Kategorie

Kiedy przewoźnik odpowiada za utratę ładunku

ShutterStock
Przewoźnik ma obowiązek sprawowania pieczy nad powierzonym ładunkiem, przez cały czas trwania przewozu. W jakich sytuacjach przewoźnik uniknie płacenia za szkodę?

Od chwili przyjęcia do przewozu do momentu wydania odbiorcy, przewoźnik odpowiada m.in. za całkowitą lub częściową utratę lub zaginięcie towaru. Ciąży zatem na nim odpowiedzialność, żeby bezpiecznie i bez uszczerbku przewieźć towar z punktu A do punktu B.

Tylko w wyjątkowych i ściśle określonych przez prawo przypadkach przewoźnik może swoją odpowiedzialność wyłączyć i tam samym uniknąć płacenia za szkodę wynikłą z utraty przesyłki.

Kradzieże ładunków

Reklama

Najczęstszą przyczyną zaginięcia towaru jest jego kradzież lub utrata w wyniku rozboju (kradzież połączona z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia). Rabunki to często wynik pośpiechu i dużej konkurencji na rynku przewozowym, złamania procedur bądź nieuwagi kierowców, a przykrą konsekwencją takich sytuacji jest konieczność ponoszenia przez przewoźników kosztów zwrotu ukradzionego ładunku.

Dlatego, aby uniknąć lub zminimalizować ryzyko utraty towaru, tak ważne jest przestrzeganie procedur, dobrych zwyczajów panujących w branży oraz wszelkich postanowień umów pomiędzy przewoźnikiem a zlecającym przewóz, choć trzeba pamiętać, że i to nie zawsze wyłączy odpowiedzialność przewoźnika. Jest on bowiem zobowiązany, jako profesjonalista do zachowania szczególnej staranności i powinien przewidywać możliwe ryzyka i zagrożenia związane z przewozem towaru.

Są jednak sytuacje kiedy wykazanie, iż przewoźnik trzymał się umówionych rozwiązań i przestrzegał przepisów prawa pozwoli mu (i to tylko w ściśle określonych przypadkach!) na wyłączenie swojej odpowiedzialności za zgubiony towar.
Co więcej – przesłanki wyłączające tą odpowiedzialność udowodnić będzie musiał sam przewoźnik. Jest to kolejny argument za tym, aby swoją działalność wykonywać z najwyższą możliwą starannością i uniknąć tym samym niepotrzebnych i kosztownych odszkodowań.

Umowa CMR

W zależności od tego, czy przewożenie towarów odbywa się na terenie Polski czy poza jej granicami, odpowiedzialność przewoźnika (spedytora) regulowana jest innymi przepisami.

W Polsce jest to prawo przewozowe z 1984 r., w transporcie międzynarodowym – konwencja CMR (konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarów z 1956 r.). Zarówno przepisy krajowe, jak i międzynarodowe co do zasady obarczają przewoźnika odpowiedzialnością za ryzyko utarty towaru. Oznacza to, że jeśli tylko towar zniknie lub zginie – odpowiada za ten fakt przewoźnik. Są jednak sytuacje, w których od odpowiedzialności tej będzie się mógł uwolnić.

Przewoźnik zawsze ryzykuje

Na terenie kraju przewoźnik odpowiada na zasadzie ryzyka. Oznacza to, iż wcale nie musi on być winny temu, że np. do kradzieży doszło. Wystarczy sam fakt utraty towaru, aby pociągnąć go do odpowiedzialności.

Odpowiedzialność tą wyłączają jednak (art. 65 prawa przewozowego):

  • przyczyny leżące po stronie nadawcy lub odbiorcy przesyłki,
  • właściwości towaru,
  • siła wyższa,
  • nadanie pod nazwą niezgodną z rzeczywistością, nieścisłą lub niedostateczną rzeczy wyłączonych z przewozu lub przyjmowanych do przewozu na warunkach szczególnych albo niezachowanie przez nadawcę tych warunków,
  •  brak, niedostateczność lub wadliwości opakowania rzeczy, narażonych w tych warunkach na szkodę wskutek ich naturalnych właściwości,
  • szczególna podatności rzeczy na szkodę wskutek wad lub naturalnych właściwości,
  • ładowanie, rozmieszczenie lub wyładowywanie rzeczy przez nadawcę lub odbiorcę,
  • przewóz przesyłek, które zgodnie z przepisami lub umową powinny być dozorowane, jeżeli szkoda wynikła z przyczyn, którym miał zapobiec dozorca

Pamiętać przy tym należy, iż działania osób trzecich, w tym także przestępstwa, nie zwalniają przewoźnika z odpowiedzialności.

Reklama

Nie mniej jednak w orzecznictwie i w praktyce przyjmuje się, iż w bardzo szczególnych i wyjątkowych okolicznościach przestępstwo może być uznane za siłę wyższą. Chodzi o takie nadzwyczajne sytuacje, gdy pomimo zachowania należytej staranności przewoźnik nie mógł przewidzieć, zapobiec bądź uniknąć rozboju.

Oczywiście każdy przypadek powinien być badany indywidualnie i wnikliwie zanim zostanie uznany za siłę wyższą, która wyłączy odpowiedzialność przewoźnika. Należy jednak mieć na uwadze, iż „utrata przesyłki na skutek rozboju połączonego z zatrzymaniem samochodu ciężarowego pod pozorem policyjnej kontroli drogowej nie jest wynikiem działania siły wyższej” i tym samym nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika za utratę przesyłki (uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 13 grudnia 2007 r., III CZP 100/2007).

Pocieszać może jednakże fakt, iż w każdej sytuacji, w której szkoda powstała, lecz nie z winy przewoźnika lub nie z jego rażącego niedbalstwa – wysokość odszkodowania za utracony towar można próbować ograniczyć (art. 86 prawa przewozowego).

Kiedy przewoźnik jest bez winy

Konwencja CMR przewiduje, iż przewoźnik odpowiada za częściowe lub całkowite zniknięcie towaru, chyba, że:

  • zaginięcie spowodowane zostało winą osoby uprawnionej lub jej zleceniem nie wynikającym z winy przewoźnika,
  • wadą własną towaru,
  • okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć, i których następstwom nie mógł zapobiec.

Ostatnia z przesłanek obejmuje zarówno siłę wyższą, jaki i działania i zaniechania osób trzecich.
Co do zasady jednak, sytuacje, w których przewoźnik może wyłączyć swoją odpowiedzialność, zarówno w prawie krajowym, jak i międzynarodowym są podobne. Każdorazowe ewentualne wyłączenie odpowiedzialności musi jednak zostać poprzedzone szczegółową i indywidualną analizą czy kradzieży rzeczywiście nie można było uniknąć ani jej przewidzieć, mając na uwadze konieczność zachowania przez przewoźnika szczególnej staranności.

Za co z pewnością nie wyłączy odpowiedzialności przewoźnika w razie utraty towaru, tzn. za co przewoźnik na pewno odpowie?

  •  „pozostawienie przez kierowcą zamkniętego samochodu załadowanego towarem wraz z dokumentami w niestrzeżonym miejscu na około godzinę, w pobliżu swojego miejsca zamieszkania, w małej miejscowości, niesłynącej z przestępczości” (wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 12 kwietnia 2007 r., X Ga 122/07),
  • przekazanie towaru odbiorcy bez sprawdzenia jego tożsamości,
  • nieuczestniczenie w odprawie celnej,
  • zmianę trasy przejazdu bez uzgodnienia z nadawcą bądź odbiorcą,
  • zmianę kolejności dostaw,
  • zatrzymanie się w przypadkowym miejscu z uwagi na przestrzeganie czasu pracy kierowców (nawet gdyby do celu zostało mu kilka kilometrów!), zmianę naczepy, z uwagi na problemy techniczne.

Są to tylko przykładowe wyliczenia, jednak dają obraz tego, że nawet najmniejsze uchybienie przyjętym procedurom może powodować powstanie ryzyka kradzieży, a tym samym konieczność zapłaty za utracony towar.

Dlatego słusznym rozwiązaniem jest wykupienie odpowiedzialności OC przewoźnika, jednakże i ona nie uchroni przedsiębiorcę prowadzącego działalność przewozowo – spedycyjną od zaniedbań własnych bądź pracowników. Uważne czytanie OWU polisy ubezpieczeniowej i stosowanie się do jej zaleceń wpłynie na bezpieczeństwo transportu i w razie kradzieży pozwoli „przerzucić” koszty utraconego towaru na ubezpieczyciela.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    24 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emisja CO2: samochody coraz bardziej eko! Hybrydy szczególnie

    Emisja CO2: samochody w zeszłym roku wyemitowały aż o 12 proc. mniej dwutlenku węgla. I co ciekawe, metodą do osiągnięcia celu okazały się hybrydy.

    Nowy DS 4 jest już w Polsce. Ile kosztuje francuska awangarda?

    Nowy DS 4 został oficjalnie pokazany w Polsce. Na razie nad Wisłę dotarły wyłącznie wersje pokazowe. Już dziś poznaliśmy jednak cennik auta.

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń: Kto wypłaca pieniądze? Na czym polega? O czym pamiętać? O tym wszystkim opowiemy dziś.

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC?

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC? Odpowiedź brzmi... tak. Nie zawsze jednak od razu zorientuje się, że samochód nie miał obowiązkowej polisy.

    Brak OC: regres oznacza dla kierowcy... problemy!

    Brak OC: regres sprawi, że sprawca może zapłacić za szkodę... z własnej kieszeni. Kiedy i na jakiej zasadzie działa regres?

    Nowy Opel Astra 2021. Wyrazisty design i hybrydy

    Nowy Opel Astra 2021 odsłonił swoją twarz. Niemiecki kompakt otrzymał cyfrowy kokpit, paletę jednostek hybrydowych i nowe reflektory pikselowe.

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku w Polsce? Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar przeanalizował dane z CEPiK.

    Nowy Opel Mokka [TEST]: ależ jak on patrzy...

    Nowy Opel Mokka przywitał nas efektownym połączeniem kolorów na nadwoziu i... smutnym spojrzeniem. Nie ma jednak powodów do smutku!

    Zmiany w karach dla kierowców 2021. Co szykuje rząd?

    Zmiany w karach dla kierowców 2021 to szeroki blok zmian w systemie karania prowadzących przedstawiony przez rząd. Co zakłada projekt zmian?

    Wysokość składki OC, punkty karne. Nowy pomysł rządu

    Wysokość składki OC i punkty karne, czyli rząd ma pomysł na kolejny bat na kierowców. Popełniasz dużo wykroczeń, zapłacisz wyższe ubezpieczenie.

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021, czyli pomysł rządu na ograniczenie ilości nietrzeźwych prowadzących na polskich drogach.

    Punkty karne kasowane po 2 latach. Nowy pomysł rządu

    Punkty karne kasowane po 2 latach i więcej punktów karnych w czasie jednej kontroli drogowej. To zmiany dla kierowców, które proponuje rząd.

    Mandaty do 5 tys. zł, czyli rząd ma nowy system kar dla kierowców

    Mandaty do 5 tys. zł - ale też tylko za przekroczenie prędkości. Cięższe przewinienia mogą się skończyć karą sięgającą 30 tys. zł. Oto propozycje zmian.

    Nissan Qashqai 2021: pierwsza jazda japońskim crossoverem

    Nissan Qashqai 2021, czyli mieliśmy okazję po raz pierwszy spotkać się z japońskim crossoverem. I spotkanie to odbyło się na polskim gruncie!

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową - jak powinien zachować się pieszy? Jakie zasady go obowiązują? Sprawdziliśmy to.

    Pieszy idący po drodze dla rowerów. Może?

    Pieszy idący po drodze dla rowerów - w jakich przypadkach taki scenariusz jest możliwy? Prawo stawia kilka warunków. Zaraz o nich opowiemy.

    Kara za brak ciągłości OC. Ile wynosi?

    Kara za brak ciągłości OC, czyli co się stanie gdy kierowca zapomni o przedłużeniu obowiązkowej polisy na samochód? Czeka go kara od UFG.

    Regres ubezpieczeniowy OC, czyli pijany kierowca a wypadek

    Regres ubezpieczeniowy OC sprawia, że pijany kierowca musi zwrócić pieniądze wypłacone przez ubezpieczyciela po wypadku. Co warto o nim wiedzieć?

    Peugeot 208 [Test]: wersja GT, 130-konny benzyniak i automat

    Peugeot 208 wreszcie zawitał przed naszą redakcją. Na to auto czekaliśmy naprawdę długo. Chyba było jednak warto - i to pomimo.... czerwonego lakieru.

    Kierowanie ruchem drogowym podczas robót drogowych

    Kierowanie ruchem drogowym podczas robót drogowych wymaga posiadania przez osobę specjalnych uprawnień. Wiedzieliście o tym?

    Jak zostać kierowcą autobusu?

    Jak zostać kierowcą autobusu? Kierowca musi spełnić kilka warunków i potwierdzić swoje predyspozycje właściwym wpisem w prawie jazdy.

    Na wakacje samochodem po Europie. O czym pamiętać?

    Na wakacje samochodem po Europie? Pamiętaj o limitach prędkości, gęstszej sieci fotoradarów i zdecydowanie droższych mandatach.

    Kradzież katalizatora. Autocasco pokryje koszty?

    Kradzież katalizatora. Autocasco obejmuje takie przypadki? Wszystko zależy od oferty przygotowanej przez firmę. Na co uważać kupując AC?

    Toyota Yaris Cross: start produkcji crossovera we Francji

    Toyota Yaris Cross to nowy crossover japońskiej marki. Auto powstało z myślą o Europie i w Europie będzie produkowane. Co wiadomo o modelu?

    Czy odpowiednie znaki drogowe to krok do redukcji CO2?

    Rozszerzony katalog znaków drogowych ze szczególnym uwzględnieniem pojazdów niskoemisyjnych? Nie, to nie jest projekt Szwajcarów, Holendrów, Niemców czy Szwedów, ale rodzima inicjatywa, która zagwarantuje elektromobilności stałe miejsce w krajowym prawie drogowym.