Czym jest prokura?

Zakres prokury i osoba prokurenta

Prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa ogólnego (nie przypisanego do konkretnej czynności prawnej).

Prokurent (czyli osoba, której udzielono prokury) w ramach swojego pełnomocnictwa ma umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Może reprezentować spółkę tak jak wspólnik (w spółkach osobowych) lub zarząd (w spółkach kapitałowych i sp. partnerskiej). Zakres prokury nie może być ograniczony ze skutkiem do osób trzecich (np. ograniczyć wartość zaciąganych zobowiązań).

Zobacz: Czym jest umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa?

Każde oświadczenie woli złożone przez prokurenta zgodnie zasadami reprezentacji będzie wiążące dla spółki.

Wykonując swoje uprawnienia – prokurent nie musi przedstawiać pełnomocnictwa- może się opierać (np. przed sądem) o odpis z KRS spółki.

Prokurent nie ma jednak prawa do prowadzenia spraw spółki (nie ma wpływu na wewnętrzne funkcjonowanie spółki np. podejmowanie uchwał).

Prokura może być ustalona dla jednej lub kilku osób wspólnie (prokura łączna) lub oddzielnie. Sam prokurent może być wyłącznie osobą fizyczną o pełnej zdolności do czynności prawnej.

Prokurent może być ograniczony w swoich działaniach poprzez ustalenie reprezentacji łącznej prokurenta i np. członka zarządu (reprezentacja łączna).

Prokura nie obejmuje takich czynności jak:
• zbycie przedsiębiorstwa i dokonanie czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania,
• zbywania i obciążania nieruchomości
• jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności.

W celu dokonania powyższych czynności przez prokurenta konieczne jest udzielenie mu odrębnego pełnomocnictwa do danej czynności.

Zobacz: Wszystko o umowie na odległość

Ustanowienie i wygaśnięcie prokury

Ustanowienie prokury jest czynnością wymagającą co do zasady zgody:
- wszystkich wspólników uprawnionych do prowadzenia spraw spółki
- wszystkich członków zarządu

Ustanowienie prokury wymaga jednomyślności i zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Prokura musi być również zgłoszona do KRS wraz z poświadczonym przed notariuszem wzorem podpisu prokurenta. Prokurenta zgłasza się ( i wykreśla) na druku KRS-ZL

Prokura nie może być udzielona w okresie upadłości lub likwidacji spółki.

Prokura jak każde pełnomocnictwo może być wypowiedziana- co również powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w KRS. Może również wygasnąć z mocy prawa.

Zobacz: Obowiązki przy zawieraniu umów - krok po kroku

Przyczynami wygaśnięcia prokury może więc być:

- wypowiedzenie prokury

Do odwołania prokury wystarczy jeden członek zarządu lub jeden wspólnik uprawniony do prowadzenia praw spółki.

- śmierć prokurenta
- utrata przez prokurenta pełnej zdolności do czynności prawnych (ubezwłasnowolnienie częściowe lub całkowite)
- ogłoszenie upadłości lub likwidacja przedsiębiorcy.

Adam Kret