Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kredyty frankowe. Co dla banków oznacza wyrok SN?

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Rozstrzygnięcie SN ws. kredytów frankowych pozytywnie wpłynęło na notowania banków
Rozstrzygnięcie SN ws. kredytów frankowych pozytywnie wpłynęło na notowania banków
Fotolia
Kredyty frankowe. Ustanowiona przez Sąd Najwyższy zasada prawna ogranicza ryzyko, że w bankach zrealizuje się najbardziej kosztowny scenariusz. Rozstrzygnięcie SN pozytywnie wpłynęło na notowania banków.

Był on określany przez bankowców jako "program darmowe mieszkanie". Wiązał się z ewentualnością, że w przypadku unieważnienia umów na hipoteki bieg przedawnienia roszczenia zaczynał się z chwilą wypłaty kredytów klientom. Ponieważ kredyty były udzielane 10 lat temu i więcej, praktycznie całość roszczeń banków byłaby przedawniona i klienci nie musieliby oddawać pożyczonych pieniędzy - sami zaś otrzymywaliby zapłacone, nieprzedawnione raty. Komisja Nadzoru Finansowego koszt takiego rozwiązania szacowała na ponad 230 mld zł, czyli więcej niż wynosi dziś portfel hipotek walutowych.

Kredyty frankowe po uchwale SN

Sąd Najwyższy uznał jednak w piątek (7 maja), że przedawnienie należy określać inaczej. - Do czasu definitywnego upadku umowy nie biegnie okres przedawnienia roszczeń - wskazał sędzia Roman Trzaskowski. Uchwała została podjęta przez siedmioosobowy skład SN, który zaznaczył, że ma ona moc zasady prawnej, czyli powinna być stosowana przez sądy powszechne.

Bezskuteczność umowy jest definitywna wtedy, gdy kredytobiorca, należycie poinformowany o skutkach unieważnienia klauzul abuzywnych, sprzeciwi się ich stosowaniu, albo - wiedząc o konsekwencjach - zgodzi się na unieważnienie całej umowy kredytowej. SN podkreślił jednak, że wyrażenie takiego sprzeciwu, prowadzącego do rozwiązania kredytu, obejmuje nie tylko wyraźną odmowę, lecz także sytuację, gdy konsument nie wyraził zgody na sporne postanowienia umowne w rozsądnym czasie od udzielenia mu stosownych informacji o konsekwencjach prawnych.

"Uchwała SN jest błędna i wypacza system ochrony konsumenta przewidziany prawem UE. Stanowisko konsumenta co do ewentualnej zgody na umowę z postanowieniami nieuczciwymi nie ma nic wspólnego z biegiem terminu przedawnienia" - skomentował na Twitterze Jacek Czabański, jeden z najbardziej znanych prawników reprezentujących frankowiczów w sporach z bankami.

Rozstrzygnięcie SN ws. kredytów frankowych pozytywnie wpłynęło na notowania banków

Rozstrzygnięcie SN pozytywnie wpłynęło na notowania banków. Branżowy indeks na warszawskiej giełdzie był w piątek najwyższy od marca ub.r.

Ponad 8 proc. zyskały akcje Getin Noble Banku - instytucji z największym udziałem hipotek walutowych w portfelu, ponad 5 proc. Millennium - innego "frankowego" banku. 3 proc. w górę poszły akcje PKO BP, gdzie portfel hipotek walutowych przekracza 20 mld zł.

O prawie 7,5 proc. podrożały jednak również akcje Votum, kancelarii odszkodowawczej, która niedawno chwaliła się złożeniem tylko w I kw. 3 tys. pozwów przeciwko bankom w związku z kredytami walutowymi. Wcześniej przez tydzień walory Votum taniały ‒ po ogłoszeniu odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości UE na pytania prejudycjalne sądu w Gdańsku dotyczące sprawy o kredyt frankowy. Wyrok TSUE był mniej korzystny, niż spodziewało się środowisko frankowiczów.

Unieważnienie kredytu frankowego a roszczenia

W piątkowym orzeczeniu Sąd Najwyższy potwierdził lutowe stanowisko "trójkowego" składu SN, że w przypadku unieważnienia kredytu roszczenia obu stron należy traktować osobno, nie zaś wyliczać różnicę pomiędzy nimi, którą pokrywać miałaby ta strona, której zobowiązanie jest wyższe. To rozwiązanie korzystne dla klientów banków. W przypadku unieważnienia kredytu odzyskują oni zapłacone raty. Bank musi wytoczyć im osobną sprawę, żeby odzyskać wypłacony w przeszłości kapitał. Gdy wygra, dostanie mniej niż wynosi dzisiejsza wartość kredytu - musi wziąć na siebie stratę związaną z osłabieniem złotego wobec walut obcych. Ale klient musi liczyć się z tym, że będzie musiał oddać całą kwotę jednorazowo. Dochodzą też koszty drugiego procesu.

Wynagrodzenia za korzystanie z kapitału

SN nie przesądził w piątek, czy banki mogą domagać się "wynagrodzenia za korzystanie z kapitału". To decyzja warta ok. 30 mld zł.

Według wyliczeń nadzoru z początków marca, jeśli banki mogłyby liczyć tylko na odzyskanie wypłaconych klientom pieniędzy, mogłyby stracić ok. 100 mld zł. Gdyby do tego doszedł "koszt kapitału" odpowiadający stopie WIBOR bez uwzględnienia marży, to w skali sektora strata stopniałaby do 70 mld zł.

W sprawie "wynagrodzenia za korzystanie z kapitału" nie wypowiedział się także pod koniec kwietnia Trybunał Sprawiedliwości UE. Kolejna okazja będzie jutro. Na wtorek zapowiedziane jest bowiem posiedzenie Izby Cywilnej SN w pełnym składzie. Izba Cywilna Sądu Najwyszego ma odpowiedzieć na zestaw "frankowych" pytań Małgorzaty Manowskiej, I prezes SN. To posiedzenie było już dwukrotnie przekładane. ©℗

opinie

Sąd odpowiedział na wiele pytań

Maciej Gutowski adwokat, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Sąd Najwyższy stwierdził w piątkowej uchwale, że sankcja bezskuteczności abuzywnego postanowienia umowy działa od samego początku, lecz jest to bezskuteczność opcjonalna. Konsument może bowiem wyrazić zgodę na dalsze obowiązywanie takiej umowy i niejako przywrócić jej skuteczność z mocą wsteczną. Tak więc to konsument ostatecznie przesądza, czy klauzula jest abuzywna. I jeśli chce ją ubezskutecznić, to wówczas albo umowa nadal obowiązuje z pominięciem tej klauzuli, albo upada, bo bez tego postanowienia nie ma minimalnej treści umowy. W tym drugim przypadku otwiera się droga do dokonania zwrotu spełnionych świadczeń. SN przesądził w uchwale, że kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili wykonania opcji ubezskutecznienia przez konsumenta, gdyż dopiero od tego momentu umowa trwale dotknięta jest sankcją. SN przychyla się do teorii dwóch kondykcji, więc jedynie strony mogą dokonać potrącenia świadczeń.

W siódemkowej uchwale SN znajdziemy więc odpowiedzi na część pytań, jakie przedstawiła I prezes SN do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Izby Cywilnej SN. Wiemy, że po upadku umowy powstają dwa odrębne roszczenia o zwrot świadczeń. Nierozstrzygnięte pozostaje np. to, czy w przypadku upadku umowy bank może żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania przez kredytobiorcę z kapitału, czy raczej - mówiąc precyzyjnie - w jaki sposób rozliczyć strony tak, by żadna nie była wzbogacona w stosunku do drugiej uwzględniając ciągły, jak się przyjmuje, charakter świadczenia. ©℗

MK

Potwierdzenie korzystnego dla konsumentów trendu

Mariusz Golecki rzecznik finansowy

Podjęta uchwała zapewnia przewidywalność linii orzeczniczej, a tylko w takich warunkach klienci są w stanie oszacować możliwe skutki finansowe określonych działań. Uchwała ma zatem znaczenie zarówno dla tych, którzy będą chcieli dochodzić swoich praw w sądzie, jak i tych, rozważających możliwość polubownego rozwiązania sporu.

Ważne jest zastosowanie teorii dwóch kondykcji, korzystniejszej dla konsumentów, którzy są słabszą stroną w sporach z instytucjami finansowymi i to oni ponoszą konsekwencje stosowanych przez banki w umowach kredytowych niedozwolonych postanowień.

Wskazanie, jakie zasady powinny być stosowane do rozliczenia umowy w przypadku uznania jej za nieważną, poprawi bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz podniesie zaufanie konsumentów do stabilności prawa. Brak przewidywalności w tym zakresie powodował, że składając pozew, klient musiał uwzględniać szereg sprzecznych poglądów prawnych, co wymusza formułowanie żądań ewentualnych w pozwie. Skutkowało to niepotrzebnym wydłużaniem oraz komplikowaniem postępowań sądowych, co było niekorzystne dla konsumentów. ©℗

ŁW

Unieważnienie umów powinno być środkiem ostatecznym

Tadeusz Białek wiceprezes Związku Banków Polskich

Sąd Najwyższy nie przesądził, że każda umowa kredytu indeksowanego lub denominowanego powinna zostać unieważniona. Unieważnienie umów długoterminowych, takich jak kredytowe, powinno być środkiem ostatecznym, co wielokrotnie podkreślał TSUE. Stwierdzenie abuzywności postanowienia umownego powinno bowiem co do zasady skutkować zastosowaniem przez sądy krajowe takich rozwiązań, które przywracają równowagę. Sądy krajowe powinny zatem każdorazowo dokonywać oceny, po pierwsze czy dana umowa zawierała nieuczciwe postanowienia, po drugie czy może być ona dalej wykonywana po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych oraz po trzecie czy sankcja zastosowana przez sąd przywraca równowagę stron.

SN potwierdził, że stanowisko części konsumentów, iż roszczenia banku uległy przedawnieniu, jest całkowicie bezpodstawne.

SN przesądził, że podstawa świadczenia odpada z chwilą, gdy konsument należycie poinformowany przez sąd o skutkach upadku umowy wyraża zgodę na związanie postanowieniem i sprzeciwia się zastosowaniu sankcji nieważności. ©℗

ŁW

Nie doczekaliśmy się jednoznacznego stanowiska

Karolina Pilawska adwokat z kancelarii PZ Pilawska Zorski Adwokaci, reprezentuje frankowiczów

Uchwała siedmiu sędziów nie wnosi wiele nowego, a raczej potwierdza dotychczasową linię orzeczniczą. Nie doczekaliśmy się jednoznacznego stanowiska Sądu Najwyższego, w jaki sposób należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczeń banków o zwrot wypłaconego kapitału. SN posłużył się określeniem, że termin ten powinien być liczony od momentu "definitywnej bezskuteczności umowy kredytu", co niestety jest pojęciem dość enigmatycznym i niejednoznacznym.

Nadal zatem nie mamy odpowiedzi na pytanie, kiedy faktycznie przedawniają się roszczenia banków. Czy od wydania wyroku ustalającego nieważność umowy, czy też od momentu, w którym konsument kwestionuje ważność umowy, a bank oficjalnie otrzymuje taką informację? Mam nadzieję, że zostanie to wyjaśnione w wyczekiwanej uchwale pełnego składu Izby Cywilnej SN.

Ta "definitywna bezskuteczność umowy", na co zwrócił uwagę SN, może następować też w momencie, w którym konsument ma świadomość bezskuteczności klauzul i nie wyraża woli na ich sanowanie. Nie jest jednak jasne, kiedy taki moment następuje. Jeśli klient wnosi powództwo, to siłą rzeczy nie godzi się na żadne rozwiązania, które miałyby tę umowę kredytu "uważnić" czy "naprawić". Ten moment można też liczyć od chwili przesłuchania konsumenta w czasie rozprawy, w którym sąd poinformuje go o skutkach ustalenia nieważności umowy, a konsument się temu nie sprzeciwi. ©℗

MK

Współpraca Michał Culepa

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Waldek
    2021-05-13 14:06:02
    Czyli znowu banksterzy powędrowali do sędziów z walizeczką i znowu maja spokój, co dowodzi że w tym kraju tak naprawdę nie obowiązuje a prawdziwych sądów nie ma, tylko takie które biorą kasę od banksterów
    0
QR Code
Nieruchomości
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Coraz gorsza sytuacja w budownictwie
W III kw. 2022 r. sytuacja w budownictwie pogorszyła się. Wśród głównych przyczyn spadku koniunktury firmy wymieniają problemy z dostawami surowców i materiałów budowlanych oraz ich wysokie ceny, a także odpływ pracowników z Ukrainy.
Czy mieszkaniówka hamuje z produkcją – opinie ekspertów
Czy nowe uwarunkowania rynkowe zmuszają deweloperów do zmiany planów? Czy kolejne projekty będą realizować zgodnie z wcześniejszymi założeniami? Czy firmy poszukują atrakcyjniejszych sposobów na finansowanie inwestycji niż kredyty? O ile wzrósł koszt budowy mieszkań w ciągu ostatniego roku?
Nieruchomości luksusowe wciąż w cenie
Nieruchomości luksusowe to segment nieruchomości, który ma się dobrze w trudnych czasach. Piętna nie odznaczyła na nim ani pandemia, ani bieżące zawirowania gospodarcze, które tak bardzo dotknęły nieruchomości z tzw. segmentu popularnego. W momentach kryzysowych rynek luksusowy zyskuje, ponieważ, zamożni nabywcy szukają nieprzeciętnych aktywów, które dają perspektywę na wzrost wartości w czasie.
Jak urządzić 50-metrowe mieszkanie? Pomysły na aranżacje
Popularne mieszkania o średniej wielkości można łatwo zaaranżować na wiele ciekawych sposobów. Jak dobrze urządzić swoje 50-metrowe mieszkanie?
Ceny mieszkań w Polsce osiągnęły maksimum w połowie 2022 roku? Niewykluczone
Czekaliście ze sprzedażą mieszkania, aż ceny osiągną apogeum? No więc, chyba pora udać się do pośrednika obrotu nieruchomościami. Ceny sprzedaży mieszkań, w niektórych miastach zaczęły spadać, a ponadto serwisy nieruchomościowe puchną od ofert z rynku wtórnego.
Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce
Mimo zawirowań geopolitycznych i gospodarczych ostatnich miesięcy, polski rynek nieruchomości komercyjnych zakończył pierwsze półrocze niezłym wynikiem. Należy jednak pamiętać, że echa tych zawirowań nie widać jeszcze w wynikach drugiego kwartału 2022 roku.
Dopłaty do innych niż węgiel źródeł ciepła - projekt
W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowano projekt ustawy regulujący m.in. jednorazowe dodatki dla ogrzewających swoje domy paliwem innym niż węgiel.
Polacy przenoszą się z mieszkań do domów
Domy szybko zyskują na wartości oraz popularności wśród Polaków. Podobnie jak mieszkania są one dobrą inwestycją w dobie galopującej inflacji i potrafią ochronić oszczędności, a nawet je pomnożyć. Nic więc dziwnego, że przeznaczone pod nie grunty, sprzedają się dziś jak ciepłe bułeczki.
50 mln zł rocznie na wykup byłych mieszkań pracowniczych
50 mln rocznie przekaże polski rząd samorządom, które zdecydują się wykupić od podmiotów prywatnych dawne mieszkania pracownicze, aby ich lokatorom nie groziły podwyżki czynszu - powiedział PAP minister rozwoju i technologii Waldemar Buda w Zgierzu (woj. łódzkie), gdzie jest ok. 40 takich mieszkań.
Ceny luksusowych nieruchomości na świecie rosną wolniej, ale spadków nie widać.
Na koniec drugiego kwartału 2022 roku firma Knight Frank opublikowała Prime Global Cities Index, czyli indeks śledzący ceny luksusowych nieruchomości na świecie w 45 miastach. Po dwóch latach, w trakcie których obserwowaliśmy historycznie najwyższą dynamikę wzrostu cen nieruchomości luksusowych widoczny jest spadek.
Zakup mieszkania na osiedlu. Gdzie można kupić?
W jakich inwestycjach deweloperzy mają ukończone mieszkania lub z bliskim terminem oddania? Jakie lokale są jeszcze w sprzedaży? W jakich cenach?
Ile zostało już złożonych wniosków o wakacje kredytowe?
Około 850 tys. wniosków o wakacje kredytowe złożono we wszystkich bankach - poinformował w środę prezes Związku Banków Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz.
Ceny mieszkań używanych wzrosły w ciągu roku ponad 15%
Mieszkania z drugiej ręki w największych miastach są aż o 15,1% droższe niż przed rokiem – wynika z najnowszych danych NBP. Wzrost cen w przypadku lokali deweloperskich jest jeszcze większy, na co wpłynąć mogły rosnące koszty budowy.
Biurowce na rynkach regionalnych – analiza rynku
W pierwszym półroczu br. popyt na biura w największych miastach regionalnych w kraju był większy niż w całym 2021 roku. Także aktywa biurowe w regionach są teraz jednym z głównych celów inwestorów
Inwestycje na europejskim rynku nieruchomości komercyjnych [Raport]
Panująca obecnie niepewność gospodarcza zaczyna oddziaływać na aktywność inwestycyjną na europejskim rynku nieruchomości komercyjnych (CRE). Prognozowany wpływ sytuacji gospodarczej będzie jednak zróżnicowany dla różnych jego obszarów, a wybrane sektory oraz rynki krajowe wciąż pozostaną atrakcyjne dla inwestorów
Zakup apartamentu nad morzem - jakich błędów nie popełnić?
Zakup nieruchomości nad morzem kusi inwestorów wieloma aspektami. Wydawałoby się, że wystarczy dobra lokalizacja, by lokata kapitału zwróciła się w kilka lat. Nic bardziej mylnego.
Ceny nowych mieszkań w lipcu 2022 lekko do góry [Raport]
Ceny mieszkań od deweloperów lipcu minimalnie drgnęły do góry w większości obserwowanych miast. Spadek odnotowany tylko w jednym. Mimo to kupujący wrócili na rynek, choć wciąż nie jest ich tylu, co na początku roku, a tym bardziej w minionym roku.
Trzy sposoby na sprawne urządzenie mieszkania w stanie deweloperskim
Urządzenie mieszkania w stanie deweloperskim wydaje się być czasochłonnym zadaniem. Jaki kolor farby wybrać? Kupić sofę czy narożnik? Aby uniknąć przytłaczających pytań, mamy trzy sprawdzone porady, dzięki którym dekoracja przyszłego "M" stanie się prostym zadaniem.
Mieszkanie dla studenta na wynajem. Wysokie czynsze = większe zainteresowanie akademikami
Znalezienie tanich mieszkań na wynajem jest coraz większym problemem dla studentów. W roku akademickim 2022/2023 nie obędzie się bez castingów organizowanych przez właścicieli mieszkań - ustaliła PAP.
Co zmieniła nowa ustawa deweloperska?
Od dnia 1 lipca 2022 r. obowiązuje ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym - czyli tzw. nowa ustawa deweloperska. Szeroko komentowana, nierzadko krytykowana regulacja, stopniowo zacznie oddziaływać na prawa i obowiązki sprzedawców i nabywców lokali i domów.
Remont dachu a bezpieczeństwo
Remont dachu często jest przeprowadzany w okresie letnim. Tego typu praca, nawet w przypadku niewielkiego domu, wiąże się z wykonywaniem czynności na wysokości, a zatem niesie za sobą więcej zagrożeń niż zwykłe działania budowlane. W związku z tym dekarze powinni uważnie pilnować swojego bezpieczeństwa. Mowa tu przede wszystkim o przestrzeganiu zasad BHP, właściwym wyposażeniu w środki ochrony indywidualnej oraz – co już nie jest takie oczywiste – postawieniu na odpowiednie materiały budowlane.
Liczba mieszkań dostępnych w programie Mieszkanie bez wkładu własnego
Jak w największych miastach zmienia się oferta lokali spełniających kryteria cenowe programu „Mieszkanie bez wkładu własnego”?
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców - poradnik Rzecznika Finansowego
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców może okazać się pomocą dla osób, które mają problem ze spłatą raty kredytu hipotecznego. Jest on dobrą alternatywą, dla osób, które nie chcą albo mogą skorzystać z ustawowych wakacji kredytowych. Skorzystać mogą z niego nie tylko kredytobiorcy „złotowi”, ale również tacy, którzy zaciągnęli kredyt w walucie obcej. Pomoc może zostać udzielona maksymalnie aż na okres 36 miesięcy.
Dodatek węglowy. 3 tys. zł będzie można wydać nie tylko na zakup węgla
Sejm przyjął ustawę o dodatkach węglowych w piątek 22 lipca. Brak kryterium dochodowego jest jednym z bardziej krytykowanych zapisów projektu.
Wzrost cen materiałów budowlanych i mieszkań, a wartość ubezpieczenia domu - w przypadku szkód ubezpieczenie może nie wystarczyć
Ceny materiałów budowlanych i mieszkań poszybowały. Eksperci Wiener wyliczyli, że produkty potrzebne przy generalnym remoncie łazienki wzrosły w ciągu 3,5 roku o prawie 10 tys. zł. To oznacza, że w razie ewentualnych szkód w mieszkaniu, ubezpieczenie wykupione kilka lat temu nie pokryje w pełni kosztów remontu. Tzw. luka ubezpieczeniowa stanowi realny problem - tylko 1/3 Polaków wie, ile może kosztować przywrócenie mieszkania do poprzedniego stanu na przykład po pożarze lub kradzieży – wynika z badania firmy Wiener.