Kategorie

Historia motoryzacji: początki angielskiej motoryzacji

Jakubowski Ryszard
Napier 60HP fot. wikipedia
Napier 60HP fot. wikipedia
Choć bez wątpienia najbardziej znaną i prestiżową marką brytyjską jest Rolls-Royce, to jednak nie ten producent najbardziej przyczynił się do rozwoju brytyjskiego przemysłu motoryzacyjnego i w ogóle do rozwoju motoryzacji po drugiej stronie kanału La Manche.

Kilka lat przed pojawieniem się „Srebrnego Ducha” z logo na chłodnicy w postaci splecionych dwóch liter „R”, na drogi Anglii wyjechał trójkołowy, hałaśliwy wehikuł, stworzony przez dwóch entuzjastów techniki i mechaniki, irlandczyka Fredericka Yorka Wolseley’a i trzydziestoletniego wówczas Herberta Austina.

Reklama

Wolseley był założycielem działającej w Sydney firmy The Wolseley Sheep Shearing Machine Co Ltd. której podstawowym produktem były maszynki do strzyżenia owiec. Była to prawdopodobnie pierwsza w historii motoryzacji firma, produkująca specjalistyczne urządzenia do strzyżenia owiec. Tak, czy inaczej Wolseley znał się zarówno na mechanice, jak i na robieniu interesów. Kiedy w 1888 roku przyjmował do pracy młodego Herberta Austina na stanowisko kierownika robót, zapewne nie przypuszczał, że ma przed sobą przyszłego brytyjskiego magnata motoryzacyjnego.

W 1893 roku Wolseley przeniósł całą produkcję do Birmingham w Anglii. Aby utrzymać fabrykę w ruchu przez cały rok, co było niemożliwe w przypadku produkcji sezonowego artykułu, jakim były maszynki do strzyżenia owiec, uruchomił w niej produkcję rowerów. Dzięki pomysłowości i innym talentom Austina fabryka szybko przekształciła się w całkiem spory kombinat. W 1896 roku Austin po powrocie z krótkiego wypadu do Francji zaprezentował Wolseley’owi rysunki samochodu, który wówczas zobaczył na ulicach Paryża i który zrobił na nim wielkie wrażenie.

Zobacz też: Historia motoryzacji: pierwsza duża fabryka samochodów w USA

Reklama

Niedługo potem prototyp auta, wzorowany na francuskim pierwowzorze (nie jest znana jego marka) opuścił halę fabryczną. Nazwano go „Autocar Number One”. Pojazd ten miał niewielki silnik dwucylindrowy o pojemności 1255 centymetrów sześciennych i nie był konstrukcją udaną. Kolejne egzemplarze, po koniecznych ulepszeniach, zyskały renomę i były produkowane aż do 1901 roku (pod szyldem Wolseley Tool & Motor Car Company Limited) kiedy firmę zakupił koncern Vickers. Cztery lata później Austin zrezygnował z pracy dla Vickersa i założył wraz z bratem własną wytwórnię aut w Longbridge, która w krótkim czasie przekształciła się w jedną z największych fabryk motoryzacyjnych świata. Wytwarzała ona już w 1908 roku 17 różnych modeli aut. Austin nadal współpracował z dotychczasowym pracodawcą, zasiadając nawet w zarządzie jego firmy przez 22 lata, do 1933 roku.

I wojna światowa, a zwłaszcza pierwsze lata po jej zakończeniu okazały się zgubne dla imperium Austina. Drastycznie spadł popyt na samochody. W 1921 roku firma Austina stanęła na progu bankructwa. Produkowany od 1922 roku model Austin 7, pieszczotliwie zwany „Baby Austin”, był sprzedawany za śmiesznie niską cenę 225 funtów, co przyczyniło się do ogromnego wzrostu zmotoryzowanych Brytyjczyków. W roku 1925 wyprodukowano 25 000 tych aut i Austin mógł już tylko wspominać ciężkie lata, kiedy cudem uniknął likwidacji firmy.  

Konkurencja dla Austina – Napier.

W tym samym czasie, kiedy Wolseley i Austin budowali swoje pierwsze auta, dwaj Anglicy, Selwyn Francis Edge i Montague Stanley Napier rozpoczęli prace nad modernizacją francuskiego auta Panhard-Levassor, którego jeden egzemplarz specjalnie w tym celu zakupili. Pomysłodawcą był Edge. Wcześniej Napier prowadził bez większego powodzenia prace nad stworzeniem auta według własnego projektu. Toteż gdy Edge podsunął mu pomysł przerobienia już istniejącego modelu, nie zastanawiał się długo.

Początkowo planowano jedynie ulepszyć jego układ kierowniczy, przypominający urządzenie sterowe łódki, którego podstawowym elementem jest rumpel. Napier zaproponował jednak dalej idącą modyfikację, między innym poprzez wstawienie do auta swojego własnego silnika. W końcu nie tylko zastąpiono rumpel normalną kierownicą, ale także zamontowano silnik, zbudowany w fabryce Napiera, a także zastosowano ogumienie pneumatyczne Dunlopa. Kolejne auta, wytwarzane w zakładach Napiera, znajdowały chętnych nabywców, a ich sprzedażą zajmował się Edge poprzez własną firmę Motor Power Company.

Samochody Napiera startowały także w prestiżowych wyścigach samochodowych. Jako pierwsi wystartowali w wyścigu Paryż Tuluza dwaj znakomici kierowcy i zarazem promotorzy motoryzacji brytyjskiej – szlachetnie urodzony Charles Royce, ten sam którego nazwisko widnieje w marce najbardziej prestiżowego samochodu świata, oraz S.F. Edge. W 1902 roku Edge, jadący również autem Napiera, zwyciężył w niezwykle prestiżowym wyścigu o puchar Gordona Benetta. Auto, na którym startował, było pomalowane zieloną farbą o dość specyficznym odcieniu. Nazwaną go niedługo potem „Napier Green” i uznano za oficjalną barwę brytyjskich rajdowców.

W 1904 roku zakłady Napiera zatrudniały już 500 pracowników. Rok później Napier połączył na krótko siły z firmą Hutton, czego efektem było zbudowanie trzech samochodów o znakomitych, jak na tamte czasy parametrach. Współpraca między tymi firmami nie układała się jednak najlepiej, ponieważ Napier liczył na promocję swojej marki na wytwarzanych przez Huttona autach, na co ten ostatni nie chciał się zgodzić.  

Zobacz też: Historia motoryzacji: trudne początki silnika spalinowego

Firma Napiera rozwijała się bardzo szybko, produkując nie tylko samochody i silniki do nich, ale także silniki do łodzi motorowych, a nawet – silniki lotnicze. W 1918 roku powstał jej jeden z najlepszych produktów – dwunastocylindrowy silnik „Lion”. W 1920 roku, po dodaniu do niego turbosprężarki (!) został zamontowany w samochodach, którymi Malcolm Campbell i John Cobb bili światowe rekordy prędkości pojazdów lądowych. W zakładach Napiera powstał także słynny silnik lotniczy „Sabre”, używany w samolotach Hawker Typhoon i Tempest. Napier zaniechał produkcji w 1924 roku. Mimo to w 1931 roku wylicytował cenę 103 675 funtów za firmę Bentley Motors i rozpoczął prace nad sześcioipółlitrowym silnikiem Napier-Bentley. Prace przerwało wykupienie Bentleya przez koncern Rolls-Royce.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    28 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Emisja CO2: samochody coraz bardziej eko! Hybrydy szczególnie

    Emisja CO2: samochody w zeszłym roku wyemitowały aż o 12 proc. mniej dwutlenku węgla. I co ciekawe, metodą do osiągnięcia celu okazały się hybrydy.

    Nowy DS 4 jest już w Polsce. Ile kosztuje francuska awangarda?

    Nowy DS 4 został oficjalnie pokazany w Polsce. Na razie nad Wisłę dotarły wyłącznie wersje pokazowe. Już dziś poznaliśmy jednak cennik auta.

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń: Kto wypłaca pieniądze? Na czym polega? O czym pamiętać? O tym wszystkim opowiemy dziś.

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC?

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC? Odpowiedź brzmi... tak. Nie zawsze jednak od razu zorientuje się, że samochód nie miał obowiązkowej polisy.

    Brak OC: regres oznacza dla kierowcy... problemy!

    Brak OC: regres sprawi, że sprawca może zapłacić za szkodę... z własnej kieszeni. Kiedy i na jakiej zasadzie działa regres?

    Nowy Opel Astra 2021. Wyrazisty design i hybrydy

    Nowy Opel Astra 2021 odsłonił swoją twarz. Niemiecki kompakt otrzymał cyfrowy kokpit, paletę jednostek hybrydowych i nowe reflektory pikselowe.

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku w Polsce? Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar przeanalizował dane z CEPiK.

    Nowy Opel Mokka [TEST]: ależ jak on patrzy...

    Nowy Opel Mokka przywitał nas efektownym połączeniem kolorów na nadwoziu i... smutnym spojrzeniem. Nie ma jednak powodów do smutku!

    Zmiany w karach dla kierowców 2021. Co szykuje rząd?

    Zmiany w karach dla kierowców 2021 to szeroki blok zmian w systemie karania prowadzących przedstawiony przez rząd. Co zakłada projekt zmian?

    Wysokość składki OC, punkty karne. Nowy pomysł rządu

    Wysokość składki OC i punkty karne, czyli rząd ma pomysł na kolejny bat na kierowców. Popełniasz dużo wykroczeń, zapłacisz wyższe ubezpieczenie.

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021, czyli pomysł rządu na ograniczenie ilości nietrzeźwych prowadzących na polskich drogach.

    Punkty karne kasowane po 2 latach. Nowy pomysł rządu

    Punkty karne kasowane po 2 latach i więcej punktów karnych w czasie jednej kontroli drogowej. To zmiany dla kierowców, które proponuje rząd.

    Mandaty do 5 tys. zł, czyli rząd ma nowy system kar dla kierowców

    Mandaty do 5 tys. zł - ale też tylko za przekroczenie prędkości. Cięższe przewinienia mogą się skończyć karą sięgającą 30 tys. zł. Oto propozycje zmian.

    Nissan Qashqai 2021: pierwsza jazda japońskim crossoverem

    Nissan Qashqai 2021, czyli mieliśmy okazję po raz pierwszy spotkać się z japońskim crossoverem. I spotkanie to odbyło się na polskim gruncie!

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową - jak powinien zachować się pieszy? Jakie zasady go obowiązują? Sprawdziliśmy to.

    Pieszy idący po drodze dla rowerów. Może?

    Pieszy idący po drodze dla rowerów - w jakich przypadkach taki scenariusz jest możliwy? Prawo stawia kilka warunków. Zaraz o nich opowiemy.

    Kara za brak ciągłości OC. Ile wynosi?

    Kara za brak ciągłości OC, czyli co się stanie gdy kierowca zapomni o przedłużeniu obowiązkowej polisy na samochód? Czeka go kara od UFG.

    Regres ubezpieczeniowy OC, czyli pijany kierowca a wypadek

    Regres ubezpieczeniowy OC sprawia, że pijany kierowca musi zwrócić pieniądze wypłacone przez ubezpieczyciela po wypadku. Co warto o nim wiedzieć?

    Peugeot 208 [Test]: wersja GT, 130-konny benzyniak i automat

    Peugeot 208 wreszcie zawitał przed naszą redakcją. Na to auto czekaliśmy naprawdę długo. Chyba było jednak warto - i to pomimo.... czerwonego lakieru.

    Kierowanie ruchem drogowym podczas robót drogowych

    Kierowanie ruchem drogowym podczas robót drogowych wymaga posiadania przez osobę specjalnych uprawnień. Wiedzieliście o tym?

    Jak zostać kierowcą autobusu?

    Jak zostać kierowcą autobusu? Kierowca musi spełnić kilka warunków i potwierdzić swoje predyspozycje właściwym wpisem w prawie jazdy.

    Na wakacje samochodem po Europie. O czym pamiętać?

    Na wakacje samochodem po Europie? Pamiętaj o limitach prędkości, gęstszej sieci fotoradarów i zdecydowanie droższych mandatach.

    Kradzież katalizatora. Autocasco pokryje koszty?

    Kradzież katalizatora. Autocasco obejmuje takie przypadki? Wszystko zależy od oferty przygotowanej przez firmę. Na co uważać kupując AC?