| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Firma w Unii > Zarządzanie projektem unijnym i związane z nim ryzyko

Zarządzanie projektem unijnym i związane z nim ryzyko

Efektywne wykorzystanie środków UE zależy od wielu czynników, a wśród nich - w znacznym stopniu - od doboru właściwej metody planowania i skutecznego zarządzania zasobami1. Punkt ciężkości, jeśli chodzi o osiągnięcie sukcesu założonego realizacją projektu leży na beneficjentach środków, ich przygotowaniu i motywacji w osiąganiu rezultatów.

Kredyt pomostowy jest ofertą sektora bankowego sprzyjającą zachowaniu płynnej realizacji przedsięwzięcia. Przyznawany jest do wysokości przyznanego wsparcia, o które ubiega się wnioskodawca. Przed wydaniem promesy dotyczącej kredytu pomostowego bank dokonuje wstępnej oceny wiarygodności finansowej wnioskodawcy oraz innych determinantów dotyczących realności powodzenia przedkładanego przez wnioskodawcę projektu. Otrzymanie promesy jest więc pierwszym sygnałem dla potencjalnego beneficjenta o prawidłowości przyjętych we wniosku założeń finansowych. Bank uzależnia przyznanie kredytu pomostowego od podpisania przez wnioskodawcę umowy o dotację, a należność kredytową w umowie kredytu zabezpiecza cesją praw z umowy o dotację. Należy jednak wziąć pod uwagę, iż podpisanie umowy o dotację nie stanowi gwarancji jej otrzymania. Jeżeli wnioskodawca nie dopełni warunków określonych umową, m.in. odnoszących się do terminowego składania sprawozdań finansowych wraz z wnioskami o kolejne transze środków, pomoc zostanie wstrzymana (zawieszona). Mając na uwadze powyższe niebezpieczeństwa, bank niechętnie zabezpiecza się jedynie cesją wierzytelności z tytułu umowy o dotację, ale dokonuje często dodatkowych zabezpieczeń na majątku wnioskodawcy. Udzielone przez instytucje finansowe kredyty pomostowe charakteryzują się zwykle pewną elastycznością dotyczącą modyfikacji terminów i sposobów ich spłaty, chyba że z umowy z bankiem wynika co innego (np. większe sformalizowanie warunków wykonania umowy przez kredytobiorcę). O kredyt na inwestycje dofinansowywane ze środków unijnych ubiegać się można również przed otrzymaniem dofinansowania. Usługę taką oferuje większość dużych banków.

Podmiotom, które nie dysponują majątkiem własnym, wychodzi naprzeciw Fundusz Poręczeń Unijnych, obsługiwany przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Fundusz Poręczeń Unijnych został powołany ustawą z 16 kwietnia 2004 r. Znowelizowana ustawa o FPU z 6 lipca 2006 r. obowiązuje od 7 października 2006 r. Celem działania Funduszu jest wspieranie polskich przedsiębiorców, samorządów i ich związków realizujących w Polsce projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej. Poręczenia i gwarancje udzielane są wykonawcy przedsięwzięcia będącego beneficjentem środków unijnych na zabezpieczenie kredytu bankowego lub emisji obligacji finansujących wkład własny oraz nakłady podlegające refinansowaniu z UE. Poręczenia i gwarancje udzielane są także przedsiębiorcom, którzy uczestniczą w realizacji przedsięwzięcia współfinansowanego z UE jako wykonawcy i podwykonawcy zawartych umów np. firmom budowlanym i projektowym. Z pomocy FPU potencjalnie mogą korzystać wszystkie podmioty realizujące przedsięwzięcia z udziałem środków unijnych. Dzięki uzyskanemu poręczeniu otrzymują one dostęp do finansowania projektów przy braku wystarczających zabezpieczeń oraz możliwość ustanowienia wiarygodnego i pewnego zabezpieczenia do 80 proc. wartości kredytu. Uzyskują dostęp do kredytowania, pomimo posiadania aktywów o małej wartości nie akceptowanych z reguły przez banki jako wiarygodne zabezpieczenie kredytu.

Wnioskodawca, który wygrał konkurs (jeżeli taki tryb był przewidziany dla uzyskania środków unijnych) i podpisał umowę z instytucją finansującą, musi zabezpieczyć projekt na wypadek jego niewykonania lub wykonania niezgodnego z treścią umowy. W programach pomocowych obejmujących lata 2007-2013 w zasadzie każdy beneficjent zobowiązany jest do przedstawienia odpowiedniego zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, z wyjątkiem jednostek sektora finansów publicznych, do których stosuje się odrębne przepisy. Zabezpieczenie projektu powinno być adekwatne do kwoty dofinansowania. Wybór odpowiedniej formy zabezpieczenia uzależniony jest od typu projektu i jego wartości finansowej. Przeważnie formy zabezpieczeń oraz wysokość wymaganego zabezpieczenia określa instytucja ogłaszająca konkurs. Odpowiednie informacje w tym zakresie umieszcza w dokumentacji konkursowej (w latach 2004-2006 najczęściej sugerowaną formą zabezpieczenia realizacji projektu był weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową). Jeżeli instrumenty odpowiedniego zabezpieczenia nie są określone w wytycznych, projektodawca ma możliwość dokonania swobodnego w tym zakresie wyboru. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi form zabezpieczeń projektów:

1) jeżeli wartość dofinansowania nie przekracza 1 mln zł - zabezpieczenie przybiera postać weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową,

2) jeżeli dofinansowanie przekracza 1 mln zł - zabezpieczenie powinno być wyrażone w środkach finansowych wnioskodawcy lub w postaci: poręczenia bankowego, poręczenia spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej, weksla z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, zastawu na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, zastawu rejestrowego na zasadach określonych w przepisach o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, cesji praw z polisy ubezpieczeniowej beneficjenta, przewłaszczenia rzeczy ruchomych beneficjenta na zabezpieczenie, hipoteki, poręczenia według prawa cywilnego.

Z przedstawionego wyżej wykazu wynika, że możliwości wyboru formy zabezpieczenia istnieją w przypadku realizacji projektów o większej wartości. W przypadku wyboru weksla in blanco nie ma potrzeby zamrażania aktywów lub dawania ich w zastaw. Faktycznym ograniczeniem dostępności korzystania z gwarancji bankowej jest zła sytuacja ekonomiczna usługobiorcy. Z reguły instytucje finansowe udzielają gwarancji bez żadnych dodatkowych warunków tylko dobrze prosperującym podmiotom. W pozostałych przypadkach bank może żądać dodatkowych zabezpieczeń.

Zabezpieczeniem omawianej wierzytelności może być zastaw na rzeczach ruchomych lub na prawach zapewniających wierzycielowi zaspokojenie z nich w drodze postępowania sądowego. W przypadku zastawu wpisanego do rejestru zastawów, zaspokojenie może nastąpić w trybie pozasądowym. Rzeczy i prawa po oddaniu w zastaw nie zmieniają właściciela (zob. art. 306 i następne kodeksu cywilnego). Z zastawem wiąże się niezbędność posiadania pewnych aktywów. Formą zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy może być cesja praw z polisy ubezpieczeniowej beneficjenta. Charakteryzuje się ona tym, że nie zmusza beneficjenta do oddawania w czyjąś dyspozycję aktywów firmy, a zabezpieczając umowę na wypadek jej nieprawidłowego wykonania poprzez przelew praw z umowy ubezpieczenia, oferuje wierzycielowi prawo do uzyskania odpowiedniego świadczenia (odszkodowania). Przewłaszczenie rzeczy ruchomych nie jest związane z reguły z oddaniem ich w fizyczne posiadanie wierzycielowi. Może przechowywać je dłużnik i korzystać z niej zgodnie z przeznaczeniem. Jednak mimo to nie jest to instrument zachęcający choćby dlatego, że umowa przewłaszczenia nie jest uregulowana w kodeksie cywilnym, a jej zastosowanie w innym celu niż zabezpieczenie wierzytelności bankowych jest przedmiotem dyskusji w doktrynie12. Pozostałymi do wyboru formami są: hipoteka i poręczenie regulowane przepisami kodeksu cywilnego. Instytucja poręczenia jest alternatywną formą zabezpieczenia dla podmiotów, które znajdą poręczyciela o akceptowalnej przez drugą stronę umowy zdolności kredytowej.

Zabezpieczenie, o którym mowa powyżej, ustanawiane jest na okres od dnia zawarcia umowy na dofinansowanie projektu do upływu 5 lat od dnia zakończenia finansowego realizacji projektu. Jest to wielka zmiana w odniesieniu do poprzedniego okresu programowania. Okres ten kończył się wraz z zakończeniem finansowym realizacji projektu.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Emil Kowalski

www.asib.pl

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »