| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak prowadzić działalność w formie spółki jawnej

Jak prowadzić działalność w formie spółki jawnej

Podstawowym typem spółki handlowej jest spółka jawna. Ma ona osobowy charakter, co oznacza, że istotne znaczenie mają przede wszystkim wspólnicy, a nie zgromadzony kapitał. Spółka jawna jest odrębnym od wspólników podmiotem praw i obowiązków, co sprawia, że jest chętnie wykorzystywana przez przedsiębiorców rozpoczynających własną działalność. Nadaje się bowiem zarówno do prowadzenia niewielkiej firmy, jak i do działania w większym rozmiarze. Jej odrębna podmiotowość daje wspólnikom bezpieczeństwo w przypadku, gdy interes się nie powiedzie. Oczywiście wybór odpowiedniej formy prowadzenia działalności to decyzja na dłuższy czas, jednak jej rozpoczęcie w formie spółki jawnej pozwala na wstępne zbadanie rynku, a także uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy zrobione przez nas założenia dotyczące naszego przedsięwzięcia są realne.

Odpowiedzialność za zobowiązania i organy spółki

Podstawową zasadą działania spółki komandytowo-akcyjnej jest ta, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki. Jeżeli statut dopuszcza przyjęcie do spółki nowego komplementariusza, dotychczasowy akcjonariusz może uzyskać ten status albo osoba trzecia może przystąpić do spółki, za zgodą wszystkich dotychczasowych komplementariuszy (art. 136 § 1 k.s.h.). Oświadczenie nowego komplementariusza, a także oznaczenie wartości jego wkładów oraz zgoda na brzmienie statutu wymaga formy aktu notarialnego. Nowy wspólnik odpowiada także za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisania go do rejestru. Spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy statutu lub prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania (art. 137 § 1 k.s.h.). Pozbawienie komplementariusza prawa reprezentowania spółki wbrew jego sprzeciwowi może nastąpić na mocy prawomocnego wyroku sądu i jedynie z ważnych powodów (art. 137 § 3 k.s.h.). Takim powodem może być działanie na szkodę spółki, brak zainteresowania jej losem, bierność w kryzysowych sytuacjach itp. Sprzeciw należy zgłosić do protokołu walnego zgromadzenia lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym nie później niż w ciągu miesiąca od dnia powzięcia uchwały przez walne zgromadzenie.
Zapamiętaj
Każdy komplementariusz ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Komplementariuszowi nie przysługuje prawo do prowadzenia spraw spółki, przekazanych do kompetencji walnego zgromadzenia albo rady nadzorczej przez przepisy lub statut spółki.
Akcjonariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik (art. 138 § 1 k.s.h.). Jeżeli dokona czynności prawnej w imieniu spółki, nie ujawniając swojego pełnomocnictwa, odpowiada za skutki tej czynności wobec osób trzecich bez ograniczenia; dotyczy to także reprezentowania przez akcjonariusza, który nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres. W spółce komandytowo-akcyjnej można ustanowić (uchwałą walnego zgromadzenia) radę nadzorczą, a jeżeli liczba akcjonariuszy przekracza 25 osób jest to obowiązkowe. Członkostwo w radzie nadzorczej jest jednak limitowane.
PRZYKŁAD
W spółce komandytowo-akcyjnej komplementariuszem jest spółka z o.o. Jej pracownik został zgłoszony na członka rady nadzorczej. Tymczasem komplementariusz albo jego pracownik nie może być członkiem rady nadzorczej. Jeżeli komplementariusz objął lub nabył akcje spółki komandytowo-akcyjnej, nie wykonuje on prawa głosu z tych akcji przy podejmowaniu uchwał. Nie może być również pełnomocnikiem pozostałych akcjonariuszy na walnym zgromadzeniu przy podejmowaniu takich uchwał. Rada nadzorcza chroni interesy spółki (art. 142 k.s.h.). Może np. wytoczyć w jej imieniu powództwo o odszkodowanie przeciwko komplementariuszom niepozbawionym prawa do prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania.
CO NA TO SĄD?
1. Nie należy wywodzić z przepisów k.s.h. źródła powstania obowiązku podatkowego i zasad opodatkowania innych, niż te zawarte w ustawach podatkowych.
2. Należy rozdzielić znaczenie pojęcia dochodu używane w k.s.h. (np. w art. 126 k.s.h.), pojęcie dochodu do opodatkowania z ustawy z 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 7 u.p.d.o.p.) i pojęcie zaliczek (art. 25 u.p.d.o.p.), gdyż przepisy innych ustaw, w tym k.s.h., nie mogą modyfikować w sposób dorozumiany norm u.p.d.o.p., bez jednoznacznej regulacji tych kwestii. Czym innym jest ujęcie rachunkowe, a czym innym ujęcie podatkowe, które wskazuje na moment obliczania zaliczek.
3. Niedopuszczalne jest przyjęcie poglądu o „dorozumianej modyfikacji” ustawy podatkowej zapisami k.s.h. regulującymi inne – niż opodatkowanie – zagadnienia.
Wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2170/07, niepublikowany
ZGODNIE Z PRAWEM
Art. 142 k.s.h.
§ 1. W spółce komandytowo-akcyjnej można ustanowić radę nadzorczą. Jeżeli liczba akcjonariuszy przekracza dwadzieścia pięć osób, ustanowienie rady nadzorczej jest obowiązkowe.
§ 2. Członków rady nadzorczej powołuje i odwołuje walne zgromadzenie.
§ 3. Komplementariusz albo jego pracownik nie może być członkiem rady nadzorczej.
§ 4. Jeżeli komplementariusz objął lub nabył akcje spółki komandytowo-akcyjnej, nie wykonuje on prawa głosu z tych akcji przy podejmowaniu uchwał, o których mowa w § 2. Nie może on również być pełnomocnikiem pozostałych akcjonariuszy na walnym zgromadzeniu przy podejmowaniu takich uchwał.
§ 5. Przepisy § 3 i § 4 nie dotyczą komplementariusza pozbawionego prawa prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania.
 
1 Podobnie formy pisemnej pod rygorem nieważności wymaga umowa spółki partnerskiej.
2 Podstawową cechą spółki cywilnej jest istnienie specjalnego rodzaju współwłasności – tzw. współwłasności łącznej, zwanej też bezudziałową lub do niepodzielnej ręki. W polskim prawie istnieją bowiem dwa rodzaje współwłasności – oprócz łącznej mamy jeszcze zwykłą, czyli „w częściach ułamkowych”, która występuje w przeważającej ilości wypadków (spadki, wspólnie nabyte mienie itp.). Jej cechą charakterystyczną jest możliwość wyodrębnienia udziałów i – co za tym idzie – wskazanie przewagi jednego ze współwłaścicieli. Inaczej jest przy spółce cywilnej, gdzie udziały nie dają się wyodrębnić. Podstawową cechą istniejącej między wspólnikami współwłasności łącznej jest brak udziałów, co sprawia, że niefortunne okazują się sformułowania art. 863 § 1 k.c. dotyczące udziałów w majątku spółki. W trakcie prawnego istnienia spółki żaden z jej wspólników nie może dysponować jej majątkiem. Po prostu każdemu przysługują równe prawa do całości majątku.
3 Termin ten dotyczy różnego rodzaju wniosków o wpis niezależnie od tego, jaki skutek prawny wywołuje wpis, tzn. czy wpis ma charakter konstytutywny (np. wpis spółki partnerskiej do rejestru – art. 94 k.s.h., uzyskanie przez spółkę kapitałową osobowości prawnej – art. 12 k.s.h.), czy też deklaratywny (np. zgłoszenie otwarcia likwidacji spółki z o.o. – art. 277 § 1 k.s.h., zmiana w składzie zarządu spółki akcyjnej – art. 321 § 1 k.s.h.).
4 Art. 52 Ordynacji podatkowej
§ 1. Na równi z zaległością podatkową traktuje się także:
1) nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2, została wykazana nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych;
2) zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy;
3) wynagrodzenie płatników lub inkasentów pobrane nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej;
4) oprocentowanie nienależnej nadpłaty bądź zwrotu podatku zwrócone lub zaliczone na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych.
§ 1a. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio wobec:
1) byłego wspólnika spółki niemającej osobowości prawnej,
2) osoby fizycznej, która zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej
– w zakresie zwrotu podatku dokonanego im po rozwiązaniu spółki w przypadku, o którym mowa w pkt 1, lub po zakończeniu działalności gospodarczej w przypadku, o którym mowa w pkt 2, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
§ 2. Przepisów § 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli zwrot nadpłaty lub zwrot podatku został dokonany w trybie przewidzianym w art. 274.
5 Art. 108 Ordynacji podatkowej
§ 1. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
§ 2. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed:
1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania;
2) dniem doręczenia decyzji:
a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług,
d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę;
3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego – w przypadku, o którym mowa w § 3.
§ 3. W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.
§ 4. Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
6 Do rozpoznania sprawy o upadłość właściwy jest sąd upadłościowy (wydział gospodarczy sądu rejonowego) właściwy dla zakładu głównego przedsiębiorstwa dłużnika. O właściwości miejscowej sądu decyduje w pierwszej kolejności siedziba przedsiębiorstwa. Jeżeli składa się ono z kilku zakładów położonych w okręgach różnych sądów właściwość miejscową oznacza się według siedziby zakładu głównego. Jeżeli dłużnik ma kilka przedsiębiorstw położonych w okręgach różnych sądów, osobie zgłaszającej żądanie upadłości przysługuje wybór sądu. Może się jednak zdarzyć i tak, że nie można ustalić właściwości miejscowej sądu. Wtedy do akcji wkracza SN (na wniosek osoby zainteresowanej) oznaczając sąd, do którego należy złożyć wniosek. Właściwość miejscowa sądu jest wyłączna – strony nie mogą się umówić o poddanie ich wniosków innemu sądowi. Sprawa jest rozpoznawana na posiedzeniu niejawnym (bez udziału stron) – sąd może korzystać z pomocy biegłych przy ustalaniu stanu majątkowego, a także wysłuchać dłużnika i wierzyciela będącego wnioskodawcą.
7 Artykuł 92 k.s.h. dotyczący formy umowy spółki został zmieniony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 października 2008 r. (Dz.U. nr 217, poz. 1381) zmieniającej kodeks z dniem 8 stycznia 2009 r. Wcześniej obowiązywała forma aktu notarialnego.
8 Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2008 r. nr 214, poz. 1343). Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami finansowymi, w szczególności z tytułu dywidend (udziałów w zyskach), odsetek, zysków ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji innych niż wymienione w art. 28 ust. 1 pkt 1a, nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi, a kosztami finansowymi, w szczególności z tytułu odsetek, strat ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji innych niż wymienione w art. 28 ust. 1 pkt 1a, nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi, z wyjątkiem odsetek, prowizji, dodatnich i ujemnych różnic kursowych, o których mowa w art. 28 ust. 4 i ust. 8 pkt 2.


KRZYSZTOF GRODZICKI


Poradnik Gazety Prawnej

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Bartłomiej Ślawski

Country Manager VMware w Polsce

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »