| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Wszystko o umowach w obrocie gospodarczym

Wszystko o umowach w obrocie gospodarczym

Być może niewielu przedsiębiorców myśli o tym na co dzień, lecz wykonywanie umów jest dla ich firm niemal ciągłą działalnością. Umowy stanowią podstawę prawną dla większości wykonywanych przez nich czynności, a często decydują o powodzeniu współpracy z kontrahentem czy nawet o opłacalności biznesu. Niektóre z rodzajów umów zawieranych przez przedsiębiorców są dedykowane wyłącznie obrotowi gospodarczemu, ale większość z nich to umowy typowe, które zawierane są powszechnie. Dlatego też wiedza o umowach gospodarczych przyda się zarówno właścicielom firm, jak też przyszłym przedsiębiorcom. Uzyskując świadomość co do znaczenia konkretnych typów umów, można znacząco ograniczyć ryzyko występowania sytuacji kryzysowych.

Przewłaszczenie nieruchomości

Jednym z najistotniejszych zagadnień dotyczących zastosowania przewłaszczenia na zabezpieczenie jest kwestia dopuszczalności zastosowania tej umowy gospodarczej do nieruchomości. W obecnym stanie prawnym nie ma przepisu, który regulowałby taki rodzaj umowy przewłaszczenia. Należy przypomnieć, że wspomniany art. 101 prawa bankowego odnosi się wyłącznie do ruchomości. Ponadto, w obrocie prawnym nieruchomościami zakazane jest sprzedawanie nieruchomości pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. W środowisku prawniczym długo dyskutowano to zagadnienie, lecz ostatecznie Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że umowa taka jest dopuszczalna.
CO NA TO SĄD?
Umowa przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie spłaty kredytu, w której kredytodawca zobowiązał się do przeniesienia z powrotem na kredytobiorcę własności tej nieruchomości niezwłocznie po spłacie kredytu, nie jest umową o przeniesienie własności nieruchomości zawartą pod warunkiem (art. 157 § 1 k.c.).
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2000 r. sygn. akt III CKN 246/00, OSNC z 2000 r. nr 11, poz. 213
Przyjęto zatem, że wspomniany przepis prawa bankowego nie stanowi całościowej i kompletnej regulacji prawnej dotyczącej umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Uznaje się obecnie, że nie jest wadliwe przewłaszczenie na zabezpieczenie także nieruchomości, o ile umowa takiego przewłaszczenia zostanie poprawnie sporządzona. Z jej treści nie może zatem wynikać, że przeniesienie własności następuje warunkowo czy też na oznaczony czas. Dotychczasowy właściciel musi zatem bezwarunkowo i kategorycznie przenieść własność na podmiot zabezpieczający w ten sposób swoje ryzyko, natomiast podmiot ten powinien wyłącznie zobowiązać się do tego, że w razie zajścia określonego zdarzenia zawrze ze zbywcą umowę powrotnego przeniesienia własności. Rzecz jasna umowa ta, jak każda umowa przenosząca własność i zobowiązująca do jej przeniesienia w przyszłości, powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Jest to forma szczególna, której pominięcie przez strony spowodowałoby nieważność umowy.
Kryteria dopuszczalności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości:
● bezwarunkowe przeniesienie własności nieruchomości na osobę beneficjenta zabezpieczenia, z równoczesnym zobowiązaniem się z jego strony do powrotnego przeniesienia własności w razie zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonej. Spłata wierzytelności jest warunkiem zawieszającym dodanym do umowy powierniczej, która po stronie beneficjenta zabezpieczenia kreuje zobowiązanie do powrotnego przewłaszczenia własności;
● zawarcie umowy zobowiązującej do przeniesienia własności z zastrzeżeniem warunku zawieszającego, którym w tym wypadku jest niespełnienie zabezpieczonej wierzytelności.
W obu przypadkach, ziszczenie się warunku z umów obligacyjnych prowadzi do powstania bezwarunkowego zobowiązania do przeniesienia własności, ale nie prowadzi do przeniesienia własności. Do tego konieczne będzie zawarcie kolejnej umowy przenoszącej własność w formie aktu notarialnego, której podpisanie doprowadzi do zniesienia zabezpieczenia.
Zapamiętaj
Przewłaszczenie na zabezpieczenie nieruchomości jest dopuszczalne, ale nie może zostać zapisane w umowie jako warunkowe przeniesienie własności.
W związku ze szczególną sytuacją prawną przewłaszczonej nieruchomości pojawia się problem jawności umowy przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2008 r. nr 116, poz. 731) kreuje po stronie właściciela nieruchomości obowiązek ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej nie jest jednak konieczny dla skuteczności umowy przenoszącej własność, gdyż przeniesienie własności następuje na podstawie samej umowy. Dokonanie takiego wpisu leży w interesie nabywcy, a to z powodu domniemania przysługiwania prawa własności nieruchomości podmiotowi wymienionemu w księdze wieczystej.
ZGODNIE Z PRAWEM
Art. 101 prawa bankowego
1. Zabezpieczenie wierzytelności banku może być dokonane w drodze przeniesienia na bank przez dłużnika lub osobę trzecią, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności rzeczy ruchomej lub papierów wartościowych.
2. W przypadku gdy przeniesiona została własność rzeczy określonej co do gatunku lub zbioru rzeczy, dłużnik lub osoba trzecia obowiązani są wyodrębnić i oznaczyć rzecz lub zbiór rzeczy oraz – jeżeli umowa nie stanowi inaczej – prowadzić ewidencję zmian w zakresie przedmiotu przewłaszczenia.

LEASING

Umowa leasingu jest przykładem tego, jak praktyka umów gospodarczych potrafi wpływać na ustawodawcę. Leasing jest znany i stosowany w Polsce od dwudziestu lat jako umowa nienazwana, a dopiero w 2000 r., w związku z jego niebywałą popularnością, ustawodawca postanowił wprowadzić go do k.c. jako kolejną umowę nazwaną.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Business Media Software Solutions

Firma zajmuje się zastosowaniem nowoczesnych technologii w procesie nauczania, komunikacji w biznesie i e-learningu.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »