Kategorie

Co trzeba wiedzieć o reklamacjach w prawie przewozowym

Paweł Budrewicz
ShutterStock
Wydaje się, że o reklamacji w prawie przewozowym napisano już wszystko. Pozornie, bo jakkolwiek powstało wiele publikacji na ten temat, większość akcentuje wyłącznie wybrane zagadnienia, podczas gdy istnieje potrzeba zebrania i krótkiego omówienia kluczowych aspektów reklamacji w prawie przewozowym.

W prawie cywilnym reklamacja jest dokumentem skierowanym do wykonawcy, w którym zawiera się opis nienależytego wykonania (czy wręcz niewykonania) umowy. Bez względu na to, czy w konkretnym przypadku istnieje wymóg złożenia reklamacji, czy nie, jest to podstawowy dokument, w którym odbiorca usługi może przedstawić zarzuty pod adresem wykonania umowy.

Od jakości, zasadności i kompletności tych zarzutów zależy m.in. to, czy w ostatecznym rozliczeniu wykonawca będzie mógł żądać wynagrodzenia i w jakiej wysokości. Nie inaczej jest w prawie przewozowym, choć na poziomie szczegółów różnic jest więcej niż podobieństw.

1. W prawie krajowym reklamacja jest obowiązkowa. Nie oznacza to tylko tego, że – jak w przypadku innych roszczeń – należy dać szansę przewoźnikowi na spełnienie żądań, ale to, że bez złożenia reklamacji sprawa w sądzie w ogóle nie może być rozpatrywana. Brak reklamacji nie oznacza przegranej, ponieważ nie przesądza o zasadności roszczeń, ale stanowi formalną przeszkodę procesową. Sąd, który otrzymuje pozew przeciwko przewoźnikowi, do którego nie załączono reklamacji i dowodu jej złożenia, ma obowiązek odrzucić pozew, tzn. stwierdzić, że w ogóle nie będzie zajmował się sprawą. Oznacza to, że sprawę można złożyć w sądzie ponownie. Można – o ile czas pozwoli.

2. W przeciwieństwie do prawa krajowego w przewozie międzynarodowym (Konwencja CMR) reklamacja nie jest obligatoryjna, choć – z uwagi na przepisy cywilnego postępowania gospodarczego, które wymagają dołączenia do pozwu reklamacji wraz z dowodem nadania – brak reklamacji będzie także skutkował odrzuceniem pozwu. Różnica jest taka, że brak reklamacji w prawie krajowym oznacza, że roszczenie w ogóle nie powstaje (przewoźnik nie ma obowiązku zapłaty odszkodowania), natomiast w przewozie międzynarodowym skutek w postaci braku reklamacji można pominąć, dołączając do pozwu najprostszy dokument wezwania do zapłaty z dowodem nadania.

3. Reklamacja nie jest obowiązkowa, jeżeli żądanie dotyczy tzw. roszczenia zwrotnego (regresu) pomiędzy przewoźnikami, tj. pomiędzy przewoźnikiem a przewoźnikiem dalszym. Obowiązek złożenia reklamacji obejmuje roszczenie wobec pierwszego przewoźnika. Co istotne – także wówczas, jeżeli roszczenia wobec przewoźnika dochodzi ubezpieczyciel, który pokrył szkodę (dotyczy to oczywiście tylko polisy OC, a nie CARGO). Ubezpieczyciel wstępuje bowiem w prawa poszkodowanego, co oznacza sukcesję nie tylko praw, ale i obowiązków. Bardzo często ubezpieczyciele zarówno pomijają element reklamacyjny, jak i mylą terminy przedawnienia.

4 Reklamacja musi być pisemna. Wbrew powszechnemu mniemaniu mail (o ile nie jest opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym) nie jest formą pisemną. Pomimo upowszechnienia się tej formy komunikacji (obecnie należy wręcz mówić o monopolizacji) nie nosi ona cech dokumentu opatrzonego podpisem. Wysłanie zatem reklamacji mailem nie zapewnia dochowania wierności wymogom rozporządzenia w sprawie reklamacji. Może się zdarzyć, że reklamacja taka zostanie zignorowana, a w efekcie nie odniesie skutku prawnego.

Drugim elementem koniecznym jest dołączenie listu przewozowego oraz dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia reklamacji. Najczęstszym błędem, jaki się spotyka, jest właśnie niezałączenie listu przewozowego – reklamacja jest wówczas niepełna i również nie wywołuje skutków. Owszem, przewoźnik powinien zażądać uzupełnienia reklamacji, ale jeśli tego nie uczyni, to negatywne skutki spadną co do zasady na reklamującego usługę.

5. Zasadniczo reklamacja może nosić dowolną nazwę. Dopóki z jej treści wynika, że jest to zarzut pod adresem przewoźnika z tytułu szkody w transporcie, określony jest rodzaj, okoliczności i wysokość szkody (żądania odszkodowania) oraz dołączony jest list przewozowy i inne dokumenty, spełnione są warunki konieczne reklamacji. Warto jest jednak oznaczyć taki dokument jako "reklamację", tak aby uniknąć ewentualnych problemów związanych z niekompletnością dokumentów czy zarzutami formalnymi ze strony przewoźnika.

6. Złożenie reklamacji zawiesza bieg przedawnienia. Jest to bardzo ważna kwestia, zwłaszcza w kontekście stosunkowo krótkiego terminu przedawnienia roszczeń dochodzonych przewozowych. Zawieszenie oznacza, że czas przedawnienia nie biegnie – można powiedzieć, że prawidłowo wstrzymana reklamacja pozwala zatrzymać czas. Ideą takiego rozwiązania jest to, że wyjaśnienie i likwidacja szkody jest procesem trudnym i złożonym, w którym liczy się każdy szczegół, tak więc strony muszą mieć czas, aby dokładnie rozpoznać wszystkie okoliczności i dać sobie szansę zakończenia sporu bez konieczności angażowania procedur sądowych.

W prawie krajowym sprawa jest prosta – maksymalny czas zawieszenia przedawnienia to trzy miesiące. Jednak w przypadku przewozu międzynarodowego sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Przepisy Konwencji CMR wspominają tylko, że reklamacja zawiesza przedawnienie.

Co prawda jest określone, że o biegu przedawnienia decydują przepisy krajowe sądu rozpoznającego sprawę, ale brzmienie przepisów tworzy pewne niejasności. Nie wchodząc w szczegóły, wystarczy powiedzieć, że część autorów uważa, że zawieszenie to jest bezterminowe i nigdy się nie kończy, natomiast pozostali uważają, że stosuje się trzymiesięczny termin prawa przewozowego (rozważania ograniczają się do polskich przepisów). Moim zdaniem należy przychylić się do tego drugiego poglądu – raz, że zawieszenie jest sytuacją wyjątkową, a wyjątków nie interpretuje się rozszerzająco, dwa – jak napisano powyżej, zawieszenie przedawnienia ma po prostu umożliwić bezsporną likwidację szkody, nie powinno zatem być nadmiernie wydłużane.

7. Inaczej niż w "zwykłym" prawie cywilnym w prawie przewozowym prawo zgłoszenia reklamacji i wystąpienia do sądu nie wiąże się ani z osobą zleceniodawcy, ani z własnością przesyłki, ale ze szczególnym rodzajem interesu prawnego, który ustawa określa jako prawo dysponowania (rozporządzania) przesyłką. Co do zasady prawo to przysługuje nadawcy, lecz jeżeli doszło do odbioru przesyłki, uprawnienie przechodzi na odbiorcę. Zatem kluczową kwestią przed złożeniem reklamacji jest ustalenie formalnego losu przesyłki, tj. czy w ogóle doszło do odbioru. Nawet towar uszkodzony w całości może być przecież odebrany, a wówczas tylko odbiorca może dochodzić roszczeń od przewoźnika.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.

    Ford Mondeo Mk4: Budżetowe auto Bonda

    Ford Mondeo MK4: jeździł nim James Bond, a Top Gear okrzyknął go samochodem roku 2007. W skrócie jest lepszy niż... Ferrari.

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.

    Ford Kuga I 2.0 TDCI: Super Użytkowy Vóz

    Dobry SUV musi ładnie wyglądać, być przestronny i oferować poprawne osiągi połączone z niskim spalaniem. To wszystko oferuje Ford Kuga I.

    Toyota RAV4 Adventure: czarne akcenty i napęd 4x4 w standardzie

    Toyota RAV4 Adventure - japoński SUV doczekał się nowej wersji specjalnej. Auto wyróżniają czarne akcenty, srebrny dach i napęd AWD-i w standardzie.

    Zakaz wyprzedzania się dla ciężarówek. Czy to dobry pomysł?

    Zakaz wyprzedzania się dla ciężarówek - to nowy postulat kierowców. Tylko czy odebranie tej możliwości kierowcom TIR-ów to dobry pomysł?

    Toyota Avensis II: japoński dziadkowóz

    Stereotypowy emeryt wybiera Mercedesa. Właśnie. Stereotypowy. Starsi ludzie wbrew stereotypom równie chętnie sięgają po Toyotę.

    Czy trzeba zmieniać tablice rejestracyjne po zakupie auta 2022?

    Czy trzeba zmieniać tablice rejestracyjne po zakupie auta 2022? No i tu chyba mamy dobrą informację dla kierowców...

    Wtargnięcie pieszego na pasy: czyja wina?

    Wtargnięcie pieszego na pasy: czyja wina? To ważne pytanie w kontekście nowych przepisów, które obowiązują przed pasami od czerwca 2021 r.

    Wymiana jednej opony? Ubezpieczyciel musi zapłacić za dwie

    Wymiana jednej opony? To częsta propozycja w przypadku polis na ogumienie. Takie rozwiązanie nie ma sensu z punktu widzenia bezpieczeństwa.

    Renault Megane I: raz na wozie, raz pod wozem

    Renault Megane I generacji to samochód bez wątpienia udany, ale borykający się z kilkoma problemami. Starość tego samochodu bywa bardzo różna.

    Test: Audi S3 Limousine - 4,8 s. do setki w kompakcie!

    Test Audi S3 pokazał jedno. To wilk w owczej skórze. Bo choć nadwozie nie wygląda przesadnie agresywne. Układ napędowy już jest agresywny.

    Opel Astra F: używany hit po trzech dekadach na drogach

    Opel Astra F została zaprezentowana 30 lat temu. To od niej zaczął się sukces mierzony dziś 15 milionami sztuk. Co warto wiedzieć o używanym Oplu?

    Stacje ładowania: dogonimy Niemców dopiero po 2150 roku

    Stacje ładowania samochodów elektrycznych w Polsce nie powstają zbyt dynamicznie. A to prowadzi do wniosku, że Niemcy są o 130 lat do przodu.

    Półprzewodniki w samochodzie: ich brak to problemy produkcyjne

    Półprzewodniki w samochodzie: ich brak hamuje produkcję aut, a niska produkcja musi oznaczać niższy poziom sprzedaży. Co dalej?

    Auto dla studenta do 10 tys. zł. II część zestawienia

    Auto dla studenta do 10 tys. zł, bo choć budżet może wydawać się skromny, rynek wtórny daje ogromny wybór. Dziś pięć kolejnych propozycji.

    Cupra elektryczna? Wyłącznie elektryczna do 2030 roku!

    Cupra elektryczna? Tak, wszystko wskazuje na to, że piekło właśnie zamarzło. Rasowa, hiszpańska marka skupi się bowiem na e-napędach...

    Wyprzedzanie w tunelu. Co na to przepisy?

    Wyprzedzanie w tunelu: czy jest dozwolone, a jak tak to gdzie? Jak jest zabronione, to jaki grozi za nie mandat? Oto kompendium wiedzy.

    Auto dla studenta do 10 tys. zł. I część zestawienia

    Auto dla studenta do 10 tys. zł, bo choć budżet może wydawać się skromny, rynek wtórny daje ogromny wybór. Dziś pięć pierwszych propozycji.

    Czy nieopłacona polisa OC jest ważna?

    Czy nieopłacona polisa OC jest ważna? To zależy od tego czy kierowca nie wpłacił nawet złotówki tytułem OC, czy np. nie opłacił jednej z rat.

    Aplikacja Na Wypadek, czyli czy sprawca ma ważne OC?

    Aplikacja Na Wypadek została stworzona przez UFG. Pozwala sprawdzić czy w danym momencie auto sprawcy wypadku ma ważne OC.

    SERES w Polsce. Elektryczny SUV z Chin debiutuje

    SERES w Polsce, czyli nowa marka wkracza nad Wisłę z ofertą wysokiej jakości elektrycznych SUV-ów w atrakcyjnych cenach. Na początek SERES 3.