Kiedy opłaca się zostać podatnikiem VAT

Bogdan Świąder
rozwiń więcej
inforCMS
Przedsiębiorcy, którzy osiągają wysoki obrót z działalności gospodarczej lub którzy wykonują kontrakty na rzecz innych podatników VAT, powinni od razu zarejestrować się jako podatnicy VAT czynni. Będzie to dla nich korzystne, gdyż wcześniej czy później będą musieli rozliczać VAT.

Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą mają trzy możliwe rozwiązania, które wpływają na ich obowiązki względem VAT. W zależności, które wybiorą, różnie będą się kształtowały ich obowiązki podatkowe w podatku od towarów i usług.

Trzy rozwiązania

Po pierwsze, przedsiębiorcy mogą nie składać zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie VAT, czyli nie składają VAT-R. W tym przypadku będą zwolnieni podmiotowo z VAT do przekroczenia limitu 10 tys. euro (odpowiednio limit będzie mniejszy, gdy rozpoczną działalność w trakcie roku). Nie będą też zmuszeni prowadzić rejestru zakupu i sprzedaży VAT, ale powinni prowadzić ewidencję sprzedaży, która będzie pomocna przy ustaleniu przekroczenia wspomnianego limitu. Podobna sytuacja będzie w przypadku wybrania drugiego rozwiązania, czyli złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, ale z zaznaczeniem, że podatnik będzie korzystał ze zwolnienia. Takie zgłoszenie może złożyć podatnik zwolniony podmiotowo (który nie przekroczył limitu), jak podatnik zwolniony przedmiotowo (który wykonuje czynności zwolnione z VAT). Naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako podatnika VAT zwolnionego. Jeżeli podmioty rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni - do aktualizacji tego zgłoszenia.

Trzecia możliwość polega na dokonaniu zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej i rejestracji jako podatnika VAT czynnego od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej. Podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, którzy następnie zostali zwolnieni od podatku (zwolnienie podmiotowe) lub zgłosili, że będą wykonywać wyłącznie czynności zwolnione od podatku (zwolnienie przedmiotowe), pozostają w rejestrze jako podatnicy VAT zwolnieni.

Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny jest obowiązany umieszczać numer identyfikacji podatkowej na fakturach oraz w ofertach.

KIEDY ZGŁOSIĆ ZMIANĘ DANYCH

Jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R ulegną zmianie, podatnik jest obowiązany zgłosić zmianę do naczelnika urzędu skarbowego w terminie siedmiu dni, licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana.

KIEDY ZAMAWIAJĄCY NALICZA VAT

Przy zamówieniach publicznych, gdy złożono ofertę, której wybór prowadziłby do powstania obowiązku podatkowego zamawiającego zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług w zakresie dotyczącym wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, zamawiający w celu oceny takiej oferty dolicza do przedstawionej w niej ceny podatek od towarów i usług, który miałby obowiązek wpłacić zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wielkość obrotu

Wybór trzeciego rozwiązania, czyli złożenie zgłoszenie rejestracyjnego, jako podatnika VAT czynnego jest przede wszystkim korzystne dla podmiotów, które osiągają lub spodziewają się osiągnąć duży obrót ze swojej działalności. Wynika to z tego, że wcześniej czy później i tak będą się musiały zarejestrować jako podatnicy VAT czynni. Lepiej więc to zrobić wcześniej. Jest to też korzystne z innego powodu. Podatnicy VAT mają prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT otrzymywanych od kontrahentów. Podatnicy zwolnieni z VAT natomiast takiego prawa nie mają, przy czym istnieje możliwość odliczenia VAT z faktur otrzymanych w czasie zwolnienia, w momencie gdy podatnik traci zwolnienie lub z niego rezygnuje. Jest to jednak uzależnione w pewnym stopniu od naczelnika urzędu skarbowego, który może na to zezwolić lub też nie, np. gdy podatnik nie dopełni określonych warunków formalnych lub omyłkowo nie spełni wszystkich wymogów.

Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z dokumentów celnych oraz o kwotę podatku zapłaconą od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, a także o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia, pod warunkiem:

l sporządzenia spisu z natury zapasów tych towarów posiadanych w dniu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty limitu, oraz

l przedłożenia w urzędzie skarbowym spisu w terminie 14 dni, licząc od dnia utraty zwolnienia.

Kwotę podatku naliczonego stanowi iloczyn ilości towarów objętych spisem z natury i kwoty podatku naliczonego przypadającej na jednostkę towaru, z podziałem na poszczególne stawki podatkowe. Odliczenie stosuje się również do podatników, którzy rezygnują z przysługującego im zwolnienia, pod warunkiem pisemnego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji ze zwolnienia przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia.

W JAKIM TERMINIE ZŁOŻYĆ ZGŁOSZENIE

Jeżeli podmioty rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego lub aktualizacji tego zgłoszenia (w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni), w terminach:

l przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku przedmiotowo, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży

l przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia podmiotowego, w przypadku utraty tego prawa

l przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia przysługującego rolnikowi ryczałtowemu oraz podatnikowi zwolnionemu podmiotowo, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia

l przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia przez podatnika zwolnionego podmiotowo (który rozpoczął działalność w trakcie roku).

Udział w przetargach

Inny aspekt sprawy, który nie jest co prawda bezpośrednią przyczyną korzyści, jakie wynikają ze złożenia zgłoszenia rejestracyjnego do VAT, to często stosowana praktyka przy przetargach. Zamawiający (organizator przetargu) wybiera ofertę najkorzystniejszą na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Często jednym z kryteriów (ukrytych) wyboru jest posiadanie statusu podatnika VAT przez uczestnika przetargu. Nie powinno tak być, jednak praktyka rządzi się swoimi prawami. Przy zamówieniach publicznych kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, a w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej. Kryteriami oceny ofert są cena albo cena i inne kryteria odnoszące się do przedmiotu zamówienia, w szczególności jakość, funkcjonalność, parametry techniczne, zastosowanie najlepszych dostępnych technologii w zakresie oddziaływania na środowisko, koszty eksploatacji, serwis oraz termin wykonania zamówienia.

BOGDAN ŚWIĄDER

bogdan.swiader@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

l Art. 96 ust. 1-5 oraz art. 113 ust. 5-7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.)

Moja firma
OECD: Polska gospodarka zaczyna się powoli ożywiać. Inflacja będzie stopniowo zwalniać
02 maja 2024

Najnowsza prognoza makroekonomiczna OECD zawiera ocenę globalnej sytuacji gospodarczej oraz szczegółowy opis sytuacji gospodarczej państw członkowskich OECD, w tym Polski.

System kaucyjny do zmiany. Jest nowy projekt
30 kwi 2024

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Odnosi się on do funkcjonowania systemu kaucyjnego. Zgodnie z nim kaucja będzie pobierana w całym łańcuchu dystrybucji. Co jeszcze ma się zmienić?

Rewizja KPO przyjęta przez rząd. Co z podatkiem od aut spalinowych?
30 kwi 2024

Rewizja Krajowego Planu Odbudowy (KPO) została przyjęta przez Radę Ministrów - poinformowała na platformie X minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Nie tylko majówka. W maju będą jeszcze dwa dni ustawowo wolne od pracy. Kiedy?
30 kwi 2024

Dni wolne w maju. Ci, którym nie udało się zorganizować pięcio- czy nawet dziewięciodniowego długiego weekendu, mogą jeszcze spróbować w innym terminie w tym miesiącu. Kiedy jeszcze wypadają dni ustawowo wolne od pracy w najbliższym czasie? 

Sztuczna inteligencja w branży hotelarskiej. Sprawdza się czy nie?
30 kwi 2024

Jak nowe technologie mogą wpłynąć na branżę hotelarską? Czy w codziennym funkcjonowaniu obiektów hotelowych zastąpią człowieka? Odpowiadają przedstawiciele hoteli z różnych stron Polski, o różnych profilach działalności, należących do Grupy J.W. Construction.

Jak zarządzać budżetem biznesu online, gdy wzrastają koszty?
30 kwi 2024

Biznes e-commerce jest pełen wyzwań, bo wymaga zarządzania na wielu płaszczyznach. Jak zachować ciągłość finansową, gdy operator zmienia warunki współpracy? 

Mikroprzedsiębiorcy poszli po kredyty, ale banki udzieliły ich mniej, niż rok temu
30 kwi 2024

Według informacji przekazanych przez Biuro Informacji Kredytowej, w marcu br. banki udzieliły mikroprzedsiębiorcom o 4,5 proc. mniej kredytów, a ich wartość była niższa o 3,3 proc. w porównaniu do marca 2023 r.

Dane GUS na temat handlu hurtowego i nowych zamówień w przemyśle. Poniżej oczekiwań ekspertów
29 kwi 2024

Z danych GUS na temat handlu hurtowego i nowych zamówień w przemyśle w marcu br. wynika m.in., że typowy dla tego okresu wzrost sprzedaży hurtowej w ujęciu miesięcznym osiąga niższą, od notowanej w tym okresie w ubiegłych latach, dynamikę. Statystyki pokazują również kontynuację trwającego już od lutego 2023 roku okresu ujemnej dynamiki sprzedaży hurtowej w ujęciu rocznym. Marcowe dane na temat nowych zamówień w przemyśle, pokazujące znaczny spadek w stosunku do ubiegłego roku, są kolejnym powodem do niepokoju po ogłoszonych wcześniej przez GUS, rozczarowujących wynikach produkcji przemysłowej (spadek o 6,0% r/r w marcu b.r).

Niższy ZUS będzie sprzyjał decyzjom o otwarciu JDG?
29 kwi 2024

W 2023 r. powstało 302 tys. nowych firm jednoosobowych, a 177 tys. odwiesiło swoją działalność. Jednocześnie z rejestrów wykreślono ich aż 196,5 tys. Czy mniejsze koszty prowadzenia działalności gospodarczej spowodują, że będzie ich otwierać się więcej? 

Dostawa jedzenia w majówkę nie musi być tylko do domu
26 kwi 2024

Majówka w tym roku, przy dobrej organizacji urlopu, może mieć aż 9 dni. Część Polaków decyduje się na taki długi wyjazd, sporo planuje wziąć dodatkowe wolne tylko 2 maja i też wyjechać, część będzie odpoczywać w domu. Będziemy jadać w restauracjach, gotować czy zamawiać jedzenie na wynos?

pokaż więcej
Proszę czekać...