zadbać o własne interesy.

Rodzaje działalności

Każdy, kto rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej, musi najpierw rozstrzygnąć, w jakiej formie prawnej będzie prowadził swoją firmę. Najczęściej spotykaną formą prowadzenia działalności gospodarczej jest indywidualne prowadzenie takiej działalności przez osoby fizyczne. Jeżeli jednak rodzaj lub rozmiar działalności nie pozwala na to, by mogła ogarnąć go jedna osoba, z reguły zawierane są różnego rodzaju spółki, spośród których najbardziej powszechną jest spółka cywilna. Spotykana jest również działalność gospodarcza prowadzona w różnych odmianach osobowych spółek handlowych. Najczęściej w formie spółki jawnej lub partnerskiej, rzadziej zaś komandytowej czy komandytowo-akcyjnej. Rozwinięte przedsiębiorstwa przyjmują formy prawne kapitałowych spółek handlowych posiadających odrębną osobowość prawną - spółki z o.o. lub akcyjnej. Działalność gospodarczą prowadzą również spółdzielnie oraz niektóre fundacje i stowarzyszenia. Jednak niezależnie od tego, w jakiej formie działalność gospodarcza jest prowadzona, dochody uzyskiwane przez podmiot ją prowadzący podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Forma prowadzonej działalności gospodarczej wskazywać będzie na to, czy dany podmiot zostanie opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Podstawowe formy opodatkowania

Poznaj oprogramowanie Księgę Przychodów i Rozchodów Infor System - Testuj za darmo przez 30 dni  

Przedsiębiorcy prowadzący indywidualną działalność gospodarczą, przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, którzy są wspólnikami spółki cywilnej lub zrzeszają się w osobowe spółki handlowe, będą podlegali opodatkowaniu dochodów pochodzących z tej działalności podatkiem dochodowym od osób fizycznych bądź na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2007 r. nr 99, poz. 658), bądź też na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930, z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2006 r. nr 217, poz. 1588). Natomiast dochody przedsiębiorców działających w formie spółek z o.o. lub spółek akcyjnych oraz dochody osiągane z prowadzenia działalności gospodarczej przez spółdzielnie, fundacje i stowarzyszenia opodatkowane będą na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1991 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2006 r. nr 251, poz. 1847).

W myśl art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f., jeśli działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, choćby sam nie był przedsiębiorcą, uznaje się za przychody z działalności gospodarczej. Nadto niezależnie od wspomnianych form prawnych, w jakich występują przedsiębiorcy, wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą są jednocześnie podatnikiem podatku VAT w sytuacjach, gdy dokonują czynności opodatkowanej tym podatkiem, zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2006 r. nr 225, poz. 1635). W zależności od tego, jaki rodzaj działalności gospodarczej prowadzi dany przedsiębiorca, podczas swojej aktywności zetknie się również z podatkiem akcyzowym lub podatkiem od czynności cywilnoprawnych, podatkiem od gier, podatkiem tonażowym, opłatą skarbową, a także podatkami i opłatami miejscowymi np. z podatkiem od nieruchomości.

Podatki, które w opinii podatników stanowią dla nich największe obciążenie, tj. podatki dochodowe i VAT, pobierane są w drodze tzw. samowymiaru. Oznacza to, że osoby prowadzące działalność gospodarczą muszą same prawidłowo naliczyć podatek, a następnie wpłacić go na rachunek bankowy właściwego dla nich urzędu skarbowego. W tym celu muszą dysponować odpowiednią wiedzą, aby następnie organy kontroli podatkowej lub skarbowej nie zarzuciły mu nieprawidłowości. Przed rozpoczęciem wykonywania czynności opodatkowanych danym podatkiem każdy podatnik powinien się zarejestrować we właściwym dla siebie urzędzie skarbowym i wnieść przede wszystkim o nadanie numeru identyfikacji podatkowej (NIP), a jeżeli go posiada - uaktualnić dokonane zgłoszenie poprzez wskazanie, że rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej. Osoby rozpoczynające działalność gospodarczą powinny również zarejestrować się jako podatnicy VAT. W zależności od rodzaju swej działalności i podjętych w tym zakresie decyzji będą oni bądź podatnikami VAT czynnymi, bądź zwolnionymi.

Podatek dochodowy od osób fizycznych


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Co do zasady, podatkiem dochodowym od osób fizycznych objęte są wszelkie dochody podatników bez względu na źródło przychodu. Działalność gospodarcza, zwana też przez ustawę pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowi jedną z dziewięciu kategorii źródeł przychodów osób fizycznych i - jak każde ze źródeł - podlega swoistej regulacji. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych posługuje się własnym, autonomicznym pojęciem „działalności gospodarczej”, zgodnie z którym zalicza się do niej taką działalność zarobkową wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową lub polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż bądź na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych, która prowadzona jest we własnym imieniu podatnika, bez względu na rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane przez ustawę do przychodów osiągniętych z innych źródeł. Ta rozbudowana definicja jest uzupełniona o pewien zespół cech negatywnych, których łączne spełnienie spowoduje, że wykonywanie określonych czynności nie będzie uważane przez organy podatkowe za prowadzenie działalności gospodarczej. Te cechy to:

• brak własnej odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonywanie czynności oraz ich rezultat, którą ponosi zlecający wykonanie tych czynności, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych,

• wykonywane czynności pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego,

• nieponoszenie ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Należy podkreślić, że aby fiskus mógł podważyć fakt osiągania przychodów z działalności gospodarczej, wszystkie powyższe cechy negatywne muszą występować jednocześnie. Wystarczy niespełnienie jednej z tych cech, aby czynności podatnika były uznawane za pozarolniczą działalność gospodarczą.

Nasza rada

Osoba, która obawia się, by właściwy dla niej urząd skarbowy nie zakwestionował tego, że źródłem jej przychodów jest działalność gospodarcza, powinna zawrzeć ze swoim kontrahentem umowę, której treść wyraźnie będzie wskazywać, że występuje ona w roli przedsiębiorcy także w rozumieniu przepisów podatkowych, np. poprzez uzależnienie wysokości swojego wynagrodzenia od wykonywania określonych czynności, bądź zastrzeżenie, że określonych czynności nie musi wykonywać osobiście, a gdy rodzaj czynności na to pozwala, że może je wykonywać w wybranym przez siebie czasie, bez nadzoru osoby zlecającej.

Przychody pochodzące z działalności gospodarczej mogą podlegać, w zależności od woli przedsiębiorcy, bądź ogólnym zasadom opodatkowania według stawek wzrastających w zależności od wysokości osiągniętego dochodu w danym roku podatkowym, bądź też opodatkowaniu według liniowej stawki podatku, wynoszącej aktualnie 19% podstawy opodatkowania. Wyboru podatku liniowego można dokonać w terminie do 20 stycznia danego roku podatkowego poprzez złożenie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego stosownego oświadczenia na piśmie. Jeżeli przedsiębiorca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego, powinien złożyć stosowne oświadczenie przed dniem rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Pamiętajmy, że dla podatnika bardzo istotne jest dochowanie wspomnianego terminu, gdyż jego przeoczenie spowoduje konieczność podlegania ogólnym zasadom opodatkowania według stawek progresywnych. Wybór sposobu opodatkowania dokonany we wspomnianym oświadczeniu dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie oświadczenie lub pisemny wniosek o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

PRZYKŁAD

Osoba zakładająca firmę, która planuje nabyć 30 czerwca pierwszą partię towarów i przechować ją na potrzeby dalszego transportu w magazynie wynajętym 7 maja, a następnie zacząć zbywać towary od 1 lipca, powinna dokonać wyboru liniowej stawki podatku do dnia 1 lipca. Wcześniejsze wynajęcie magazynu i wydatek na zakup towarów nie stanowią jeszcze pierwszego przychodu. Ten pojawi się wraz z pierwszą sprzedażą.

Często zdarza się w praktyce, że osoba która przez pewien czas wykonywała określone czynności na podstawie stosunku pracy w pewnym momencie pragnie rozpocząć samodzielną działalność gospodarczą. Rozstaje się zatem ze swoim pracodawcą i zakłada własną firmę, wybierając jednocześnie podatek liniowy. W takim przypadku zaprzestanie współpracy z poprzednim pracodawcą na dotychczasowych warunkach nie może budzić żadnych wątpliwości, gdyż w innym przypadku fiskus ma prawo zakwestionować dokonany przez podatnika wybór podatku liniowego i nakazać zapłatę zaliczek na podatek dochodowy od początku roku obliczonych według progresywnej stawki podatkowej, właściwej dla przychodów osiąganych ze stosunku pracy, wraz z zaległymi odsetkami. Utrata prawa do rozliczania się z urzędem skarbowym według zasad właściwych dla podatku liniowego następuje z mocy ustawy, bez konieczności wydawania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, gdy podatnik, który wybrał ten sposób opodatkowania, uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niemającej osobowości prawnej przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy, albo wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej lub osobowej spółki handlowej i korzystasz z opodatkowania na zasadach podatku liniowego, ani ty, ani twój wspólnik nie możecie wykonywać czynności na rzecz byłego pracodawcy, które odpowiadają czynnościom świadczonym na jego rzecz w tym samym lub poprzednim roku podatkowym, gdyż utracisz prawo do rozliczania się na zasadzie podatku liniowego i będziesz musiał uzupełnić uiszczone zaliczki na podatek, oraz zapłacić odsetki za zwłokę.

PRZYKŁAD

W styczniu 2007 r. pracownicy działu handlowego pewnego hurtownika odeszli od niego, ale utrzymywali z nim współpracę poprzez osobę trzecią, która kontaktowała się z byłym pracodawcą i dzieliła się z nimi zyskami. Wszyscy byli pracownicy wybrali podatek liniowy. Jeżeli jednak pracownicy fiskusa udowodnią, że pomiędzy nową osobą trzecią a byłymi pracownikami hurtownika istnieje stosunek prawny, który można zakwalifikować jako spółkę cywilną, wówczas uczestniczące w niej osoby mogą zostać zobowiązane do uzupełnienia składki na podatek dochodowy wraz z odsetkami.

POLECANE ARTYKUŁY

TERMINARZ

PAŹ21
TydzieńPWŚCPSN
40293012345
416789101112
4213141516171819
4320212223242526
4427282930310102

Ostatnio na forum

Narzędzia przedsiębiorcy

Eksperci infor.pl

INVADO Sp. z o.o.

Producent stolarki drzwiowej

Zostań ekspertem Infor.pl »