Kategorie

Próby wyłudzeń środków wzrosły o 100 proc.

Prawdziwa skala wyłudzeń środków z funduszy unijnych jest trudna do oszacowania. Polski system prawny jest źle przygotowany do walki z eurooszustami. Za brak szczelności systemu wydatkowania środków UE grożą nam sankcje Brukseli


Coraz powszechniejszy dostęp do unijnej pomocy przyciąga oszustów, którzy niezgodnie z prawem chcą pozyskać środki z UE. Ze statystyk organów ścigania wynika, że w 2006 roku liczba tego rodzaju przestępstw wzrosła, w porównaniu z ubiegłym rokiem o ponad 100 procent. Łączna kwota wszystkich nieprawidłowości zgłoszonych od momentu akcesji przez Ministerstwo Finansów do Brukseli wyniosła 8,2 mln euro. Najwięcej pieniędzy usiłowano wyłudzić ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej oraz Funduszu Spójności.

Komisja nas zweryfikuje

– To naturalna kolej rzeczy. Wraz ze wzrostem stopnia wykorzystania środków unijnych rośnie również przestępczość – tłumaczy Przemysław Zapart, p. o. zastępcy dyrektora Departamentu Kontroli Skarbowej i Ministerstwa Finansów.
W liczbie nieprawidłowości przodują rolnicy, ze względu na największy dostęp do unijnych środków. Z samych tylko dopłat bezpośrednich korzysta rocznie ponad 1,5 miliona osób, które otrzymały łącznie w ubiegłym roku blisko 6,4 miliarda złotych. W 2005 roku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykryła nieprawidłowości w ponad 13 proc., skontrolowanych gospodarstw, korzystających z pomocy. Zdaniem ARiMR większość z nich powstała w wyniku błędnego wypełnienia wniosku lub nieprecyzyjnie zadeklarowanej powierzchni gospodarstwa, a nie z chęci oszustwa. Jednak sytuacja nie jest jednoznaczna – ze względu na możliwości techniczne kontrolowanych jest rocznie jedynie 5 proc. losowo wybranych gospodarstw, czyli około 96 tys. Nie ma więc pewności, ilu wśród ponad miliona nieskontrolowanych beneficjentów pomocy znalazło się oszustów i jakich kwot nadużycia mogą dotyczyć.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przedsiębiorcy też wyłudzają

W przypadku przedsiębiorców zaskakuje nie liczba wyłudzeń, ale wysokość kwot, jakich dotyczą. Ministerstwo Finansów zanotowało np. przypadek, w którym nieuczciwy przedsiębiorca chciał wyłudzić blisko 1 milion euro. Niektóre wyłudzenia zostały wykryte już po przekazaniu pieniędzy na konta przestępców. Tak było w przypadku przelania na jeden projekt badawczy 233 tys. euro w ramach programu ZPORR oraz 106 tys. euro na projekt dotyczący poprawy jakości wody finansowany z Funduszu Spójności.
Wiele nieprawidłowości zanotowano też przy wypłacie stypendiów dla uczniów, refundowanych ze ZPORR. Nieprawidłowości te polegały głównie na przedstawianiu przez uczniów fałszywych dowodów potwierdzających zrealizowanie wydatków – mówi Przemysław Zapart. Tego typu nieprawidłowości wykryto w kilku powiatach. W jednej sprawie prowadzone jest postępowanie przez prokuraturę, które obejmuje ponad 250 osób. Ilość wykrytych przypadków wskazuje, że może to być zjawisko masowe, występujące w skali całego kraju – podkreśla ministerstwo. Ostatecznie, aby zablokować plagę wyłudzeń, zmieniono zasady rozliczania stypendiów.

Jak wyłudzają

Z danych ARiMR wynika, że w przypadku Sektorowego Programu Operacyjnego Rolnictwo najczęściej dochodzi do fałszerstw dokumentów potrzebnych do uzyskania unijnych dotacji.
Fałszowane są głównie dokumenty potwierdzające spełnianie kryteriów otrzymania pomocy oraz oferty handlowe. Częstym przypadkiem jest również zawyżanie ceny zakupu używanych maszyn rolniczych w celu uzyskania wyższego dofinansowania. Powiększa się też na papierze stada bydła lub próbuje dokumentować zakup maszyn rolniczych, który nie miał miejsca. Jeśli chodzi o dopłaty bezpośrednie, nagminną nieprawidłowością jest zawyżanie przez rolników powierzchni gospodarstw rolnych. Dla przykładu rolnik posiadający 5 hektarów gruntów rolnych we wniosku o płatność zadeklarował posiadanie 10-hektarowego gospodarstwa.
Przedsiębiorcy, chcąc zwiększyć szanse swoich firm na uzyskanie unijnej pomocy, wprowadzają w błąd instytucje finansujące co do ilości zaangażowania własnego kapitału w przedsięwzięcie finansowe objęte zwrotem kosztów.
– Przedsiębiorcy podają nieprawdziwe informacje dotyczące stanu finansowego przedsiębiorstwa, wysokości kapitału zakładowego, akcyjnego, wartości środków trwałych, aktywów i powiązań finansowych – mówi nadkomisarz Grażyna Puchalska z Komendy Głównej Policji.
Organy ścigania zwracają też uwagę na powtarzające się przypadki korupcji wśród urzędników mających wpływ na przydzielanie unijnych środków.

Jak walczyć z eurooszustwami

Sam system kontroli wydatkowania unijnych środków można porównać do piramidy, na której czubku znajduje się Komisja Europejska, która w sytuacji zbyt dużego wycieku może zakręcić kurek z dotacjami. Za prawidłowe zarządzanie poszczególnymi Programami Operacyjnymi i Funduszem Spójności odpowiedzialne są Instytucje Zarządzające umieszczone w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego oraz Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Za prawidłowe zarządzanie WPR odpowiedzialne są agencje płatnicze, czyli ARiMR oraz Agencja Rynku Rolnego.
Agencje płatnicze odpowiedzialne za wypłatę pieniędzy z poszczególnych programów stosują bardzo złożone metody walki z oszustami. Wszystkie, oprócz kilkuetapowej analizy dokumentów i wiarygodności potencjalnego beneficjenta, przeprowadzają również kontrole na miejscu realizacji projektu w trakcie lub nawet kilka lat po jego zakończeniu.
Natomiast instytucją odpowiedzialną za monitorowanie nieprawidłowości związanych z wykorzystywaniem środków unijnych jest Ministerstwo Finansów, gdzie usytuowane jest unijne przedstawicielstwo Europejskiego Biura do Walki z Korupcją i Przestępstwami Gospodarczymi (OLAF). Stąd też płyną informacje do Brukseli.
Do walki z eurooszustwami przygotowała się również policja. W maju tego roku Komendant Główny Policji powołał Zespół ds. Koordynacji Przedsięwzięć Policji w zakresie zwalczania przestępstw na szkodę interesów finansowych UE i Polski.

Potrzebne rozwiązania prawne

Polski system prawny jest gorzej przygotowany do walki z eurooszustami niż w innych krajach członkowskich UE. W Portugalii ustawa przewiduje zniesienie tajemnicy bankowej w przypadku istnienia dowodów na popełnienie przestępstwa podatkowego, jeśli sprawca czynów dopuścił się fałszywych zeznań. We Francji, w następstwie zmiany kodeksu postępowania karnego, przepisy dotyczące recydywy mają również zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów przez osobę skazaną wcześniej przez sąd jednego z pozostałych państw członkowskich.
W tym roku kończy się unijny budżet 2004-2006, w którym Polska miała do wykorzystania blisko 20 miliardów złotych. Za kilka miesięcy Komisja Europejska będzie chciała ocenić, jak szczelny jest system wydatkowania unijnych pieniędzy w Polsce. Skutki nieszczelnego systemu mogą nawet grozić zablokowaniem unijnych pieniędzy dla Polski.

POSTULUJEMY
Ministerstwo Rolnictwa powinno przygotować projekt nowelizacji ustawy o dopłatach bezpośrednich dla rolników, tak aby objąć kontrolą znacznie większą grupę rolników pozyskujących unijną pomoc.
Rząd powinien też przeznaczyć większe środki budżetowe dla agencji zarządzających programami na prowadzenie kontroli u beneficjentów.
Ministerstwo Sprawiedliwości powinno zaostrzyć w kodeksie karnym sankcje karne dla eurooszustów.



Tomasz Pietryga
Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Kasy fiskalne 2021
Kasy fiskalne 2021
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    28 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.