| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Zbieg tytułów do wynagrodzenia

Zbieg tytułów do wynagrodzenia

Pracodawca, zawierając z własnym pracownikiem dodatkową umowę o dzieło, tylko wyjątkowo nie musi z tego tytułu odprowadzać składek na ubezpieczenia społeczne, np. gdy pracownik korzysta w tym czasie z urlopu bezpłatnego.


Wielokrotnie zdarza się, że pracodawca - poszukując pracownika lub wykonawcy zlecenia - proponuje wykonywanie dodatkowej pracy pracownikowi, który jest już u niego zatrudniony. Wprawdzie Sąd Najwyższy uznał, że co do zasady pracownik powinien pozostawać w jednym stosunku pracy, w którego ramach strony mogą określić dla pracownika więcej niż jeden rodzaj pracy (wyrok z 14 lutego 2002 r., I PKN 876/00), jednak w uzasadnionych przypadkach pracodawca może zatrudnić pracownika na dodatkową umowę o pracę.

Na pracodawcy spoczywa wiele obowiązków wynikających z zawarcia z pracownikiem dodatkowej umowy o pracę. Pracodawca musi zgłosić takiego pracownika do ubezpieczenia społecznego, założyć oddzielne akta osobowe. Musi też pamiętać o zagwarantowaniu pracownikowi prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego, ustaleniu wymiaru urlopu wypoczynkowego w ramach drugiego stosunku pracy.

Pracownikowi przysługują odrębne koszty uzyskania przychodów od przychodów z każdego stosunku pracy, natomiast kwota, o którą pomniejsza się zaliczkę na podatek, może być odliczona w miesiącu tylko raz. Zaliczka na podatek dochodowy obliczana jest od sumy przychodów z obydwu umów. Od zsumowanego przychodu odejmuje się koszty uzyskania przychodu zarówno z jednej, jak i z drugiej umowy, w pełnej wysokości.

Suma przychodów z obydwu umów, pomniejszona o składki na ubezpieczenia społeczne z tych umów, stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Składka na ubezpieczenie zdrowotne finansowana jest z zaliczki, do której naliczenia podstawę stanowi suma przychodów z 2 umów o pracę. Gdy pracownik zawarł z jednym pracodawcą 2 umowy o pracę, należy zwrócić uwagę na sposób obliczania wysokości składki zdrowotnej. W przypadku małych kwot wynagrodzeń składka ta ulega obniżeniu do wysokości zaliczki na podatek dochodowy. Jednak, gdy z pracownikiem zawarto 2 umowy o pracę, składki zdrowotnej nie należy obliczać od każdego przychodu odrębnie.

Pracownik, który wykonuje dodatkowo umowę-zlecenie zawartą z własnym pracodawcą, podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania tej umowy na takich samych zasadach jak w przypadku umowy o pracę, tj. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla tej osoby stanowi łączny przychód uzyskiwany z umowy o pracę oraz z umowy-zlecenia. Pracodawca z tytułu zawartej umowy-zlecenia nie zgłasza zleceniobiorcy do ubezpieczeń, a uzyskany przychód z tej umowy wykazuje, wraz z przychodem ze stosunku pracy, w imiennym raporcie miesięcznym składanym za pracownika.

Również osoby, które w ramach umowy-zlecenia zawartej z innym podmiotem niż własny pracodawca wykonują pracę na rzecz swojego pracodawcy, podlegają z tytułu umowy-zlecenia ubezpieczeniom społecznym tak jak z umowy o pracę. Zleceniodawca dokonuje zgłoszenia zleceniobiorcy do tych ubezpieczeń na druku ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczeń właściwym dla pracownika.

WAŻNE!

Jeżeli pracodawca zatrudni na podstawie umowy-zlecenia własnego pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym lub bezpłatnym, to z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy-zlecenia podlega on ubezpieczeniom na zasadach przewidzianych dla zleceniobiorców.

Umowa o dzieło nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym, jeżeli zostaje zawarta z innym podmiotem niż pracodawca albo gdy umowa ta jest jedynym źródłem dochodu pracownika. Zawarcie umowy o dzieło z własnym pracownikiem powoduje obowiązek naliczenia składek zarówno na ubezpieczenia społeczne, jak i na ubezpieczenie zdrowotne.

W celu obliczenia składek na ubezpieczenia społeczne przychody uzyskane przez pracownika w danym miesiącu z obydwu źródeł można zsumować, ale składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy ustalić dla każdego z przychodów odrębnie. Wynika to z tego, że umowa o dzieło i umowa o pracę są odrębnymi źródłami przychodów.

W związku z tym zaliczkę na podatek dochodowy trzeba też obliczyć oddzielnie dla każdej z umów. Ponieważ składka na ubezpieczenie zdrowotne może być finansowana jedynie z zaliczki obliczonej od danego rodzaju przychodu, ją również należy ustalać odrębnie.

Od zasady, że pracodawca jest zobowiązany do potrącenia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodu z tytułu wykonywanej na jego rzecz umowy o dzieło, istnieją 2 wyjątki.

Do pierwszego z nich należy zaliczyć sytuację, gdy pracodawca zawrze z pracownikiem umowę o dzieło w okresie korzystania przez niego z urlopu bezpłatnego. Drugi wyjątek to przypadek, gdy umowa o dzieło zostaje zawarta przez pracownika z pracodawcą w okresie korzystania przez tego pierwszego z urlopu macierzyńskiego bądź urlopu wychowawczego. W obydwu przypadkach przychód z umowy o dzieło jest wolny od składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

WAŻNE!

W przypadku podpisania umowy-zlecenia z własnym pracownikiem w trakcie urlopu bezpłatnego pracodawca ma obowiązek zgłoszenia tego pracownika do ubezpieczeń: emerytalnego, rentowego i wypadkowego oraz zdrowotnego. Dodatkowo pracownik-zleceniobiorca może zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Natomiast podpisanie umowy o dzieło z własnym pracownikiem w trakcie urlopu bezpłatnego powoduje, że nie podlega on ani ubezpieczeniom społecznym, ani ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Składce na Fundusz Pracy podlegają wszystkie umowy omówione wyżej, jeżeli podlegają ubezpieczeniu społecznemu (obojętnie, czy obowiązkowo czy dobrowolnie) i zostały zawarte na kwotę równą co najmniej najniższemu wynagrodzeniu (w przeliczeniu na pełny miesiąc).

W przypadku gdy osoba ubezpieczona otrzymuje wynagrodzenie z różnych źródeł, wówczas obowiązek opłacania składki powstaje wtedy, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest równa co najmniej najniższemu wynagrodzeniu w przeliczeniu na pełny miesiąc.

Obowiązek opłacania składek na FGŚP dotyczy nie tylko pracodawców zatrudniających pracowników na podstawie umowy o pracę, ale również zatrudniających na podstawie innych umów, jeżeli opłacane są od nich (obowiązkowe, a także dobrowolne) składki na ubezpieczenia społeczne.

Ewa Łukasik 

Podstawa prawna:

• art. 8 ust. 1 i 2a, art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.),

• art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.),

• art. 29 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (DzU nr 158, poz. 1121 ze zm.).

Orzecznictwo:

• wyrok SN z 14 lutego 2002 r. (I PKN 876/00, OSNP 2004/4/60).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Marta Grzelak

Solicitor

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »