Składki na ZUS to nie daniny

ZUS ustalił bowiem, że mimo iż art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (Dz.U. nr 137, poz. 887) o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 r. nie wymienia wyraźnie wspólników spółki jawnej jako osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu, to jednak wspólnicy powinni byli opłacać składki. Roman C. odwołał się od tej decyzji do sądu, który oddalił zarówno odwołanie, jak i apelację.

Sąd stwierdził, że pomiędzy wspólnikiem spółki jawnej a osobą prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek nie ma żadnej różnicy. Wspólnicy spółki jawnej powinni być zatem traktowani tak jak osoby prowadzące działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Roman C. zaskarżył ten wyrok kasacją, w której zarzucał, iż sąd naruszył art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy, ponieważ zastosował analogię – która w tym przypadku jest niedopuszczalna, gdyż powoduje obciążenie go obowiązkiem płacenia składki ZUS, czyli daniną publiczną. Roman C. twierdził, iż obowiązek płacenia składki przez wspólników spółki jawnej powstał dopiero po 1 stycznia 2003 r., kiedy do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dodano art. 8 ust. 6 pkt 4 – który taki obowiązek wyraźnie formułuje.

Sąd Najwyższy oddalił kasację. W ustnym uzasadnieniu sąd stwierdził, iż art. 6 ust. 1 pkt 5 (w dawnym brzmieniu) nie można interpretować w oderwaniu od przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej oraz kodeksu spółek handlowych. Najogólniej rzecz ujmując, przedsiębiorcą jest każda osoba prowadząca działalność gospodarczą. Biorąc pod uwagę takie pojęcie przedsiębiorcy Sąd Najwyższy uznał, iż działalność gospodarcza to także prowadzenie przedsiębiorstwa wtedy, gdy prowadzenie to zależy od osobistego wkładu. Stanowisko takie znajduje się w obowiązującym obecnie art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy.

Natomiast odnosząc się do zarzutu, że składka na ZUS jest daniną publicznoprawną, sąd stwierdził, że tak nie jest, gdyż ZUS nie jest organem państwowym – tylko jednostką, a opłacanie składki na ubezpieczenie społeczne to swoiste zobowiązanie ubezpieczonego.