| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak rozliczać i płacić za pracę w godzinach nadliczbowych

Jak rozliczać i płacić za pracę w godzinach nadliczbowych

W wielu zakładach pracy zdarzają się nadgodziny, za które pracodawca nie chce płacić, tłumacząc się brakiem polecenia czy też zadaniowym czasem pracy personelu. Taka praktyka jest niedopuszczalna i na wypadek kontroli Państwowej Inspekcji Pracy może zakończyć się grzywną dla pracodawcy, a nawet znaleźć swój finał w sądzie. Praca nadliczbowa musi być bowiem odpowiednio wyliczana i wynagradzana – pracownikowi należy się dodatek lub dodatkowy dzień wolny.

Dodatek za nadgodziny

Zasadą jest, że nadgodziny są oddzielnie wynagradzane. Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

• 100% wynagrodzenia – za pracę w nadgodzinach przypadających:

– w nocy; pora nocna obejmuje 8 godzin między godzinami 21.00 a 7.00; pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej lub którego co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną, jest pracującym w nocy; czas pracy pracującego w nocy nie może przekraczać 8 godzin na dobę, jeżeli wykonuje prace szczególnie niebezpieczne albo związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym,

– w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

– w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;

• 50% wynagrodzenia – za pracę w nadgodzinach przypadających w każdym innym dniu.

Stuprocentowy dodatek przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w nadgodzinach, za które pracownikowi przysługuje prawo do 100% dodatku. Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia.


CO NA TO SĄD?

1. Upływ terminu przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy uwzględniany jest jedynie na zarzut dłużnika.

2. Istota instytucji okresów rozliczeniowych czasu pracy sprowadza się do tego, że w ramach danego okresu ustala się ilość przepracowanych przez pracowników dni i godzin, by następnie określić liczbę godzin nadliczbowych, wynikających z przekroczenia normy średniotygodniowej, które nie zostały zrekompensowane czasem wolnym i podlegają wynagrodzeniu obejmującemu – zgodnie z dawnym art. 134 k.p. a obecnie art. 1511 k.p. – wynagrodzenie normalne wraz z dodatkiem. Zbilansowanie czasu pracy pracowników następuje po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Wtedy też staje się wymagalne roszczenie pracownika o wypłatę przedmiotowego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe wypracowane w danym okresie.

Wyrok SN z 11 marca 2010 r. sygn. akt I PK 191/09, niepublikowany


Sporo kontrowersji narosło wokół pracy nadliczbowej osób zatrudnionych na niepełnym etacie. Przyjmuje się obecnie powszechnie, że nadgodziny przysługują im dopiero po przepracowaniu całego dnia pracy w pełnym wymiarze. Jeśli pracownik jest zatrudniony na 1/8 etatu i pracuje 1 godzinę dziennie, to nadgodziny w konkretnym dniu będą mu liczone dopiero po upływie 8 godzin pracy, chyba że strony inaczej postanowią. Uzasadnienie prawne takiego stanu rzeczy nie jest zbyt skomplikowane i sprowadza się do następujących argumentów:

• zgodnie z przepisami kodeksu pracy trony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze, których przekroczenie uprawnia go, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku za nadgodziny. Jest to w gruncie rzeczy jedyna regulacja dotycząca nadgodzin w przypadku niepełnoetatowca. Oznacza ona, że pracownik zatrudniony na niepełnym etacie ma takie same prawa i obowiązki, jak pracownicy zatrudnieni na cały etat; nie jest możliwe pozaumowne uprzywilejowanie takiej osoby, do którego niewątpliwie by doszło, gdyby nadgodziny należały się już za każde dłuższe pozostanie w pracy;

• pracą w godzinach nadliczbowych jest praca powyżej określonej normy czasu pracy, a zatem powyżej ósmej godziny w ciągu doby i powyżej czterdziestej godziny w tygodniu (przeciętnie w okresie rozliczeniowym), a zatem np. w przypadku pracownika zatrudnionego na pół etatu ta definicja również znajdzie zastosowanie. Wynika to z faktu, że nie ma żadnych prawnych argumentów, które uzasadniałyby różnicowanie statusu pracowników zatrudnionych w jednej firmie.


PRZYKŁAD

Pracownik jest zatrudniony na 3/4 etatu i pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 14.00. W takiej sytuacji nadgodziny przysługują mu dopiero od dziewiątej godziny pracy, a zatem od godziny 16.00.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

tel./fax: +48 (22) 635 46 00

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »