| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Jak założyć firmę > Opodatkowanie > Opodatkowanie działalności gospodarczej

Opodatkowanie działalności gospodarczej

Każdy przedsiębiorca wie, że jego największym problemem są podatki, które musi zapłacić na rzecz państwa. Nie każdy jednak wie, jak poradzić sobie z tym problemem w taki sposób, by jak najwięcej zaoszczędzić i jednocześnie nie narażać się na zarzuty ze strony fiskusa.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą powinny zdawać sobie sprawę z faktu, że obowiązki, jakie nakładają na nie przepisy, nie ograniczają się wyłącznie do obowiązków jako podatników. Są oni również płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne, a bardzo często także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wysokość płaconych składek jest obok podatków najważniejszym czynnikiem decydującym o kosztowości prowadzenia firmy.

Regulacje polskiego systemu ubezpieczeń społecznych znajdują się w wielu aktach prawnych, z których najbardziej doniosłe znaczenie mają ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 roku (Dz.U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2007 r. nr 112, poz. 769), a także ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz.U. nr 210, poz. 2135 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2007 r. nr 82, poz. 559). Na ubezpieczenia społeczne składają się:

• ubezpieczenie emerytalne,

• ubezpieczenia rentowe,

• ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa, zwane też „ubezpieczeniem chorobowym”,

• ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwane też „ubezpieczeniem wypadkowym”.

Ubezpieczeń tych nie należy mylić z ubezpieczeniem zdrowotnym, z którego finansowana jest opieka zdrowotna. Podobnie jak ubezpieczenia społeczne ma ono charakter obowiązkowy a szeroki zakres osób ubezpieczonych sprawia, że składka ubezpieczeniowa podnosi znacząco koszt prowadzenia działalności gospodarczej.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą, osoby z nimi współpracujące, a także pracownicy podlegają zarówno ubezpieczeniu społecznemu, jak też ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców opłacających składki na ubezpieczenie społeczne na zasadach ogólnych stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Przeciętne wynagrodzenie wyniosło w ostatnim kwartale 2006 r. 2662,51 zł. Zatem minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców i osób z nimi współpracujących - w okresie od marca do końca maja 2007 r. - wynosi 1597,51 zł. Takie same składki przedsiębiorcy opłacają również za osoby współpracujące z nimi przy prowadzeniu działalności gospodarczej.


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jednym z najistotniejszych ułatwień dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą jest możliwość skorzystania przez nich z preferencyjnej wysokości składek na ubezpieczenia społeczne przez okres pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. W takim przypadku podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne może stanowić zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, które w roku 2007 wynosi 936 zł. Zatem składka na ubezpieczenie społeczne według stawki preferencyjnej w 2007 roku stanowi kwotę 280,80 zł.


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Obecnie występujące stopy procentowe składki wypadkowej są ustalone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. (Dz.U. nr 200, poz. 1692 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2006 r. nr 42, poz. 283) na okres od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. Wynoszą one od 0,67% do 3,60% podstawy jej wymiaru i są różnicowane odpowiednio dla każdego płatnika składek według zasad określonych we wspomnianym rozporządzeniu. Dla przedsiębiorców zgłaszających do ubezpieczenia nie więcej niż 9 osób ubezpieczonych, stopa procentowa składki wypadkowej wynosi 1,80%, tj. połowę z 3,60%. Natomiast dla przedsiębiorców, którzy zgłaszają do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych i przekazywali do ZUS informacje o danych do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe ZUS IWA w latach 2004, 2005 i 2006, stopę składki wypadkowej ustala ZUS, uwzględniając najczęściej liczbę pracowników, zagrożenia zawodowe oraz dotychczasową wypadkowość ujawnianą w informacjach ZUS IWA. Pozostali płatnicy składek ustalają stopę procentową składki wypadkowej samodzielnie, w wysokości stopy procentowej określonej dla grupy działalności, do której należą.

PRZYKŁAD

Przedsiębiorca rejestrujący działalność gospodarczą w branży budowlanej, zatrudniający 10 pracowników, będzie zobowiązany zapłacić składkę wypadkową za każdego pracownika w wysokości 2% podstawy wymiaru tej składki.

W zakresie ubezpieczenia zdrowotnego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców i osób współpracujących z przedsiębiorcami stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału włącznie z wypłatami z zysku. Składka w nowej wysokości obowiązuje od trzeciego miesiąca następnego kwartału. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w ostatnim kwartale 2006 r. wynosiło 2822,51 zł, a zatem kwota składki zdrowotnej wyniesie 190,52 zł.

ZAPAMIĘTAJ

Kwoty pieniężne poniesione na pokrycie składek ubezpieczenia społecznego są odliczane od podstawy opodatkowania podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają odliczeniu od kwoty tego podatku jednak tylko do wysokości 7,75% podstawy wymiaru tej składki.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przedsiębiorcy powinni dokonać rejestracji w odpowiednim ze względu na adres siedziby firmy oddziale ZUS w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności. W tym celu trzeba zgłosić do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego płatnika i podatników (w tym również pracowników). Zgłoszenie płatnika składek należy złożyć na formularzu ZUS ZFA. Do zgłoszenia tego konieczne jest dołączenie kopii decyzji urzędu skarbowego o nadaniu numeru NIP i zaświadczenia urzędu statystycznego o nadaniu aktualnego numeru REGON. Natomiast zgłoszenie podatników do ubezpieczeń dokonuje się na druku ZUS ZUA.

Składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za dany miesiąc kalendarzowy należy naliczyć i opłacić w następujących terminach:

• do 5. dnia następnego miesiąca kalendarzowego - jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze,

• do 10. dnia następnego miesiąca kalendarzowego - osoby płacące składki wyłącznie we własnym imieniu,

• do 15. dnia następnego miesiąca kalendarzowego - pozostali płatnicy składek.

Przedsiębiorca jest płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od niego przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego czy też wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej w przypadku spółdzielni pracy. Do dochodu wspomnianych osób, od którego należy wpłacić zaliczkę, wlicza się nie tylko wynagrodzenie zasadnicze za dany miesiąc, ale wszystkie uzyskane w ciągu miesiąca przychody oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez płatnika po odliczeniu określonych kwotowo w ustawie kosztów uzyskania przychodu oraz po odliczeniu potrąconych przez płatnika w danym miesiącu składek na ubezpieczenie społeczne. Zaliczkę obliczoną w ten sposób zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej w tym miesiącu przez przedsiębiorcę, zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

PRZYKŁAD

Pracownik przedsiębiorcy otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2500 zł. Jednocześnie raz na kwartał otrzymuje on premię w uznaniowej wysokości. W danym kwartale premia wyniosła 500 zł. Przedsiębiorca jako płatnik powinien dokonać następującego obliczenia składki na podatek dochodowy od osób fizycznych:

Podstawa opodatkowania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe: 2500 (pensja zasadnicza) + 500 (premia) = 3000 zł.

Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika:

• emerytalne 9,76% (połowa pełnej składki): 3000 x 9,76% = 292,80 zł

• rentowe 6,50% (połowa pełnej składki): 3000 zł x 6,5% = 195 zł

• chorobowe 2,45% (pełna składka): 3000 zł x 2,45% = 73,50 zł

Razem składki ZUS finansowane przez pracownika:

18,71% podstawy składek = 561,30 zł

Podstawa opodatkowania składki na ubezpieczenie zdrowotne pracownika:

3000 - 561,30 = 2438,70 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne pracownika 9%:

2438,70 x 9% = 219,48 zł

Część składki zdrowotnej do odliczenia od podatku 7,75%:

2438,70 x 7,75% = 188,99 po zaokrągleniu 189 zł

Zryczałtowane koszty uzyskania przychodu przez pracownika: 108,70 zł

Podstawa opodatkowania:

2438,70 zł - 108,50 zł = 2330,20 zł

Najniższa stawka podatku 19%:

2330,20 zł x 19% = 442,74 zł

Część kwoty wolnej od podatku przypadająca na dany miesiąc: 572,52 : 12 = 47,71 zł

Miesięczna zaliczka na podatek dochodowy:

2330,20 zł - (442,74 zł + 189 zł + 47,71 zł) = 206,03 zł

Wynagrodzenie pracownicze do wypłaty (płaca netto):

wynagrodzenie brutto - składki ZUS finansowane przez pracownika - składka zdrowotna - zaliczka na podatek dochodowy = 2013,22 zł

Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracodawcę:

• emerytalne 9,76% (połowa pełnej składki): 3000 zł x 9,76% = 292,80 zł

• rentowe 6,50% (połowa pełnej składki): 3000 zł x 6,50% = 195 zł

• wypadkowe np. 1,80% u danego pracodawcy (pełna składka): 3000 zł x 1,80% = 54 zł

Razem składki ZUS finansowane przez pracodawcę:

18,06% podstawy składek = 541,80 zł

Składki pracodawcy na Fundusz Pracy 2,45%:

3000 zł x 2,45% = 73,50 zł

Składki pracodawcy na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 0,10%:

3000 zł x 0,10% = 3 zł

Łączne pozapłacowe koszty pracy ponoszone przez pracodawcę: 618,30 zł

Warto wiedzieć

Od nowego roku nastąpi kolejny etap obniżania składki rentowej. Jej część opłacana przez pracodawcę zostanie obniżona o 2 pkt proc. (z 6,5% do 4,5%), a składka pracownicza o kolejne 2 pkt proc., tj. z 3,5% do 1,5% podstawy wymiaru.

W efekcie łączne składki na ubezpieczenie rentowe zostaną obniżone o 7 pkt proc. Zamiast 13% opłacanych obecnie wyniosą 6%.

Zgodnie z prawem

art. 22 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

1. Stopy procentowe składek wynoszą:

1) 19,52% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie emerytalne,

2) 13,00% podstawy wymiaru - na ubezpieczenia rentowe;

3) 2,45% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie chorobowe;

4) od 0,40% do 8,12% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie wypadkowe.

2. Zasady różnicowania stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe określają przepisy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

art. 23 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

1. Od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Andrzej Kowalczyk

pgp@infor.pl

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

KPDA Biuro rachunkowe

Doradztwo podatkowe, księgowość dla firm i obsługa w zakresie sprawozdawczości, kadr i płac oraz audytu.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »