| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jakie ma prawa i za co odpowiada małżonek przedsiębiorcy

Jakie ma prawa i za co odpowiada małżonek przedsiębiorcy

Małżonek przedsiębiorcy lub wspólnika spółki handlowej, nawet jeśli sam nie jest zaangażowany w prowadzenie interesów, to z jednej strony czerpie korzyści z dochodowej firmy, ale z drugiej odpowiada majątkiem wspólnym za długi. Są też czynności, na które nawet przedsiębiorca musi uzyskać zgodę męża lub żony.

Ustrój majątkowy
 
Bez względu na to, czy interesy prowadzi tylko jeden z małżonków, czy obydwoje, prawa i obowiązki żony lub męża przedsiębiorcy, względnie wspólnika spółki handlowej zależą przede wszystkim od ustroju majątkowego panującego między nimi. Małżonków może bowiem łączyć wspólność majątkowa (ustawowa lub umowna) lub rozdzielność powstająca na kilka sposobów. Najczęstsza jest wspólnota, która rozpoczyna się na mocy ustawy (art. 31 kodeksu rodzinnego opiekuńczego) z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli oczywiście wstępujący w związek nie podpiszą wcześniej intercyzy wykluczającej taki stan rzeczy. Nie bez znaczenia jest też, z jakiego majątku - osobistego czy wspólnego - powstało przedsiębiorstwo małżonka prowadzącego działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji bądź skąd pochodziły środki wniesione przez małżonka do spółki.
 
Przy wspólności majątkowej
 
Zasadą jest, że długi męża lub żony zaangażowanych w działalność gospodarczą mogą być przymusowo ściągnięte z majątku wspólnego zgromadzonego przez małżonków w czasie małżeństwa. Dzieje się tak po uzyskaniu przez wierzyciela klauzuli wykonalności przeciwko żonie lub mężowi dłużnika. Niemniej odpowiedzialność małżonka została ograniczona do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego. Wierzyciel musi przy tym wykazać dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym (orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem czy aktem notarialnym, w którym dłużnik poddał się egzekucji) wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa (art. 7871 k.p.c.).
Co więcej, 16 października 2008 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę w sprawie III CZP 85/08, z której wynika, że dłużnik nie jest uczestnikiem postępowania o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jego małżonkowi w trybie art. 787 k.p.c. Tym samym - nawet jeśli sprawa jest na tyle dawna, że w czasie orzekania obowiązywała stara wersja art. 787 k.p.c., zgodnie z którą sąd powinien był wysłuchać dłużnika przed nadaniem klauzuli wykonalności przeciwko jego małżonkowi - SN dał sygnał, że dłużnik w podobnych sytuacjach nie musi być zawiadamiany o postępowaniu, jeżeli np. nieznane jest miejsce jego pobytu. Dłużnik nie powinien też mieć w tego rodzaju sprawach możliwości blokowania postępowania. A mógłby mu to zapewnić status uczestnika.
PRZYKŁAD
GOSPODARSTWO DLA FIRMY
Pani Igrekowska podpisała przed notariuszem umowę, w której kupiła od rolnika gospodarstwo. Ziemia miała służyć rozszerzeniu działalności gospodarczej jej przedsiębiorstwa. Nie poprosiła o zgodę męża (art. 37 par. 1 pkt 3 k.r.o.), którego nie było wówczas w kraju. Potem wszyscy zapomnieli o konieczności uzyskania od niego potwierdzenia (państwa Igrekowskich łączy ustawowa wspólność majątkowa). Cenę kupująca miała uiścić w ratach, ale dwóch ostatnich należności nie zapłaciła. Wierzyciel będzie więc mógł ściągnąć dług z należących do majątku wspólnego państwa Igrekowskich przedmiotów wchodzących w skład przedsiębiorstwa prowadzonego przez panią Igrekowską. Wcześniej jednak musi wystąpić do sądu z wnioskiem o nadanie wyrokowi, który uzyska przeciw pani Igrekowskiej klauzuli wykonalności również przeciw jej mężowi. Jego odpowiedzialność będzie graniczona do przedmiotów przedsiębiorstwa, które wchodzą w skład majątku wspólnego, czyli zostały kupione z funduszy rodziny, a nie z majątku osobistego pani Igrekowskiej, tzn. z pieniędzy odziedziczonych przez nią po matce. Rolnik powinien wykazać przy tym dokumentem urzędowym lub prywatnym, że wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Będzie miał taką możliwość, ponieważ z listu, jaki przysłała do niego pani Igrekowska, zanim sfinalizowali transakcję, wynikało, że szuka ziemi, na której jej firma będzie uprawiała sadzonki.
Jeżeli strona umowy poniosła szkodę z powodu braku koniecznej zgody małżonka, to naprawienia jej nie może dochodzić z majątku wspólnego (art. 41 par. 1 k.r.o.), lecz tylko ze składników majątku osobistego małżonka, który zawarł umowę, oraz z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa należącego do majątku wspólnego. Natomiast kontrahent umowy z jednym z małżonków, zawartej bez wymaganej zgody, który celowo nie żąda potwierdzenia i wyrządza tym szkodę osobie trzeciej, ponosi odpowiedzialność z tytułu czynu niedozwolonego (art. 415 k.c.) - orzekł SN w wyroku z 13 czerwca 2001 r. - II CKN 507/00.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Bartłomiej Samsonowicz

Ekspert serwisu Comperia.pl, specjalizuje się w finansach osobistych i rynku kredytowym.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »