| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Umowy ustne

Umowy ustne

W przypadku sporu zawarcie umowy tylko w formie ustnej nie zawsze pozbawia zainteresowane strony możliwości dochodzenia swoich praw w sądzie.


Pomimo że umowy kojarzą się nam z postanowieniami regulującymi zakres zobowiązań stron zawieranymi na piśmie, codziennie zaciągamy ustne zobowiązania, które również są umowami.

W codziennym życiu zawieramy ich dziesiątki, chociaż zazwyczaj nie zdajemy sobie z tego sprawy. Robiąc zakupy w sklepie, zawieramy ustną umowę sprzedaży, korzystając z komunikacji miejskiej, stajemy się stroną umowy przewozu. Zamieszkując w cudzym lokalu i opłacając czynsz najmu, przyjmujemy na siebie zobowiązania z tytułu umowy najmu, mimo, że zazwyczaj mówimy, iż zajmujemy lokal bez umowy. Również prowadząc działalność gospodarczą, często stajemy się stroną umowy, pomimo braku pisemnego potwierdzenia jej warunków. Przy drobniejszych transakcjach albo działając pod presją czasu, często zapominamy o tym, że warto uregulować warunki współpracy na piśmie, bo to zdecydowanie skuteczniej zabezpieczy nasze interesy.

Jednak nawet gdy nie podpiszemy umowy, a nasz kontrahent nie postępuje zgodnie z umówionymi warunkami, nie jesteśmy bezbronni, możemy dochodzić naszych praw i prawidłowego wykonania ustnej umowy.

Trzeba jednak mieć na uwadze, że Kodeks cywilny wskazuje umowy, które muszą być zawarte w formie pisemnej bądź w formie aktu notarialnego. Umowy o roboty budowlane, umowy dostawy, umowy pożyczki, których wartość przekracza 500 zł powinny być stwierdzone pismem. Zawarcie ustnej umowy w takim wypadku nie powoduje nieważności tej umowy, ale ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy, co do zasady w sporze sądowym nie jest dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Istnieje możliwość odstąpienia od tej zasady, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę lub jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą, albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma. Czynność dokonana z naruszeniem w ten sposób określonego wymogu będzie co prawda wiązać strony, wywołując wszystkie założone przez nie skutki, jednak problematyczne może okazać się rozwiązywanie sytuacji spornych. Zważywszy na to, że w sporze sądowym obowiązek przeprowadzenia dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu chce wywieść korzystne dla siebie skutki, pominięcie formy pisemnej, gdy jest ona wymagana, utrudni niewątpliwie sytuację strony wszczynającej postępowanie sądowe. Powodowi trudno będzie dowieść, że doszło w ogóle do zawarcia umowy, zatem uzyskanie orzeczenia sądu dla ochrony jego interesów może okazać się niemożliwe. Szans upatrywać można we wskazanych wyżej wyjątkach.

W trzech sytuacjach ustawodawca dopuszcza dowód ze świadków lub z przesłuchania stron, mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej do celów dowodowych:

• jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę;

• jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą;

• jeżeli fakt dokonania czynności zostanie uprawdopodobniony za pomocą pisma.

Zaistnienie któregokolwiek z wymienionych przypadków obliguje sąd do dopuszczenia wnioskowanych przez strony dowodów ze świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności prawnej. Trzeba jednak wiedzieć, że w takim procesie trudno doprowadzić do uzyskania zgody obu stron na przeprowadzenie dowodów, bo zawsze ich interesy są sporne, co zazwyczaj oznacza, że jednej ze stron zależy na niewykazaniu istnienia umowy.

Do uprawdopodobnienia faktu dokonania czynności prawnej posłużyć może jakikolwiek i sporządzony przez kogokolwiek pisemny dokument, który nie stwierdza co prawda treści samej czynności prawnej, jednak którego treść uzasadnia mimo wszystko prawdopodobieństwo zaistnienia takiego faktu. Niezależnie od trudności procesowych oczywiście umowa jest ważna i może zostać wykonana dobrowolnie.

Powyżej opisanych ograniczeń dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych - ustnych umów zawieranych między przedsiębiorcami. Zatem jeżeli obie strony umowy prowadzą działalność gospodarczą, to w procesie dopuszczalne będą dowody ze świadków i przesłuchanie stron. Przedsiębiorcy muszą pamiętać jednak o tym, że Kodeks cywilny wprowadza regułę, zgodnie z którą w wypadku, gdy umowę zawartą pomiędzy przedsiębiorcami bez zachowania formy pisemnej jedna strona niezwłocznie potwierdzi w piśmie skierowanym do drugiej strony, a pismo to zawiera zmiany lub uzupełnienia umowy, niezmieniające istotnie jej treści, strony wiąże umowa o treści określonej w piśmie potwierdzającym, chyba że druga strona niezwłocznie się temu sprzeciwiła na piśmie. Zatem zawarcie umowy i jej treść może potwierdzać korespondencja w przedmiocie zawieranej umowy prowadzona przez przedsiębiorców, pomimo że pisma takie nie mają formy umowy.

Niezachowanie formy pisemnej, którą przepisy zastrzegają dla celów dowodowych, o czym była mowa powyżej, nie niweczy ustaleń stron ani nie powoduje nieistnienia zobowiązania. Są jednak takie rodzaje umów, które muszą być zawarte w formie określonej przepisami pod rygorem nieważności. Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości - sprzedaży czy darowizny - powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, w przeciwnym wypadku nie dojdzie do zmiany właściciela nieruchomości. Umowy leasingu czy o przejęciu długu powinny być zawarte na piśmie. Zatem niespisanie umowy w tym przypadku powoduje, że w ogóle nie dochodzi do nawiązania stosunku zobowiązaniowego.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

PrawoSocjalne.pl

Portal

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »