Kto udziela kredytów preferencyjnych
Nie w każdym banku możemy starać się o ww. kredyt. Możemy go otrzymać jedynie w banku, który zawarł określone porozumienie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Pełny wykaz banków znajdziesz na stronie internetowej BGK
Wiele ograniczeń
Ograniczenia dofinansowania kredytów dotyczą wielu kwestii – osobowych (kto i z kim bierze kredyt) i przedmiotowych – cena 1 m2 mieszkania, cel kredytu, wielkość mieszkania / domu, a także posiadanie innego lokalu – czy wręcz skorzystanie z dofinansowania kredytu mieszkaniowego wcześniej (pomoc jest jedna w życiu).
Wszystkie ograniczenia i warunki zostaną opisane w dalszej części artykułu.
Wartość mieszkania
Pierwszą z przeszkód jest cena mieszkania, które ma być kredytowane w preferencyjny sposób. Dopuszczalna wartość jest pochodną wskaźnika publikowanego przez GUS –u wskaźnika przeliczeniowym kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Jest on publikowany kwartalnie dla województw i większych miast. Dla potrzeb dopłat kredytowych – wyciąga się średnią arytmetyczną z dwóch poprzednio ogłoszonych wskaźników, a następnie mnoży przez 1.4.
Otrzymana wartość, pomnożona przez ilość metrów kwadratowych powierzchni użytkowej lokalu, który zamierzamy kupić nie może przekroczyć ceny zakupu tego lokalu. Jeśli cena za jaką chcemy kupić lokal przekracza ww. wartość – wówczas nie otrzymamy dopłaty.
Dla porównania – wartość 1 m2 wykorzystywanego do ww. obliczeń w IV kwartale 2009 roku dla Warszawy wynosi 7 699,58 zł.
Maksymalna wartość 1m2 mieszkania w programie Rodzina na swoim
Koszt budowy domu jednorodzinnego, koszt nadbudowy, przebudowy lub rozbudowy budynku mieszkalnego lub koszt adaptacji, przyjmuje się na podstawie kosztorysu uwzględniającego koszty budowy wraz z wykonaniem urządzeń budowlanych.
Powierzchnia mieszkania
Dopłata i uzyskanie preferencyjnego kredytu – jest uzależnione również od powierzchni lokalu lub budynku.
Limit powierzchni użytkowej:
- dla mieszkania wynosi 75 m2
- dla domu- 140 m2
Oznacza to, że na zakup lokalu lub zakup czy budowę domu, które przekraczają podane powyżej wymiary – nie otrzymamy kredytu z dopłatą.
Co ważne – również wielkość dopłaty jest „ograniczona powierzchniowo”. W skrócie można powiedzieć, że dopłata do kredytu (spłata części odsetek), dotyczy części mieszkania nie przekraczającej 50 m2 i domu nie przekraczającej 70 m2. Za koszt kredytu odpowiadający pozostałej części lokalu – płacimy pełne odsetki.
Cel kredytu
Dopłatom podlegają tylko kredyty zaciągane na określony cel.
Tj. na:
- zakup będącego w budowie lub istniejącego domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, stanowiącego odrębną nieruchomość,
- Kredyt nie przysługuje jednak jeśli lokal kupujemy od bliskich krewnych.
- zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym lub dom jednorodzinny,
- pokrycie kosztów budowy lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, budowanego przez spółdzielnię mieszkaniową w celu ustanowienia odrębnej własności tego lokalu lub przeniesienia własności domu jednorodzinnego,
- wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, wnoszony w celu uzyskania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, którego przedmiotem jest zasiedlany po raz pierwszy lokal mieszkalny,
- budowę domu jednorodzinnego,
- nadbudowę, przebudowę lub rozbudowę budynku mieszkalnego lub adaptację budynku lub lokalu o innym przeznaczeniu na cele mieszkalne, w celu uzyskania lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość;
Ograniczenia związane z osobą kredytobiorcy
Nie każdy może otrzymać kredyt z dofinansowaniem. Ograniczenia wynikają z kilku przesłanek.
- Kredytu nie może otrzymać osoba samotna, lub żyjąca w konkubinacie o ile nie ma statusu rodzica wychowującego samotnie dziecko. Kredyt z dofinansowaniem może bowiem otrzymać:
- Małżeństwo (ale tylko wspólnie)
- Osoba samotnie wychowująca co najmniej jedno:
- małoletnie dziecko,
- dziecko, bez względu na jego wiek, na które jest pobierany zasiłek pielęgnacyjny,
- dziecko do ukończenia przez nie 25 roku życia, uczące się.
- Kredytobiorca powinien posiadać zdolność kredytową, jednak jeśli jej nie ma kredytobiorcą może być w jego miejsce:
- zstępni, wstępni, rodzeństwo, ojczym, macocha lub teściowie docelowego kredytobiorcy
- Kredytobiorca nie może być:
- właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego;
- osobą, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny;
- osobą, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego;
- najemcą lokalu mieszkalnego.
Jeśli nie spełnia tych warunków- może zobowiązać się, wypowie członkostwo w spółdzielni, lub zrzeknie się prawa spółdzielczego lub wypowie umowę najmu w terminie 6 miesięcy od daty nabycia nowego lokalu, lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie w przypadku budowy domu. Taka możliwość nie istnieje w przypadku prawa własności nieruchomości.W przypadku nie spełnienia ww. warunków, lub zatajenia informacji o posiadanej nieruchomości lub prawie spółdzielczym umowa kredytowa może być wypowiedziana.
- Z kredytu z dofinansowaniem można skorzystać tylko raz w życiu. Jeśli więc jeden z małżonków skorzystał z tego rozwiązania wcześniej – oboje nie będą mogli kredytu otrzymać.
Na czym polega dopłata
Dofinansowanie w tym przypadku polega na spłacie przez Państwo (co ważne dopłata jest wolna od podatku) części odsetek od kredytu. Tu znowu pojawiają się obostrzenia i dodatkowe warunki.
Podstawa obliczenia dopłaty
Dopłata jest pochodną wielkości lokalu lub budynku. Na potrzeby obliczania dopłaty uznaje się, że powierzchnia nie przekracza:
- 50 m2 dla mieszkania
- 70 m2 dla domu.
Oznacza to, że jeśli mieszkanie lub dom nie przekraczają ww. wymiarów- dopłata będzie przysługiwać od całości kredytu zaciągniętego na ich kupno.
W przypadku nieruchomości większych zastosowanie ma poniższy przelicznik:
- wartość kredytu x (50 (lub 70)m2 / powierzchnię użytkową lokalu)
Wartość kredytu- 200.000 zł
Powierzchnia lokalu 65m2
Współczynnik: 200.000 x (50/65)= 153.846,14 zł.
Uzyskana w ten sposób kwota jest podstawą do obliczenia dopłaty. Jednak wysokość dopłat nie jest powiązana z oprocentowaniem wynikającym z umowy kredytowej – a wynika ze stopy referencyjnej publikowanej co kwartał przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Przykładowo dla IV kwartału 2009 roku, stopa referencyjna wynosi 6,20%
Aktualne stopy dostępne są na stronie BGK
Wysokość i czas trwania dopłat.
Dopłata do kredyt polega na przejęciu przez Państwo 50% odsetek naliczanych od podstawy obliczania dopłaty przedstawionej we wcześniejszej części opracowania. Kwoty te są bezpośrednio przekazywane bankowi komercyjnemu, który udzielił kredytu. Ten przedstawiając nam wysokość rat do zapłacenia uwzględnia wysokość dopłat.
Dopłaty przysługują tylko przez 8 lat licząc od daty dokonania pierwszej dopłaty.
Jakie warunki musi spełniać kredyt preferencyjny
Poza dopłatą- kredyt finansowy korzysta z dodatkowych udogodnień i ochrony przed nadmiernymi opłatami, czy ryzykiem kursowym:
- opłaty i marże nie mogą przekroczyć 2% kredytu
- ubezpieczenie kredytu jest jednorazowe i płatne z góry
- kredyt może być udzielony wyłącznie w złotówkach i nie może być indeksowany w innej walucie
- odroczenie spłaty pierwszej raty nie może przekroczyć 6 miesięcy
- spłata kredytu może nastąpić wyłącznie wg 2 metod:
- równych rat kapitałowych (rata malejąca) (część kapitałowa w racie jest niezmienna, spada wartość odsetek – ponieważ są naliczane od coraz mniejszych kwot – raty się zmniejszają)
- lub równych rat kapitałowo-odsetkowych (annuitet) (część kapitałowa w racie rośnie wraz ze spadkiem wartości odsetek – wysokość każdej raty jest równa).
Kiedy bank może wypowiedzieć kredyt preferencyjny
Ustawa o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania zawiera kilka przesłanek do wypowiedzenia umowy kredytu preferencyjnego. Są to:
- nie wykonanie zobowiązania w postaci wypowiedzenia członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej lub wypowiedzenia umowy najmu – jeśli prawa te przysługiwały kredytobiorcy w dniu podpisywania umowy.
- skazanie za przedstawienie nieprawdziwych informacji w celu uzyskania kredytu preferencyjnego. (art. 297§1 i §2 k.k.)
- wykorzystanie kredytu preferencyjnego w części lub w całości niezgodnie z celem, na jaki został udzielony
W powyższych sytuacjach umowa kredytowa zostaje wypowiedziana, a samo zobowiązanie postawione w stan wymagalności – co oznacza, że bank może domagać się spłaty całości kredytu.
W przypadku wypowiedzenia kredytu – bank musi zwrócić do Funduszu Dopłat lub BGK wartość wpłaconych przez nie dopłat. Oznacza to, że pozawartością kredytu- będziemy musieli zwrócić bankowi wartość dopłat.