| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak poza państwowym sądem rozstrzygnąć spór z kontrahentem

Jak poza państwowym sądem rozstrzygnąć spór z kontrahentem

Arbitraż, czyli postępowanie przed sądem polubownym, to prywatna metoda rozpatrywania sporów. Może być wybrana przez strony zarówno w stosunkach krajowych, jak i międzynarodowych, zamiast procesu przed sądem państwowym. Opiera się na umowie, z której wynika zobowiązanie się stron do współdziałania z sądem arbitrażowym i do dobrowolnego wykonania jego wyroku.

Sądy polubowne
 
Sądy polubowne, zwane też arbitrażowymi, nie mieszczą się wprawdzie w konstytucyjnej definicji wymiaru sprawiedliwości (art. 175 Konstytucji RP) i nie można ich zaliczyć do władzy sądowniczej. Jednak ten rodzaj prywatnych organów quasi-sądowych czy inaczej mówiąc pozasądowych organów ochrony prawnej został wyraźnie dopuszczony do rozwiązywania sporów przez kodeks postępowania cywilnego (przez jego część piątą, mówiącą o sądownictwie polubownym, obejmującą art. 1154-1217). Pieczę nad wynikami prywatnego orzekania sprawują sądy państwowe. Dzieje się to chociażby przez uznawanie zawartych przed sądami polubownymi ugód, albo przez nadawanie klauzuli wykonalności ich wyrokom (art. 1212 k.p.c.). Jednak tylko wtedy, kiedy sąd polubowny rozstrzyga zamiast, a nie obok sądu powszechnego, można mówić o sensowności czy nawet zaletach takiego rozwiązywania konfliktów i sporów.
Od lat panuje przekonanie, że stosunkowo mała popularność arbitrażu przy rozpatrywaniu krajowych spraw gospodarczych bierze się z nieznajomości rzeczy wśród przedsiębiorców i braku nawyku korzystania z tej formy przez ich doradców prawnych. Tymczasem sądy polubowne zapewne będą znajdowały coraz szersze zastosowanie chociażby dlatego, że w gospodarce - tak polskiej, jak i światowej - panuje tendencja do prywatyzowania wszystkiego, nawet dziedzin, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu obejmował niekwestionowany monopol państwa.
 
Rodzaje arbitrażu
 
Arbitraż handlowy czy gospodarczy, polegający na rozstrzyganiu sporów między przedsiębiorcami, może być zarówno krajowy, jak i międzynarodowy. Inne rozróżnienie dzieli sądy prywatne na stałe i powoływane ad hoc, czyli do konkretnej sprawy, przy czym podział ten dotyczy zarówno sądów polubownych krajowych, jak i międzynarodowych. Arbitraż ad hoc bywa bardziej elastyczny i dostosowany do wymagań stron. Niemniej wyroki wydawane przez sądy okazjonalne wdają się mniej przewidywalne niż w wypadku arbitrażu stałego. Na ten ostatni składają się sądy rozstrzygające na podstawie zasad przyjętych w regulaminach instytucji, przy których działają (są to np. izby handlowe, przemysłowe, banki, stowarzyszenia). Istnienie stałych sądów nie oznacza konieczności wybierania ich właśnie. Strony sporu zawsze mogą zdecydować się na sąd utworzony do rozwiązania konkretnego problemu. Uwarunkowane jest to tylko zawarciem stosownego zapisu na sąd polubowny. Tym bardziej że można korzystać również z tzw. arbitrażu administrowanego, czyli ad hoc z wykorzystaniem zaplecza organizacyjnego jakiegoś stałego sądu polubownego (można np. tylko wybrać lub zlecić wybór sędziów z listy sądu stałego).
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Magdalena Dąbrowska

Ekspert z zakresu doradztwa personalnego  

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »