Kupowanie bezpośrednio od rolnika przestaje być niszą i staje się jednym z wyraźnych trendów konsumenckich na rynku żywności w Polsce. Świadczą o tym kolejki do stoisk z lokalną żywnością i coraz szybciej wyprzedawane produkty oferowane przez gospodarstwa.
Zakupy „u rolnika” coraz bardziej popularne
„Kupuj świadomie” najlepiej prosto od rolnika – mówi minister rolnictwa Stefan Krajewski - to gwarancja świeżości, znanego pochodzenia i wsparcia lokalnych gospodarstw, które budują bezpieczeństwo żywnościowe kraju.
Droga od pola do stołu staje się coraz krótsza dzięki zaangażowaniu rolników. W 2020 roku pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej było niespełna 1524 podmiotów zajmujących się Rolniczym Handlem Detalicznym żywność pochodzenia roślinnego. Na koniec października 2025 r. było to już prawie 5 tysięcy (4698). Skrócenie drogi produktu od producenta do odbiorcy oznacza większą samodzielność rolników, bardziej przewidywalne dochody i wymierne korzyści dla lokalnych społeczności.
Formy takie jak sprzedaż bezpośrednia czy rolniczy handel detaliczny (RHD) pozwalają producentom samodzielnie wprowadzać swoje wyroby na rynek. Dzięki temu zachowują większą część wartości sprzedawanego produktu, budują własną markę i utrzymują bezpośrednie relacje z klientami. Krótkie łańcuchy dostaw odpowiadają na te potrzeby, szczególnie w przypadku gospodarstw rodzinnych. To sposób na dywersyfikację źródeł dochodu, rozwój lokalnego przetwórstwa i wzmacnianie regionalnych rynków żywności. Rolnicy coraz chętniej sprzedają wprost z gospodarstwa już nie tylko surowce, ale też produkty przetworzone – sery, wędliny, pieczywo, przetwory czy gotowe dania. Choć taka działalność wymaga większego zaangażowania, znajomości przepisów i odpowiedniego przygotowania zaplecza, doświadczenia rolników pokazują, że poniesiony wysiłek się opłaca. Bezpośrednia sprzedaż daje im większy udział w zysku, a konsumentom zapewnia dostęp do świeżej żywności o znanym pochodzeniu.
Kolejne ułatwienia dla rolników coraz bliżej
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pracuje nad kolejnymi ułatwieniami – m.in. zwiększeniem limitów sprzedaży dla niektórych produktów i zniesieniem ograniczeń terytorialnych, co umożliwi sprzedaż na terenie całego kraju. Upraszczane są także procedury rejestracyjne, aby jeszcze więcej rolników mogło wejść na rynek. Projekt rozporządzenia w tej sprawie jeszcze przed wakacjami powinien trafić do konsultacji.
Krótkie łańcuchy dostaw stają się realną alternatywą dla dużych sieci handlowych i jednym z kluczowych kierunków rozwoju polskiego rolnictwa. Model ten eliminuje pośredników, co przekłada się na wyższe dochody producentów, lepszą jakość żywności dla konsumentów i rozwój lokalnych społeczności. Wszystko wskazuje na to, że jest to trwały element nowoczesnego i zrównoważonego rolnictwa, łączącego tradycję z nowymi możliwościami rynkowymi.
O takich przykładach warto mówić. Dlatego jest na to miejsce również w komunikacji MRiRW. Pokazujemy gospodarstwa, ale też promujemy nasz kiermasz „Lokalny Rolnik”, który raz w tygodniu gości w samym sercu stolicy. Co środę zapraszamy na zakupy, które łączą wygodę z odpowiedzialnym wyborem i wsparciem lokalnych producentów.