| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Wszystko o umowach w obrocie gospodarczym

Wszystko o umowach w obrocie gospodarczym

Być może niewielu przedsiębiorców myśli o tym na co dzień, lecz wykonywanie umów jest dla ich firm niemal ciągłą działalnością. Umowy stanowią podstawę prawną dla większości wykonywanych przez nich czynności, a często decydują o powodzeniu współpracy z kontrahentem czy nawet o opłacalności biznesu. Niektóre z rodzajów umów zawieranych przez przedsiębiorców są dedykowane wyłącznie obrotowi gospodarczemu, ale większość z nich to umowy typowe, które zawierane są powszechnie. Dlatego też wiedza o umowach gospodarczych przyda się zarówno właścicielom firm, jak też przyszłym przedsiębiorcom. Uzyskując świadomość co do znaczenia konkretnych typów umów, można znacząco ograniczyć ryzyko występowania sytuacji kryzysowych.

Przewłaszczenie nieruchomości

Jednym z najistotniejszych zagadnień dotyczących zastosowania przewłaszczenia na zabezpieczenie jest kwestia dopuszczalności zastosowania tej umowy gospodarczej do nieruchomości. W obecnym stanie prawnym nie ma przepisu, który regulowałby taki rodzaj umowy przewłaszczenia. Należy przypomnieć, że wspomniany art. 101 prawa bankowego odnosi się wyłącznie do ruchomości. Ponadto, w obrocie prawnym nieruchomościami zakazane jest sprzedawanie nieruchomości pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. W środowisku prawniczym długo dyskutowano to zagadnienie, lecz ostatecznie Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że umowa taka jest dopuszczalna.
CO NA TO SĄD?
Umowa przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie spłaty kredytu, w której kredytodawca zobowiązał się do przeniesienia z powrotem na kredytobiorcę własności tej nieruchomości niezwłocznie po spłacie kredytu, nie jest umową o przeniesienie własności nieruchomości zawartą pod warunkiem (art. 157 § 1 k.c.).
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2000 r. sygn. akt III CKN 246/00, OSNC z 2000 r. nr 11, poz. 213
Przyjęto zatem, że wspomniany przepis prawa bankowego nie stanowi całościowej i kompletnej regulacji prawnej dotyczącej umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Uznaje się obecnie, że nie jest wadliwe przewłaszczenie na zabezpieczenie także nieruchomości, o ile umowa takiego przewłaszczenia zostanie poprawnie sporządzona. Z jej treści nie może zatem wynikać, że przeniesienie własności następuje warunkowo czy też na oznaczony czas. Dotychczasowy właściciel musi zatem bezwarunkowo i kategorycznie przenieść własność na podmiot zabezpieczający w ten sposób swoje ryzyko, natomiast podmiot ten powinien wyłącznie zobowiązać się do tego, że w razie zajścia określonego zdarzenia zawrze ze zbywcą umowę powrotnego przeniesienia własności. Rzecz jasna umowa ta, jak każda umowa przenosząca własność i zobowiązująca do jej przeniesienia w przyszłości, powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Jest to forma szczególna, której pominięcie przez strony spowodowałoby nieważność umowy.
Kryteria dopuszczalności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości:
● bezwarunkowe przeniesienie własności nieruchomości na osobę beneficjenta zabezpieczenia, z równoczesnym zobowiązaniem się z jego strony do powrotnego przeniesienia własności w razie zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonej. Spłata wierzytelności jest warunkiem zawieszającym dodanym do umowy powierniczej, która po stronie beneficjenta zabezpieczenia kreuje zobowiązanie do powrotnego przewłaszczenia własności;
● zawarcie umowy zobowiązującej do przeniesienia własności z zastrzeżeniem warunku zawieszającego, którym w tym wypadku jest niespełnienie zabezpieczonej wierzytelności.
W obu przypadkach, ziszczenie się warunku z umów obligacyjnych prowadzi do powstania bezwarunkowego zobowiązania do przeniesienia własności, ale nie prowadzi do przeniesienia własności. Do tego konieczne będzie zawarcie kolejnej umowy przenoszącej własność w formie aktu notarialnego, której podpisanie doprowadzi do zniesienia zabezpieczenia.
Zapamiętaj
Przewłaszczenie na zabezpieczenie nieruchomości jest dopuszczalne, ale nie może zostać zapisane w umowie jako warunkowe przeniesienie własności.
W związku ze szczególną sytuacją prawną przewłaszczonej nieruchomości pojawia się problem jawności umowy przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2008 r. nr 116, poz. 731) kreuje po stronie właściciela nieruchomości obowiązek ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej nie jest jednak konieczny dla skuteczności umowy przenoszącej własność, gdyż przeniesienie własności następuje na podstawie samej umowy. Dokonanie takiego wpisu leży w interesie nabywcy, a to z powodu domniemania przysługiwania prawa własności nieruchomości podmiotowi wymienionemu w księdze wieczystej.
ZGODNIE Z PRAWEM
Art. 101 prawa bankowego
1. Zabezpieczenie wierzytelności banku może być dokonane w drodze przeniesienia na bank przez dłużnika lub osobę trzecią, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności rzeczy ruchomej lub papierów wartościowych.
2. W przypadku gdy przeniesiona została własność rzeczy określonej co do gatunku lub zbioru rzeczy, dłużnik lub osoba trzecia obowiązani są wyodrębnić i oznaczyć rzecz lub zbiór rzeczy oraz – jeżeli umowa nie stanowi inaczej – prowadzić ewidencję zmian w zakresie przedmiotu przewłaszczenia.

LEASING

Umowa leasingu jest przykładem tego, jak praktyka umów gospodarczych potrafi wpływać na ustawodawcę. Leasing jest znany i stosowany w Polsce od dwudziestu lat jako umowa nienazwana, a dopiero w 2000 r., w związku z jego niebywałą popularnością, ustawodawca postanowił wprowadzić go do k.c. jako kolejną umowę nazwaną.

reklama

Źródło:

INFOR

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Maria Sieńko

Nowe Horyzonty®-Szkolenia dla Biznesu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »