Kategorie

Od czego zależy długość drogi hamowania?

Flota Auto Biznes
FlotaAutoBiznes to motoryzacyjno-biznesowe czasopismo poświęcone zagadnieniom związanym z zarządzaniem samochodami w przedsiębiorstwach. Magazyn ukazuje się co dwa miesiące.
hamowanie, poślizg Fot. Fotolia
Długość drogi hamowania zależy od wielu czynników. Do głównych należy oczywiście prędkość pojazdu. Nie jest ona jednak jedynym determinantem długości drogi hamowania. Jakie są główne przyczyny wydłużonej drogi hamowania auta?

Droga hamowania - od czego zależy jej długość?

Przyszli kierowcy uczą się na pamięć długości dróg hamowania w różnych warunkach. Czyli otrzymują wiedzę niezgodną z rzeczywistością. Całkowita długość drogi hamowania to suma drogi przejechanej przez samochód w „czasie reakcji kierowcy”, od momentu naciśnięcia hamulca do momentu rozpoczęcia procesu zwalniania oraz momentu rozpoczęcia zwalniania do momentu całkowitego zatrzymania.  Czas reakcji kierowcy to średnio 1 sekunda, a samochód jadący z prędkością 90 km/h przejeżdża w tym czasie ok. 25 metrów bez zmiany prędkości.
Skuteczności hamowania zależy więc od tego czy jezdnia jest pozioma/jazda w dół/jazda w górę, równa/wyboista, sucha/mokra, prędkości pojazdu, jego stanu technicznego, ogumienia, wyposażenia w systemy wspomagające hamowanie, itp.

Zobacz też: Hamowanie pulsacyjne: jak je bezpiecznie wykonać?

Przyczepność, a droga hamowania

Nawet niewielki spadek terenu znacznie wydłuża drogę hamowania. Wynika to z mniejszej siły tarcia oraz większej siły grawitacji, którą musimy pokonać podczas hamowania z góry. Najtrudniej przewidzieć drogę hamowania w sytuacji dojeżdżania do szczytu wzniesienia. Duże znaczenia ma otoczenie drogi. Las lub drzewa wokół drogi, to duże prawdopodobieństwo gnijących liści, roboty drogowe lub prace rolne groźba ziemi na trasie, a w czasie deszczu mamy błoto na jezdni. Z kolei jadąc po nierównościach poprzecznych auto traci styczność z podłożem na ułamki sekundy, a siła nacisku jest tak mała, że nie występuje siła tarcia. Hamując w koleinach mamy natomiast ograniczoną powierzchnię styku opony z jezdnią. Niestety, przyczepność jest trudno przewidywalna.             

Zobacz też: Jak skutecznie i racjonalnie hamować?

Rozkład masy, a droga hamowania

Podczas hamowania masa samochodu przesuwa się na przód (moment bezwładności) i zdecydowanie efektywniejsze muszą być hamulce osi przedniej. Kiedy sztucznie zmienimy rozkład masy np. gdy przeciążymy bagażnik, auto będzie hamowało w sposób zdecydowanie mniej przewidywalny. Konstruktorzy instalują w samochodach tak zwane korektory hamulca, które powinny rozwiązać problem. Niestety czasami one nie wystarczają.
Niewielu kierowców zdaje sobie sprawę jak drastycznie spada sprawność hamulców po paru mocnych hamowaniach, lub po hamowaniu na jezdni o dużym spadku. Im masywniejszy samochód tym ryzyko utraty sprawności hamulców jest większe (duże ciężarówki, autobusy). Dlatego tak ważne, by nie przeciążać układów hamulcowych. Szczególnie podczas jazdy z góry hamujmy silnikiem odpowiednio redukując biegi. Przegrzanie układu hamulcowego jest spowodowane wydzielaniem się ciepła przy wykonaniu hamowania. Nagrzewają się tarcze i klocki. Pomiędzy tymi rozgrzanymi elementami wydzielany zostaje gaz i powstaje tak zwany efekt „fading”. Niezwykle niebezpieczny, bo klocek nie ma bezpośrednio styku z tarcza hamulcową. 

Zobacz też: Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa ruchu?

ABS, droga hamowania

Obowiązkowy w nowych autach. Ma zachować możliwość kierowania samochodem podczas hamowania awaryjnego, nie dopuszczając do zablokowania się kół. Na każdym z kół jest czujnik mierzący prędkość, sterownik systemu podczas hamowania monitoruje czy któreś z kół nie zostało zablokowane. Jeśli nastąpi taka sytuacja, sterownik zaczyna sterować pompą hamulcową w taki sposób, że zmniejsza lub odcina ciśnienie płynu hamulcowego idącego do koła zablokowanego. Koło zaczyna się ponownie obracać, ale po chwili mamy powtórkę, bo kierowca nadal trzyma mocno wciśnięty pedał hamulca, a nawierzchnia jest śliska. System ponownie wysyła sygnał do pompy, żeby odcięła ciśnienie płynu hamulcowego. Do takiej sytuacji może dojść kilkanaście razy na sekundę.
Niestety w wielu sytuacjach system ABS wydłuża drogę hamowania, np. przy mocno oblodzonej nawierzchni. ABS odczytuje wtedy ciągłe blokowanie się koła i układ hamulcowy praktycznie prawie nie działa. Podobnie jest na luźnej nawierzchni takiej jak szuter lub grząski śnieg. Tylko na suchej asfaltowej nawierzchni hamowanie z systemem ABS skraca drogę hamowania.

Zobacz też: Wjazd na rondo - nie zatrzymuj się!

ESP, BAS, EBD, a długość drogi hamowania

Ma utrzymać odpowiedni tor jazdy zadany przez kierowcę, chroniąc go przed wpadnięciem w poślizg nadsterowny (poślizg tylnej osi), lub podsterowny (poślizg przedniej osi). Sterownik systemu odczytuje prędkość poszczególnych kół, wartość czujnika przyspieszenia poprzecznego, wartość czujnika kąta obrotu samochodu wokół własnej osi, wartość położenia koła kierownicy. Przykład: jeśli samochód przy skręcie w prawo stracił przyczepność kół tylnych to system przyhamowuje koła prawe, zmniejsza moment obrotowy na koła napędowe. Wytwarzając moment siły przeciwny (siła kontrująca) do tego, który by chciał obrócić samochód w prawo.

Zobacz też: Jak pokonać zakręt samochodem z napędem na przednie koła oraz z napędem na tylne koła?

Niekiedy jednak ESP wydłuży drogę hamowania, np. kiedy pojazd jedzie po dwóch różnych nawierzchniach.

Brake Assist System zdecydowanie pomaga skrócić drogę hamowania zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych. Wielu kierowców obawia się mocnego wciskania pedału hamulca.  W momencie kiedy system odczyta za pomocą czujnika pomiędzy pedałem hamulca, a pompą hamulcową, że kierowca chce gwałtownie się zatrzymać (czujnik odczytuje dynamiczny wzrost ciśnienia w układzie) zwiększa ciśnienie w układzie hamulcowym wykorzystując tę samą pompę co system ABS. W ten sposób można skrócić drogę hamowania nawet o kilkanaście procent. Electronic Brakeforce Distribution to z kolei elektroniczny korektor siły hamowania, działający nawet kilkanaście razy na sekundę, w zależności od obciążenia ładunkiem. Sprawdza się doskonale w samochodach dostawczych.

Tekst: mgr inż. Jerzy Smagała

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zgoda na nadanie numeru VIN. Kiedy jest wydawana?

    Zgoda na nadanie numeru VIN jest wydawana przez wydział komunikacji w określonych przypadkach. Jakich? O tym opowiemy za chwilę.

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego: jak załatwić formalności? Warto dobrze przygotować się do wizyty w wydziale komunikacji.

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy?

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy? Na drodze do tzw. "L-ki" kierowcy stoi przede wszystkim kurs organizowany głównie w WORD-ach.

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem. Co musisz o nim wiedzieć?

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem to tak naprawdę prawo jazdy na tramwaj. Jak się je zdobywa i jakie warunki należy spełnić?

    Nowy Peugeot 308 SW - jest po prostu piękny!

    Nowy Peugeot 308 SW został oficjalnie zaprezentowany. Powabne kombi ma 600-litrowy bagażnik i paletę pięciu silników.

    Peugeot 2008 [TEST]: mały, miejski lew dorósł!

    Peugeot 2008 jest miejskim crossoverem. Niech jednak ten tytuł Was nie zmyli. Bo auto jest bardziej dojrzałe, niż mogłoby się wydawać!

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie. No i jest problem...

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie? Kierowcę czeka wizyta w wydziale komunikacji, stacji kontroli pojazdów i znowu wydziale komunikacji.

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić auto?

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić czy używane auto nie jest obciążone prawami osób trzecich? Są na to tak naprawdę trzy sposoby.

    Zgubiłem numer PKK. Co zrobić w takiej sytuacji?

    Zgubiłem numer PKK. Jak go odzyskać? No i tu pojawia się spory problem, bo kandydata na kierowcę czeka... No właśnie co?

    Sprzedaż części używanych na oku fiskusa. Ruszają kontrole.

    Sprzedaż części używanych na celowniku skarbówki. Powód? Wielu sprzedawców albo nie zarejestrowało nawet firmy, albo zaniża dochody ze sprzedaży.

    Ile elektryk przejedzie na rezerwie?

    Firma Edmunds sprawdziła, jaki dystans może pokonać samochód elektryczny, gdy komputer pokładowy pokazuje, że mają 0 km zasięgu.

    Audi RS e-tron GT: w 3,2 sek. do setki w elektryku! Pierwsza jazda.

    Audi e-tron GT choć jest elektryczny, powstaje w tej samej fabryce co R8. Choć nie emituje spalin, generuje potężną ilość emocji.

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czym jest i kiedy jest wpisywany?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czyli dziś opowiemy o tym, czemu pojawia się taka adnotacja w dokumentach pojazdu i jak się jej pozbyć.

    Nadanie nowego numeru VIN. Na czym polega?

    Nadanie nowego numeru VIN może być konieczne po poważnej modyfikacji pojazdu. jak przeprowadzić procedurę zgodnie z przepisami?

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje. Czyli jak odzyskać dokumenty pojazdu po kontroli funkcjonariuszy?

    Status PKK: nieprawidłowe dane. Co to oznacza?

    Status PKK: nieprawidłowe dane. Co oznacza taki komunikat pojawiający się w systemie info-car.pl? Kandydat na kierowcę nie ma się co martwić.

    Mitsubishi L200 po tuningu. Po fabrycznym tuningu!

    Mitsubishi L200 świetnie radzi sobie w terenie. Ma jednak pewną słabość. 150 koni to niezbyt dużo. Na szczęście Japończycy mogą coś na to poradzić.

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Ile czasu jest ważny numer PKK?

    Ile czasu jest ważny numer PKK? To pytanie, które mogą zadać kandydaci na kierowców. A więc? Postaramy się odpowiedzieć na nie w naszym materiale.

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód. Co to oznacza?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód tworzy poważny problem dla kierowcy. Powód? Samochód nie przejdzie przeglądu technicznego!

    Nowy Lexus NX. Wygląda jak stary, ale jest nowy i ma plug-ina

    Nowy Lexus NX został oficjalnie zaprezentowany. Druga odsłona SUV-a segmentu D zdaniem producenta otrzymała aż 95 proc. nowych komponentów.

    Jak założyć PKK przez internet?

    Jak założyć PKK przez internet? Wystarczy że kandydat na kierowcę odwiedzi rządową stronę i po wypełnieniu zatwierdzi wniosek profilem zaufanym.