NSA. Odliczenie darowizn kościelnych bez limitu

Podatnicy, którzy w ubiegłych latach korzystali z bezlimitowego odliczania tzw. darowizn kościelnych, mogą spać spokojnie. W podjętej wczoraj uchwale NSA przesądził, iż podstawę taką dawały im przepisy ustaw regulujących stosunek państwa do Kościoła. Uchwała będzie wiązać składy orzekające NSA i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych we wszystkich analogicznych sprawach.

Widmo kontroli i weryfikacji odliczeń darowizn kościelnych realnie zawisło nad podatnikami w zeszłym roku, za sprawą wyroku NSA, w którym skład orzekający jasno odmówił skarżącym prawa do odliczenia bez limitu darowizny przekazanej na rzecz jednej z parafii Kościoła katolickiego. Uznał, że najpóźniej od 1 stycznia 1995 r. podatnicy mogli korzystać tylko z limitowanej wersji odliczenia na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. To oznaczałoby, że w rozliczeniu za 2004 r. można z tego tytułu odliczyć tylko 350 zł. Problem w tym, że nie wszystkie składy orzekające były tego samego zdania. Co więcej, interpretację korzystną dla podatnika podtrzymał resort finansów.

Gdy wydawało się, że o losie podatników odliczających bezlimitowo darowizny na Kościół będzie każdorazowo decydował urzędnik sprawdzający zeznanie roczne, prezes NSA wystąpił z pytaniem do całego składu Izby Finansowej tego sądu. Po ten nowy instrument pozwalający na podjęcie uchwały niezwiązanej z konkretną sprawą prezes sięgnął po raz pierwszy. Pytanie było proste: czy w przypadku dokonania w latach 1995-2003 darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych podstawą obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych był przepis ustawy podatkowej, czy dwóch ustaw kościelnych. Inaczej mówiąc, czy podatnicy mogli odliczać tylko w granicach 10 proc. limitu, czy też bezlimitowo.

Wczoraj NSA rozstrzygnął ten spór na korzyść podatników. Uznał, iż wszyscy, którzy w tym czasie skorzystali z odliczenia darowizny przekazanej Kościołowi katolickiemu i Kościołowi prawosławnemu bez limitu, mieli do tego prawo. Choć uchwała nie zapadła jednogłośnie – na 20 sędziów Izby Finansowej 8 zgłosiło zdania odrębne – korzystna interpretacja będzie miała znaczenie nie tylko dla tych, którzy już z odliczenia skorzystali. Potwierdzenie przez NSA stanowiska, że ustawy kościelne mają charakter przepisów szczególnych, pozwoli na bezpieczne korzystanie z najatrakcyjniejszej z obowiązujących ulgi.

Sygn. akt FPS 5/04.