| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak zawierać ugody przed sądem pracy

Jak zawierać ugody przed sądem pracy

Procesy toczące się przed sądami pracy często są dla pracodawców długotrwałe i uciążliwe. Jednak nie zawsze warto oczekiwać na wyrok, ponieważ postępowanie można zakończyć w drodze ugody sądowej. Pracodawca ma również możliwość uniknięcia wszczęcia postępowania sądowego zawierając wcześniej ugodę pozasądową.

Odwołanie ugody
 
Ugoda sądowa stanowi czynność procesową i w związku z tym może zostać odwołana do czasu uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania. Doprowadzenie przez pracodawcę lub pracownika do utraty mocy ugody, na którą już wyrazili zgodę, jest jednak bardzo trudne.
Ugoda jest bowiem również umową stron procesu, a to oznacza, że do jej odwołania należy stosować przepisy o wadach oświadczenia woli umożliwiających uchylenie się od skutków złożonego oświadczenia (uchwała Sądu Najwyższego z 20 grudnia 1969 r., III PZP 43/69, OSNCP 1970/3/40). Z tego powodu, aby odwołać ugodę, nie wystarczy złożyć oświadczenia o cofnięciu zgody na jej zawarcie. Osoba chcąca podważyć ugodę, musi wykazać, że jej oświadczenie woli było dotknięte wadą, która umożliwia uchylenie się od niego.
Badanie dopuszczalności uchylenia się od skutków oświadczenia woli zawartego w ugodzie sądowej może być dokonane w postępowaniu, w którym to oświadczenie zostało złożone. Zatem wskazanie wad oświadczenia woli powinno nastąpić w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu postępowania. Kwestionujący ugodę musi wyraźnie podać przyczyny wadliwości oświadczenia, do sądu zaś należy ocena, czy przyczyny te są dostateczne do skutecznego uchylenia się od oświadczenia woli zawartego w ugodzie (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lutego 1968 r., II CZ 129/67, OSNC 1969/8-9/158).
Dla stron ugody najważniejsze jest to, że podstawą do uchylenia się od skutków ugody sądowej nie może być ponowne przemyślenie przez osobę ją podpisującą bilansu korzyści i strat wynikających z ugody. Uchylenie się od skutków prawnych ugody jest natomiast możliwe na podstawie wszystkich przesłanek dotyczących wad oświadczeń woli przewidzianych w przepisach art. 82–88 Kodeksu cywilnego (brak świadomości lub swobody, pozorność, istotny błąd oraz jego kwalifikowana postać – podstęp, a także groźba).
WAŻNE!
Przyczyną uchylenia się od ugody sądowej nie może być zmiana oceny warunków zawartej ugody przez jedną z jej stron.
W praktyce w sprawach pracowniczych najczęściej spotyka się próby podważania ugód z powołaniem się na błąd lub brak świadomości. Ta ostatnia wada oświadczenia woli jest właściwie niemożliwa do udowodnienia bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny psychiatrii. Jednak, aby sąd w ogóle dopuścił taki dowód, muszą istnieć wyraźne podstawy. Środki prawne służące pozbawieniu skutków ugody są bowiem sformalizowane i wymagają istnienia określonych przesłanek, jest to bowiem dwustronna czynność prawna podlegająca ochronie. Ponadto przyczyny wadliwości oświadczenia woli strony zawierającej ugodę muszą być wyraźnie udokumentowane (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2005 r., V CK 691/04). Z kolei uchylenie się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie powstałyby, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy. Nie można natomiast uchylić się od skutków prawnych ugody z powodu odnalezienia dowodów co do roszczeń, których ugoda dotyczy, chyba że została zawarta w złej wierze.
PRZYKŁAD
Pracodawca będący osobą fizyczną wykazał w zażaleniu, że w dniu zawarcia ugody przyjął silne leki psychotropowe, które wyłączały możliwość swobodnego podjęcia decyzji. Biegły potwierdził tę okoliczność. Sąd odwoławczy uchyli postanowienie o umorzeniu postępowania, a sąd I instancji będzie musiał dokończyć postępowanie i wydać wyrok.
PRZYKŁAD
Pracodawca, licząc na otrzymanie następnego dnia zapłaty od kontrahenta, zgodził się na wypłacenie pracownikowi w terminie 7 dni zaległych wynagrodzeń oraz odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy. Okazało się, że kontrahent nie uregulował należności. Błędna ocena możliwości płatniczych pracodawcy nie będzie stanowiła w tym przypadku podstawy do podważenia ugody (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 maja 1998 r., II CKN 44/98, niepubl.).
Jeżeli pracodawca lub pracownik uchylą się od skutków oświadczenia woli zawartego w ugodzie dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu postępowania – w piśmie przesłanym drugiej stronie ugody, lub gdy którakolwiek ze stron zawartej ugody dojdzie do przekonania, że ugoda jest bezwzględnie nieważna, to stwierdzenie nieważności ugody będzie wymagało wytoczenia odrębnego powództwa o ustalenie jej nieważności.
 
• art. 82–88, art. 98–-109, art. 917, art. 918 Kodeksu cywilnego,
• art. 244–258, art. 300 Kodeksu pracy,
• art. 10, art. 87, art. 104, art. 18312–15, art. 203, art. 223, art. 355, art. 465, art. 469, art. 777 § 1 pkt 1, pkt 21 Kodeksu postępowania cywilnego,

• art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 113, art. 117 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).

 

Rafał Krawczyk
sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Samorządowy Serwis Prawny

Serwis Kancelarii Ślązak, Zapiór i Wspólnicy dla jednostek samorządu terytorialnego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »