Ryczałt: niejasne przepisy

Wprowadzone niedawno przez Sejm zmiany w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym już teraz budzą kontrowersje. Obniżony został limit przychodów uprawniających do korzystania z tej formy opodatkowania z 250 tys. euro do 150 tys. euro. Zmieniono też przepisy dotyczące utraty prawa do ryczałtu i przejścia na ogólne zasady płacenia PIT po przekroczeniu tego limitu. I właśnie regulując tę ostatnią kwestię, Sejm wykazał się niekonsekwencją.

Kontrowersyjne regulacje

Obecnie podatnik, który przekroczy ustawowy limit przychodów uprawniających do ryczałtu, korzysta z tej formy opodatkowania do końca roku podatkowego. Po zmianach na ogólne zasady rozliczeń podatnik będzie musiał przejść już od następnego miesiąca, po miesiącu, w którym uzyskał przychody w wysokości powodującej utratę prawa do ryczałtu. Problem jednak w tym, że Sejm, uchwalając te przepisy, pozostawił jednocześnie w ustawie o ryczałcie art. 6 ust. 4 pkt 2, zgodnie z którym podatnicy, którzy rozpoczynają wykonywanie działalności w roku podatkowym, mogą opłacać podatek w formie ryczałtu bez względu na wysokość przychodów.

– Pozostawienie w dotychczasowym brzmieniu tego przepisu wskazywałoby na to, że podatnicy rozpoczynający działalność w trakcie roku podatkowego, bez względu na osiągane przychody, będą mogli do końca roku korzystać z ryczałtu – ocenia Elżbieta Lutow, ekspert ds. podatków Związku Rzemiosła Polskiego.

Podobne konsekwencje dostrzega Krzysztof Komorniczak, doradca podatkowy z Europejskiego Centrum Doradztwa i Dokumentacji Podatkowej.

– Sejm, nowelizując ustawę, pozostawił w art. 6 ust. 4 pkt 2 sformułowanie „bez względu na wysokość przychodów”. Można więc wnioskować, że jego intencją było wyłączenie stosowania nowych przepisów o obligatoryjnej zmianie formy rozliczania podatku po przekroczeniu kwoty 150 tys. euro przychodu, w stosunku do podatników rozpoczynających wykonywanie działalności gospodarczej.

Dylemat podatników

Nowelizacja przewidująca wspomniane zmiany w ryczałcie ma wejść w życie w 2008 roku. Gdyby tak się stało, z niejasną sytuacją prawną musieliby się zmagać podatnicy, którzy działalność rozpoczęli w trakcie roku podatkowego i w tym samym roku przekroczyli limit przychodów, tracąc prawo do opodatkowania ryczałtem. W takim wypadku nie będzie jasne, czy będą mogli pozostać na ryczałcie do końca roku zgodnie z dotychczasowym art. 6 ust. 4 pkt 2, czy też będą musieli opłacać PIT na zasadach ogólnych już od następnego miesiąca.

– Znowelizowane przepisy rzeczywiście mogą budzić kontrowersje – ocenia Elżbieta Lutow.

– Sądzę jednak, że art. 6 ust. 4 pkt 2 trzeba czytać łącznie z nowym ust. 6 i 7 art. 8, który mówi, że podatnik traci prawo do ryczałtu od miesiąca następującego po miesiącu, w którym jego przychody przekroczą limit 150 tys. euro. Powinno to dotyczyć także przedsiębiorców rozpoczynających działalność. Oczywiście sytuacja byłaby mniej skomplikowana, gdyby łącznie z wprowadzeniem nowych przepisów doprecyzowano także art. 6 ust. 4 pkt 2, usuwając z niego wyrażenie „bez względu na wysokość przychodów” – dodaje Elżbieta Lutow. W opinii naszej rozmówczyni podczas prac nad nowelizacją intencją ustawodawcy było wyłączenie stosowania ryczałtu w stosunku do wszystkich przedsiębiorców przekraczających wskazany limit przychodów.

Zdaniem Krzysztofa Komorniczaka przyjęcie przez Sejm regulacji w obecnym kształcie uprawnia do stwierdzenia, że przepisy dotyczące obligatoryjnej zmiany formy rozliczenia podatku dotyczą jedynie podatników, którzy już prowadzą działalność.

– Oznaczałoby to, że tylko do nich odnosić się będzie nakaz rozliczania podatku na zasadach ogólnych już w miesiącu następującym po miesiącu, w którym przekroczyli ustawowy limit, zaś przedsiębiorcy rozpoczynający działalność będą mogli rozliczać się w formie ryczałtu do końca roku bez względu na wysokość przychodów – wyjaśnia nasz rozmówca.

Rozróżnienie podatników

Interpretację przepisów, która łagodniej traktuje osoby dopiero rozpoczynające wykonywanie działalności, pochwala prof. dr hab. Artur Nowak-Far, ekspert Konfederacji Pracodawców Polskich.

– Obowiązek przejścia na zasady ogólne od następnego miesiąca powinien dotyczyć jedynie podmiotów kontynuujących działalność opodatkowaną ryczałem, natomiast przedsiębiorcy, którzy dopiero rozpoczęli wykonywanie działalności, powinni mieć prawo do korzystania z ryczałtu do końca roku podatkowego – twierdzi nasz rozmówca.

Profesor Artur Nowak-Far zwraca jednak uwagę na niejasność przyjętych przez Sejm regulacji.

– Stwarzają one pole do sprzecznych interpretacji. Jest to winą prawodawcy, który powinien nową konstrukcję ryczałtu wyraźnie opisać – podsumowuje nasz rozmówca.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Magdalena Majkowska