Do końca lipca 2026 roku firmy z branży elektroniki i AGD muszą wdrożyć dyrektywę Right to Repair. Nowe przepisy oznaczają obowiązek naprawy sprzętu nawet po gwarancji, dostęp do części zamiennych i dokumentacji technicznej. Brak dostosowania to ryzyko sporów z klientami i sankcji prawnych. Sprawdź szczegóły, obowiązki sprzedawców i uprawnienia kupujących.
- Czym jest Right to Repair i kogo dotyczy?
- Jakie nowe obowiązki dla firm?
- Ile będzie kosztować dostosowanie działalności do Right to Repair?
- Kiedy zacząć przygotowania?
- Kto ryzykuje najbardziej?
- Co robić już teraz? 5 kroków dla firm objętych Right to Repair
- FAQ – najważniejsze pytania o Right to Repair
Czym jest Right to Repair i kogo dotyczy?
Right to Repair to prosta nazwa unijnej dyrektywy, którą Polska musi wprowadzić do 31 lipca 2026 r. Przepisy dotyczą wszystkich firm, które produkują, importują lub sprzedają elektronikę i sprzęt AGD na terenie UE.
Główne założenie: produkty muszą być projektowane tak, aby można je było naprawić – także po zakończeniu okresu gwarancyjnego. Firma nie może zablokować klientowi dostępu do naprawy, wymuszając kupno nowego sprzętu.
Kluczowe dane z Komisji Europejskiej, które spowodowały uchwalenie dyrektywy Right to Repair:
- 35 mln ton odpadów elektronicznych rocznie w UE;
- 30 mln ton zużytych surowców;
- 260 mln ton emisji gazów cieplarnianych;
- 4,8 mld euro – szacowana wartość rynku napraw.
Jakie nowe obowiązki dla firm?
Dyrektywa wprowadza konkretne wymogi operacyjne:
- Dostęp do części zamiennych – firma musi zapewnić ich dostępność przez określony czas po wycofaniu produktu z rynku.
- Dokumentacja techniczna – instrukcje naprawy i schematy muszą być dostępne dla serwisów.
- Projektowanie z myślą o naprawie – produkty muszą umożliwiać wymianę podzespołów.
- Naprawa po gwarancji – konsument musi mieć realną możliwość naprawy, nie tylko wymiany.
„Dotychczas odpowiedzialność producenta była w dużej mierze ograniczona do okresu gwarancji. Nowe regulacje znacząco ją rozszerzają" – wyjaśnia mec. Michał Jeleń z kancelarii LEGALLY.SMART.
Ile będzie kosztować dostosowanie działalności do Right to Repair?
Przedsiębiorcy muszą liczyć się z nowymi wydatkami.
Koszty bezpośrednie:
- Magazynowanie części zamiennych przez wydłużony czas;
- Rozbudowa sieci serwisowej lub współpraca z zewnętrznymi partnerami;
- Aktualizacja dokumentacji technicznej i przekładów;
- Zmiana procesów projektowania produktów.
Koszty pośrednie:
- Modyfikacja umów z dystrybutorami i podwykonawcami;
- Szkolenia dla zespołów obsługi klienta i serwisu;
- Ryzyko sporów konsumenckich i kontroli UOKiK.
„Naprawialność przestaje być wyłącznie elementem polityki ESG. Staje się kryterium zgodności z prawem" – podkreśla ekspert.
Kiedy zacząć przygotowania?
Termin wdrożenia: do 31 lipca 2026 r. – ale przygotowania powinny ruszyć już teraz. Dlaczego? Przepisy będą dotyczyć produktów projektowanych i wprowadzanych na rynek od momentu wejścia w życie. Jeśli firma projektuje teraz nowy model sprzętu, który trafi do sklepów w 2026 roku – musi już uwzględnić wymogi naprawialności.
Kto ryzykuje najbardziej?
Największe wyzwania czekają na wiele podmiotów, a zwłaszcza na:
- Firmy działające w modelu szybkiej wymiany sprzętu zamiast napraw;
- Importerów sprzętu bez dostępu do dokumentacji producenta;
- Dystrybutorów, którzy nie mają kontroli nad łańcuchem dostaw.
Brak reakcji może oznaczać: utratę konkurencyjności, wzrost kosztów operacyjnych w krótkim czasie oraz ryzyko kar regulacyjnych.
Co robić już teraz? 5 kroków dla firm objętych Right to Repair
- Przeanalizuj portfolio produktów – które modele będą wymagały przebudowy.
- Skontaktuj się z dostawcami – upewnij się, że masz dostęp do części i dokumentacji.
- Zaktualizuj umowy – dodaj klauzule dotyczące naprawialności.
- Sprawdź polisę OC – czy obejmuje ryzyko związane z nowymi obowiązkami.
- Skonsultuj zmiany z prawnikiem – zwłaszcza jeśli działasz w e-commerce lub importujesz towar.
Right to Repair to część szerszego trendu: gospodarka obiegu zamkniętego, dyrektywa CS3D, wymogi ESG. Firmy, które już dziś zaczną dostosowania, zyskają przewagę rynkową. Presja czasowa już jest.
FAQ – najważniejsze pytania o Right to Repair
Czy Right to Repair dotyczy również małych firm?
Tak, jeśli sprzedajesz lub importujesz elektronikę czy AGD – przepisy Cię obowiązują, niezależnie od wielkości firmy.
Jak długo trzeba będzie zapewniać części zamienne?
Szczegółowe terminy określi polska ustawa wdrażająca dyrektywę. Zazwyczaj mowa o 7-10 latach od zakończenia produkcji danego modelu.
Co grozi za brak dostosowania?
Konsumenci mogą składać reklamacje, domagać się naprawy lub odszkodowań. Dodatkowo grożą kontrole UOKiK i sankcje administracyjne.
Czy dyrektywa obejmuje tylko nowe produkty?
Przepisy dotyczą produktów wprowadzonych na rynek po dacie wdrożenia dyrektywy w Polsce.
Źródło: LEGALLY.SMART