| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej - uwagi praktyczne

Wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej - uwagi praktyczne

Obecna niekorzystna dla przedsiębiorców sytuacja gospodarcza skutkuje koniecznością zgłaszania wniosków o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej dłużników. Jednak w wielu wypadkach, ze względu na brak szczegółowej znajomości problematyki postępowania upadłościowego, składane wnioski podlegają zwrotowi, gdyż nie zawierają one wymaganych informacji lub prawidłowo sporządzonych przez kadrę zarządzającą oraz służby księgowe załączników.


Podstawą przeprowadzenia analizy zawartej w tej części opracowania są odpowiednie przepisy prawa upadłościowego i naprawczego, a w szczególności art. 5.

Dla dokonania prawidłowej oceny istnienia bądź nie występowania okoliczności uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości niezbędne jest ustalenie w pierwszej mierze zdolności upadłościowej przedsiębiorcy.

Wstępnie należy wyjaśnić, iż zdolność upadłościową można zdefiniować jako kwalifikację prawną pewnych podmiotów wynikającą z cech przypisanych im przez konkretny akt prawny, a zależną od spełnienia przez nie określonych wymagań w postaci przynależności do grupy przedsiębiorców wskazanych prawnie, a także powiązań z określonym stanem finansowo-prawnym ujawniającym się w danym momencie czasowym.

Tak więc możliwość ogłoszenia upadłości, zgodnie ze wskazaną definicją oraz regulacją zawartą w art. 5 prawa upadłościowego i naprawczego (p.u.n.), istnieje jedynie w stosunku do przedsiębiorców, tzn. podmiotów opisanych w art. 431 kodeksu cywilnego (k.c.) oraz nieprowadzących działalności gospodarczej spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych, wspólników osobowych spółek handlowych, ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, a także wspólników spółki partnerskiej.

Przedsiębiorcą, w rozumieniu wskazanego uregulowania kodeksu cywilnego, jest osoba fizyczna, osoba prawna (m.in. spółka akcyjna oraz spółka z o.o.) oraz jednostka organizacyjna niebędąca jednocześnie osobą prawną, ale posiadająca na mocy ustawy zdolność prawną (art. 331 § 1 k.c.), prowadzące we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Na mocy art. 6 p.u.n. zdolności upadłościowej nie posiadają natomiast:

1) Skarb Państwa,

2) jednostki samorządu terytorialnego,

3) publiczne samodzielne zakłady opieki zdrowotnej,

4) instytucje i osoby prawne utworzone w drodze ustawy, chyba że ustawa ta stanowi inaczej, oraz utworzonych w wykonaniu obowiązku nałożonego ustawą,

5) osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne,

6) uczelnie.

Wśród uregulowań odnoszących się do zdolności upadłościowej warto również wskazać na unormowania zawarte w art. 7-9 p.u.n., które odnoszą się do możliwości ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w przypadku jego śmierci, zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub w ogóle niezarejestrowania działalności gospodarczej pomimo jej faktycznego prowadzenia.

Z przepisów prawa upadłościowego i naprawczego wynika, że co do zasady przedsiębiorcy mogą być postawieni w stan upadłości w przypadku:

1) niewypłacalności - tzn. trwałego zaprzestania spłaty długów (art. 10 i nast. p.u.n.), przy czym dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych - w omawianym zakresie zagadnienia decydujące znaczenie ma przy tym obiektywne kryterium oceny zaprzestania płacenia długów, gdyż nie zachodzi przesłanka określona w art. 10 i 11 ust. 1 p.u.n. przykładowo w sytuacji, gdy brak zapłaty długów następuje, bo dłużnik nie uznaje obowiązku zapłaty lub uważa wierzytelność za nienależną;

2) przerostu wartości zadłużenia nad wartością całego majątku przedsiębiorcy ustalonego w odpowiednich dokumentach finansowych - tzn. w sytuacji gdy zobowiązania dłużnika będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną, której przepisy prawa przyznają zdolność prawną, przekroczą wartość jego majątku - nawet wówczas, gdy na bieżąco wykonuje zobowiązania (art. 11 ust. 2 p.u.n.).

Z powyższego można wywnioskować, że przepisy prawa upadłościowego i naprawczego, jako podstawową przesłankę ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, wskazują jego niewypłacalność.

Z kolei za zasadniczą gospodarczą przyczynę upadłości można uznać „załamanie się finansowe” przedsiębiorcy, polegające na jego trwałej i bezwzględnej niewypłacalności, a więc braku możliwości skutecznego zaspokajania wszystkich wierzycieli w danym momencie czasowym, przy jednoczesnym nieistnieniu pozytywnych przesłanek do zmiany tej sytuacji finansowo-gospodarczej dłużnika.

Aby zaprzestanie realizacji zobowiązań mogło stanowić przyczynę ogłoszenia upadłości, musi się odnosić do długów już wymagalnych, i to takich, o których zapłatę wierzyciele mogą nalegać. Jeżeli więc dłużnik ma możność płacenia długów w datach wymagalności albo też wierzyciele zgodzili się na zwłokę w zapłacie takich zobowiązań, to nie ma podstaw do ogłoszenia upadłości. Podstawa do ogłoszenia upadłości powstanie więc dopiero, gdy dłużnik z braku jakichkolwiek środków płatniczych nie płaci swoich wymagalnych i nieodroczonych długów pieniężnych.

Natomiast wierzytelność przyszła nie uprawnia w żadnym wypadku wierzyciela do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika (jeżeli fakt ten stanowi jedyną przesłankę żądania upadłości), nawet jeżeli istnieje już stosunek podstawowy, z którego dana wierzytelność może powstać.

Jak wskazano wyżej, trwałe zaprzestanie płacenia długów pieniężnych jest podstawową i obowiązującą wszystkie kategorie przedsiębiorców przesłanką ogłoszenia upadłości. Warto jednak zwrócić uwagę, jak już wskazano, iż podstawą ogłoszenia upadłości w stosunku do niektórych przedsiębiorców (np. spółki akcyjnej czy też spółki z o.o.) może być również taki stan, w którym majątek tych przedsiębiorców nie wystarcza na zaspokojenie długów, nawet przy bieżącej realizacji zobowiązań.

W takiej sytuacji przy ocenie, czy zachodzi stan nadmiernego zadłużenia, należy uwzględnić stosunek ogólnej wartości majątku do wszystkich zobowiązań dłużnika - przedsiębiorcy, co do którego może być ogłoszona upadłość, bez względu na to, czy miałyby w przyszłości wchodzić w skład masy upadłości, czy mają charakter warunkowy, a także - czy są już wymagalne. Z tego powodu odroczenia przez wierzycieli obowiązku płatności zobowiązań im przysługujących od danego dłużnika nie stanowi przeszkody do ogłoszenia upadłości w tym wypadku.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 12 p.u.n. sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10 proc. wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika (przy czym regulacja ta nie znajdzie zastosowania, jeżeli niewykonanie zobowiązań ma charakter trwały albo gdy oddalenie wniosku może spowodować pokrzywdzenie wierzycieli).

W omawianej sytuacji może zachodzić więc okoliczność krótkotrwałego zaprzestania spłaty długów ze względu na przejściowe trudności. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy opisane przyczyny były zawinione przez przedsiębiorcę, czy też nie.

Z kolei uregulowania art. 13 p.u.n. wskazują, że:

1) sąd oddali obligatoryjnie wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania;

2) sąd natomiast może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Należy przy tym zaznaczyć, iż przepisów dotyczących oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości wobec braku zaspokojenia kosztów postępowania nie stosuje się, gdy zostanie uprawdopodobnione, że obciążenia majątku dłużnika są bezskuteczne według przepisów ustawy albo gdy dokonane zostały w celu pokrzywdzenia wierzycieli, jak również gdy zostanie uprawdopodobnione, że dłużnik dokonał innych czynności prawnych bezskutecznych według przepisów ustawy, którymi wyzbył się majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Marta Padała

Instruktorka nauki jazdy kat.B z uprawnieniami egzaminatora

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »