Kategorie

Kredyty frankowe. Co dla banków oznacza wyrok SN?

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Rozstrzygnięcie SN ws. kredytów frankowych pozytywnie wpłynęło na notowania banków
Fotolia
Kredyty frankowe. Ustanowiona przez Sąd Najwyższy zasada prawna ogranicza ryzyko, że w bankach zrealizuje się najbardziej kosztowny scenariusz. Rozstrzygnięcie SN pozytywnie wpłynęło na notowania banków.

Był on określany przez bankowców jako "program darmowe mieszkanie". Wiązał się z ewentualnością, że w przypadku unieważnienia umów na hipoteki bieg przedawnienia roszczenia zaczynał się z chwilą wypłaty kredytów klientom. Ponieważ kredyty były udzielane 10 lat temu i więcej, praktycznie całość roszczeń banków byłaby przedawniona i klienci nie musieliby oddawać pożyczonych pieniędzy - sami zaś otrzymywaliby zapłacone, nieprzedawnione raty. Komisja Nadzoru Finansowego koszt takiego rozwiązania szacowała na ponad 230 mld zł, czyli więcej niż wynosi dziś portfel hipotek walutowych.

Kredyty frankowe po uchwale SN

Reklama

Sąd Najwyższy uznał jednak w piątek (7 maja), że przedawnienie należy określać inaczej. - Do czasu definitywnego upadku umowy nie biegnie okres przedawnienia roszczeń - wskazał sędzia Roman Trzaskowski. Uchwała została podjęta przez siedmioosobowy skład SN, który zaznaczył, że ma ona moc zasady prawnej, czyli powinna być stosowana przez sądy powszechne.

Bezskuteczność umowy jest definitywna wtedy, gdy kredytobiorca, należycie poinformowany o skutkach unieważnienia klauzul abuzywnych, sprzeciwi się ich stosowaniu, albo - wiedząc o konsekwencjach - zgodzi się na unieważnienie całej umowy kredytowej. SN podkreślił jednak, że wyrażenie takiego sprzeciwu, prowadzącego do rozwiązania kredytu, obejmuje nie tylko wyraźną odmowę, lecz także sytuację, gdy konsument nie wyraził zgody na sporne postanowienia umowne w rozsądnym czasie od udzielenia mu stosownych informacji o konsekwencjach prawnych.

"Uchwała SN jest błędna i wypacza system ochrony konsumenta przewidziany prawem UE. Stanowisko konsumenta co do ewentualnej zgody na umowę z postanowieniami nieuczciwymi nie ma nic wspólnego z biegiem terminu przedawnienia" - skomentował na Twitterze Jacek Czabański, jeden z najbardziej znanych prawników reprezentujących frankowiczów w sporach z bankami.

Rozstrzygnięcie SN ws. kredytów frankowych pozytywnie wpłynęło na notowania banków

Rozstrzygnięcie SN pozytywnie wpłynęło na notowania banków. Branżowy indeks na warszawskiej giełdzie był w piątek najwyższy od marca ub.r.

Reklama

Ponad 8 proc. zyskały akcje Getin Noble Banku - instytucji z największym udziałem hipotek walutowych w portfelu, ponad 5 proc. Millennium - innego "frankowego" banku. 3 proc. w górę poszły akcje PKO BP, gdzie portfel hipotek walutowych przekracza 20 mld zł.

O prawie 7,5 proc. podrożały jednak również akcje Votum, kancelarii odszkodowawczej, która niedawno chwaliła się złożeniem tylko w I kw. 3 tys. pozwów przeciwko bankom w związku z kredytami walutowymi. Wcześniej przez tydzień walory Votum taniały ‒ po ogłoszeniu odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości UE na pytania prejudycjalne sądu w Gdańsku dotyczące sprawy o kredyt frankowy. Wyrok TSUE był mniej korzystny, niż spodziewało się środowisko frankowiczów.

Unieważnienie kredytu frankowego a roszczenia

W piątkowym orzeczeniu Sąd Najwyższy potwierdził lutowe stanowisko "trójkowego" składu SN, że w przypadku unieważnienia kredytu roszczenia obu stron należy traktować osobno, nie zaś wyliczać różnicę pomiędzy nimi, którą pokrywać miałaby ta strona, której zobowiązanie jest wyższe. To rozwiązanie korzystne dla klientów banków. W przypadku unieważnienia kredytu odzyskują oni zapłacone raty. Bank musi wytoczyć im osobną sprawę, żeby odzyskać wypłacony w przeszłości kapitał. Gdy wygra, dostanie mniej niż wynosi dzisiejsza wartość kredytu - musi wziąć na siebie stratę związaną z osłabieniem złotego wobec walut obcych. Ale klient musi liczyć się z tym, że będzie musiał oddać całą kwotę jednorazowo. Dochodzą też koszty drugiego procesu.

Wynagrodzenia za korzystanie z kapitału

SN nie przesądził w piątek, czy banki mogą domagać się "wynagrodzenia za korzystanie z kapitału". To decyzja warta ok. 30 mld zł.

Według wyliczeń nadzoru z początków marca, jeśli banki mogłyby liczyć tylko na odzyskanie wypłaconych klientom pieniędzy, mogłyby stracić ok. 100 mld zł. Gdyby do tego doszedł "koszt kapitału" odpowiadający stopie WIBOR bez uwzględnienia marży, to w skali sektora strata stopniałaby do 70 mld zł.

W sprawie "wynagrodzenia za korzystanie z kapitału" nie wypowiedział się także pod koniec kwietnia Trybunał Sprawiedliwości UE. Kolejna okazja będzie jutro. Na wtorek zapowiedziane jest bowiem posiedzenie Izby Cywilnej SN w pełnym składzie. Izba Cywilna Sądu Najwyszego ma odpowiedzieć na zestaw "frankowych" pytań Małgorzaty Manowskiej, I prezes SN. To posiedzenie było już dwukrotnie przekładane. ©℗

opinie

Sąd odpowiedział na wiele pytań

Maciej Gutowski adwokat, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Sąd Najwyższy stwierdził w piątkowej uchwale, że sankcja bezskuteczności abuzywnego postanowienia umowy działa od samego początku, lecz jest to bezskuteczność opcjonalna. Konsument może bowiem wyrazić zgodę na dalsze obowiązywanie takiej umowy i niejako przywrócić jej skuteczność z mocą wsteczną. Tak więc to konsument ostatecznie przesądza, czy klauzula jest abuzywna. I jeśli chce ją ubezskutecznić, to wówczas albo umowa nadal obowiązuje z pominięciem tej klauzuli, albo upada, bo bez tego postanowienia nie ma minimalnej treści umowy. W tym drugim przypadku otwiera się droga do dokonania zwrotu spełnionych świadczeń. SN przesądził w uchwale, że kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili wykonania opcji ubezskutecznienia przez konsumenta, gdyż dopiero od tego momentu umowa trwale dotknięta jest sankcją. SN przychyla się do teorii dwóch kondykcji, więc jedynie strony mogą dokonać potrącenia świadczeń.

W siódemkowej uchwale SN znajdziemy więc odpowiedzi na część pytań, jakie przedstawiła I prezes SN do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Izby Cywilnej SN. Wiemy, że po upadku umowy powstają dwa odrębne roszczenia o zwrot świadczeń. Nierozstrzygnięte pozostaje np. to, czy w przypadku upadku umowy bank może żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania przez kredytobiorcę z kapitału, czy raczej - mówiąc precyzyjnie - w jaki sposób rozliczyć strony tak, by żadna nie była wzbogacona w stosunku do drugiej uwzględniając ciągły, jak się przyjmuje, charakter świadczenia. ©℗

MK

Potwierdzenie korzystnego dla konsumentów trendu

Mariusz Golecki rzecznik finansowy

Podjęta uchwała zapewnia przewidywalność linii orzeczniczej, a tylko w takich warunkach klienci są w stanie oszacować możliwe skutki finansowe określonych działań. Uchwała ma zatem znaczenie zarówno dla tych, którzy będą chcieli dochodzić swoich praw w sądzie, jak i tych, rozważających możliwość polubownego rozwiązania sporu.

Ważne jest zastosowanie teorii dwóch kondykcji, korzystniejszej dla konsumentów, którzy są słabszą stroną w sporach z instytucjami finansowymi i to oni ponoszą konsekwencje stosowanych przez banki w umowach kredytowych niedozwolonych postanowień.

Wskazanie, jakie zasady powinny być stosowane do rozliczenia umowy w przypadku uznania jej za nieważną, poprawi bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz podniesie zaufanie konsumentów do stabilności prawa. Brak przewidywalności w tym zakresie powodował, że składając pozew, klient musiał uwzględniać szereg sprzecznych poglądów prawnych, co wymusza formułowanie żądań ewentualnych w pozwie. Skutkowało to niepotrzebnym wydłużaniem oraz komplikowaniem postępowań sądowych, co było niekorzystne dla konsumentów. ©℗

ŁW

Unieważnienie umów powinno być środkiem ostatecznym

Tadeusz Białek wiceprezes Związku Banków Polskich

Sąd Najwyższy nie przesądził, że każda umowa kredytu indeksowanego lub denominowanego powinna zostać unieważniona. Unieważnienie umów długoterminowych, takich jak kredytowe, powinno być środkiem ostatecznym, co wielokrotnie podkreślał TSUE. Stwierdzenie abuzywności postanowienia umownego powinno bowiem co do zasady skutkować zastosowaniem przez sądy krajowe takich rozwiązań, które przywracają równowagę. Sądy krajowe powinny zatem każdorazowo dokonywać oceny, po pierwsze czy dana umowa zawierała nieuczciwe postanowienia, po drugie czy może być ona dalej wykonywana po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych oraz po trzecie czy sankcja zastosowana przez sąd przywraca równowagę stron.

SN potwierdził, że stanowisko części konsumentów, iż roszczenia banku uległy przedawnieniu, jest całkowicie bezpodstawne.

SN przesądził, że podstawa świadczenia odpada z chwilą, gdy konsument należycie poinformowany przez sąd o skutkach upadku umowy wyraża zgodę na związanie postanowieniem i sprzeciwia się zastosowaniu sankcji nieważności. ©℗

ŁW

Nie doczekaliśmy się jednoznacznego stanowiska

Karolina Pilawska adwokat z kancelarii PZ Pilawska Zorski Adwokaci, reprezentuje frankowiczów

Uchwała siedmiu sędziów nie wnosi wiele nowego, a raczej potwierdza dotychczasową linię orzeczniczą. Nie doczekaliśmy się jednoznacznego stanowiska Sądu Najwyższego, w jaki sposób należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczeń banków o zwrot wypłaconego kapitału. SN posłużył się określeniem, że termin ten powinien być liczony od momentu "definitywnej bezskuteczności umowy kredytu", co niestety jest pojęciem dość enigmatycznym i niejednoznacznym.

Nadal zatem nie mamy odpowiedzi na pytanie, kiedy faktycznie przedawniają się roszczenia banków. Czy od wydania wyroku ustalającego nieważność umowy, czy też od momentu, w którym konsument kwestionuje ważność umowy, a bank oficjalnie otrzymuje taką informację? Mam nadzieję, że zostanie to wyjaśnione w wyczekiwanej uchwale pełnego składu Izby Cywilnej SN.

Ta "definitywna bezskuteczność umowy", na co zwrócił uwagę SN, może następować też w momencie, w którym konsument ma świadomość bezskuteczności klauzul i nie wyraża woli na ich sanowanie. Nie jest jednak jasne, kiedy taki moment następuje. Jeśli klient wnosi powództwo, to siłą rzeczy nie godzi się na żadne rozwiązania, które miałyby tę umowę kredytu "uważnić" czy "naprawić". Ten moment można też liczyć od chwili przesłuchania konsumenta w czasie rozprawy, w którym sąd poinformuje go o skutkach ustalenia nieważności umowy, a konsument się temu nie sprzeciwi. ©℗

MK

Współpraca Michał Culepa

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Waldek
    2021-05-13 14:06:02
    Czyli znowu banksterzy powędrowali do sędziów z walizeczką i znowu maja spokój, co dowodzi że w tym kraju tak naprawdę nie obowiązuje a prawdziwych sądów nie ma, tylko takie które biorą kasę od banksterów
    0
QR Code
Dom
1 sty 2000
13 cze 2021
Zakres dat:

Program „Ciepła woda bez piecyka” - do 200 tys. zł dofinansowania

Program „Ciepła woda bez piecyka”. Do 200 tys. zł dofinansowania mogą otrzymać zarządcy budynków wielorodzinnych, w tym wspólnot mieszkaniowych w Krakowie, którzy przystąpią do programu „Ciepła woda bez piecyka”. Zakłada on zastępowanie piecyków łazienkowych centralną instalacją ciepłej wody.

Czy deweloperzy będą budować na gruntach gminnych?

Inwestycje mieszkaniowe. Czy będą powstawać osiedla na gruntach gminnych w ramach współpracy opartej o nowe przepisy dotyczące rozliczania lokali lub budynków w cenie nieruchomości zbywanych z gminnego zasobu nieruchomości, tzw. ustawy lokal za grunt? Jak deweloperzy oceniają możliwość realizacji projektów w nowym programie? Czy gminne grunty są dla nich interesujące?

Kredyt denominowany w walucie obcej - wyrok TSUE dot. przedawnienia zwrotu pieniędzy

Kredyt denominowany w walucie obcej. Wobec konsumenta, który zawarł umowę kredytu denominowanego w walucie obcej i nie ma wiedzy w zakresie nieuczciwego charakteru warunku zawartego w umowie kredytu, nie może obowiązywać jakikolwiek termin przedawnienia w odniesieniu do zwrotu kwot zapłaconych na podstawie tego warunku - orzekł 10 czerwca 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawach dotyczących kredytów denominowanych we franku szwajcarskim (CHF), gdzie walutą spłaty było euro (EUR). Zdaniem TSUE, informacje przekazane konsumentowi przez kredytodawcę dotyczące istnienia ryzyka kursowego nie spełniają wymogu przejrzystości, jeżeli opierają się na założeniu, że parytet między walutą rozliczeniową a walutą spłaty pozostanie stabilny przez cały okres obowiązywania tej umowy.

Jak zainwestować z sukcesem w lokal pod wynajem?

Wynajem nieruchomości. Najważniejsze czynniki decydujące o biznesowym sukcesie inwestowania w nieruchomości na wynajem to lokalizacja, która jest dobrze skomunikowana, bliskość terenów zielonych i elastyczność funkcji.

Sprzedaż nieruchomości w drodze e-licytacji

Sprzedaż nieruchomości w drodze e-licytacji. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, podpisana już przez prezydenta, umożliwi prowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze e-licytacji.

Inteligentny dom - czego oczekują Polacy?

Inteligentny dom. Ponad 50% Polaków deklaruje, że bardziej niż jeszcze rok temu zwraca uwagę na oszczędności na rachunkach – wynika z badania przeprowadzonego przez SW Research dla Netatmo. Potrzeba oszczędności jest najczęstszą zachętą do zakupu urządzeń smart home. Polacy kupują też inteligentne rozwiązania aby ułatwić sobie życie, co ma szczególne znaczenie teraz, gdy więcej czasu spędzamy w domu. W ciągu ostatniego roku urządzenie smart home kupił już co dziesiąty z nas.

Fotowoltaika - zmiany w rozliczeniach prosumentów od 2022 roku

Fotowoltaika - zmiany w rozliczeniach prosumentów od 2022 roku. Mimo zmian w systemie rozliczeń prosumentów nadal opłacalna będzie instalacja paneli fotowoltaicznych (PV) i produkcja z nich prądu - podkreślił 9 czerwca 2021 r. wiceszef Ministerstwa Klimatu i Środowiska Ireneusz Zyska. Dodał, że ci którzy zainstalują panele do końca 2021 r. będą rozliczać się na dotychczasowych zasadach przez 15 lat.

Powstanie Deweloperski Fundusz Gwarancyjny

Deweloperski Fundusz Gwarancyjny. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę tworzącą Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, który ma zwiększyć ochronę osób kupujących nowe mieszkanie w przypadku upadku firmy deweloperskiej - podała Kancelaria Prezydenta RP.

Jak długo trzeba zbierać na wkład własny dla dziecka?

Wkład własny dla dziecka - wielu rodziców zamierza odkładać pieniądze na taki cel. Jak długo trzeba oszczędzać na wkład własny?

Polski Ład. Dofinansowanie na mieszkanie spółdzielcze

Polski Ład ma zapewnić dofinansowanie wkładu mieszkaniowego dla członków spółdzielni. Wspomnianym rozwiązaniem będą zainteresowane głównie małe rodziny. Spółdzielnie na razie obserwują sytuację i na pewno będą oceniać dodatkowy popyt. Jakie znaczenie będzie miał Polski Ład dla spółdzielni mieszkaniowych?

Koszty zakupu mieszkania na rynku pierwotnym i wtórnym – ile wynoszą, czy można je ograniczyć?

Koszty zakupu mieszkania. Planując zakup nieruchomości niebagatelne znaczenie ma budżet jaki możemy przeznaczyć na inwestycje. Przygotowując się do tego przedsięwzięcia warto przewidzieć wszystkie koszty związane z zakupem mieszkania, aby finalnie nie zabrakło nam gotówki. Nabycie nieruchomości jest jedną z większych, jeśli nie największą inwestycją w życiu wielu osób. Jest też jednym z bardziej stresujących wydarzeń, co jest wynikiem zarówno skali ponoszonego wydatku jak i istotności zakupu.

Jak inwestować w nieruchomości?

Inwestowanie w rynek nieruchomości. Statystyki wskazują, że coraz więcej osób decyduje się ulokować swoje oszczędności w nieruchomościach. Ten trend ma tendencję zwyżkową, co owocuje coraz szerszym gronem osób, które zaczynają traktować inwestowanie w nieruchomości jako główne źródło utrzymania. Jak i w co najlepiej inwestować?

Nowa ustawa deweloperska - co się zmieni?

Nowa ustawa deweloperska lepiej ochroni nabywców mieszkań, ale może też uderzyć ich po kieszeni. Jakie regulacje wejdą w życie za sprawą nowej ustawy?

Polski Ład. Budowa domów do 70 mkw. bez pozwolenia

Polski Ład. Eksperci są zgodni, że proponowana w programie możliwość budowania domów o powierzchni do 70 mkw. bez kierownika budowy i bez dziennika budowy to niebezpieczny pomysł. Dlaczego?

Wzrosła wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe

O 91,5% wzrosła wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe – tak wynika z najnowszego, majowego odczytu BIK Indeksu Popytu na Kredyty Mieszkaniowe. Co powoduje tak wysoki wzrost zainteresowania kredytami?

Powstaje nowy rynek nieruchomości na wynajem

Mieszkania na wynajem. Inwestorzy instytucjonalni będą najbardziej zainteresowani rynkiem nieruchomości w miastach, które są w Polsce największymi ośrodkami akademickimi.

Znaczny wzrost cen nieruchomości w Zachodniopomorskiem

Ceny nieruchomości. W ostatnich miesiącach zanotowaliśmy znaczny wzrost cen nieruchomości w Zachodniopomorskiem - powiedziała doradczyni gospodarcza Katarzyna Michalska. Ceny mieszkań, zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym wzrosły co najmniej o kilkaset złotych za metr kwadratowy.

Czy REIT-y okażą się wsparciem dla rynku mieszkaniowego?

Fundusze REIT. Prace nad ustawą o polskich REIT-ach zostały wznowione. Czy zdaniem deweloperów ten sposób finansowania inwestycji przyczyni się do rozwoju rynku mieszkaniowego? Jakie są plusy i minusy takiego rozwiązania? Czy inne formy finansowania są dla firm bardziej interesujące?

Frankowicz pozwał bank - domaga się wynagrodzenia za korzystanie z kapitału

Kredyty we frankach. Złożyłem pozew przeciwko bankowi o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z kapitału z rat zapłaconych przez okres spłaty kredytu - poinformował PAP prezes Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu Arkadiusz Szcześniak.

Kuba Karliński: Szał na nieruchomości weekendowe trwa [PODCAST]

Jak szukać odpowiedniej działki pod wymarzony dom. A może lepiej domu nie budować, tylko od razu taką działkę sprzedać? Zawiłości inwestycji na nieruchomościach wyjaśnia Kuba Karliński, który jest gościem podcastu.

Ustawa "odorowa" od 2022 roku

Ustawa "odorowa". Do uzgodnień międzyresortowych został skierowany projekt tzw. ustawy odorowej. Nowe przepisy określają na 500 m minimalną odległość, w jakiej może być zbudowana duża ferma zwierząt, aby zapachy nie były uciążliwe dla okolicznych mieszkańców.

Ustawa odległościowa - uelastycznienie zasady 10H

Projekt tzw. ustawy odległościowej mającej na celu uelastycznienie zasady 10H (zasady lokowania nowej elektrowni wiatrowej) powinien trafić do parlamentu we wrześniu lub październiku 2021 r. - oceniła wiceszefowa MRPiT Anna Kornecka. W projekcie przyjęta zostanie bezwzględna minimalna odległość (500 m) nowej elektrowni wiatrowej od zabudowań mieszkalnych.

Kontrola nad gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa

Gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa. Rząd chce wzmocnić kontrolę nad prawidłowym gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa, a także uprościć procedury z tym związane - podała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

Dom do 35 m2 na działce rekreacyjnej - pragnienie większości Polaków

Dom do 35 m2 na działce rekreacyjnej. Jesienią ubiegłego roku o własnej działce rekreacyjnej marzyło aż 63% dorosłych mieszkańców miast, do marca tego roku liczba ta urosła do 75%[1]. Jak pokazują najnowsze badania Castoramy, trend ten ciągle zyskuje na sile i determinuje kolejne zmiany. Aż 84%[2] Polaków chciałoby mieć na własność niewielki dom poza miastem.

Jak współpracować z podwykonawcami na budowie?

Współpraca z podwykonawcami na budowie. Inwestycje budowlane to nierzadko wieloetapowe i długotrwałe projekty, które wymagają koordynacji różnych obszarów. Takie budowy opierają się więc na współpracy generalnego wykonawcy z podwykonawcami i uzupełnianiu się różnych, wyspecjalizowanych w swoich dziedzinach dostawców. Koordynacja licznych podwykonawców stanowi wyzwanie i może zabierać dużo czasu. Warto zatem kierować się kilkoma zasadami, które ułatwiają ten proces i pomagają uniknąć kosztownych błędów.