Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umowa na używanie mieszkania z Ukraińskimi uchodźcami

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Michał Modro
Radca Prawny. wykładowca akademicki Akademii Leona Koźmińskiego i Collegium Humanum. Przedstawiciel pracodawców w Zespole Trójstronnym przy Ministrze Zdrowia. Autor wielu publikacji.
Umowa na używanie mieszkania z Ukraińskimi uchodźcami
Umowa na używanie mieszkania z Ukraińskimi uchodźcami
shutterstock
Wielu Polaków gości ukraińskich uchodźców lub użycza im swoje mieszkania. Część z nich chciałoby ubrać to w jakieś ramy prawne. Jakie możliwość przewiduje prawo?

Ramy prawne przekazania mieszkania do używania obywatelowi Ukrainy uciekającemu przed wojną w swoim kraju

Każdy Polak, który chce udostępnić mieszkanie ukraińskiemu uchodźcy ma trzy możliwości:

  1. umowa najmu lokalu mieszkalnego lub umowa najmu okazjonalnego lokalu,
  2. umowa użyczenia lokalu mieszkalnego,
  3. instytucja prekarium.

Na czym polega umowa najmu lokalu - plusy i minusy?

Umowa najmu mieszkania polega na tym, że wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy lokal do używania na czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz na najem.

Plusem dla obydwu stron jest poczucie pewności sytuacji prawnej.

Dla wynajmującego wartością dodatnią jest również czynsz płatny przez najemcę. Minusem dla niego jest zaś ryzyko długotrwałej eksmisji ewentualnych lokatorów. Podlegają oni ochronie z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie.

Poza tradycyjną umową najmu, właściciel może również zawrzeć z najemcą lokalu umowę najmu okazjonalnego. Jest ona regulowana ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Jednak możliwość jej podpisania niesie za sobą konieczność spełnienia kilku warunków:

  1. Umowę najmu okazjonalnego lokalu może zawrzeć tylko właściciel będący osobą fizyczną, który nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali.
  2. Umowa ta może być zawarta tylko na czas oznaczony, przy czym nie może on być dłuższy niż 10 lat.
  3. Do umowy musi zostać dołączone m.in. oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca poddał się egzekucji i zobowiązał się do opróżnienia i wydania lokalu używanego oraz wskazanie przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu.

Ważne! W przypadku zawarcia umowy najmu okazjonalnego z obywatelem Ukrainy uciekającym przed wojną najemca został zwolniony z obowiązku składania oświadczenia o wskazaniu innego lokalu. Wystarczy zawarcie umowy najmu w zwykłej formie pisemnej oraz podpisanie u notariusza aktu poddania się egzekucji.

Umowa użyczenia lokalu mieszkalnego – na czym polega? Jakie ma plusy i minusy?

Umowa użyczenia jest zezwoleniem na bezpłatne używanie przekazanego mieszkania, czy też domu. Czas jej zawarcia może być oznaczony, bądź nieoznaczony.  

Jej plusem, podobnie jak przy najmie tradycyjnym, jest poczucie pewności sytuacji prawnej dla obydwu stron.

Minusem dla właściciela jest narażanie się na ryzyko długotrwałej eksmisji ewentualnych lokatorów, przypadku, gdy po rozwiązaniu  umowy użyczenia osoby zamieszkujące nieruchomość nie będą chciały dobrowolnie się z niej wyprowadzić. Podlegają one bowiem ochronie z mocy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Na czym polega instytucja prekarium – jej wady i zalety

Prekarium polega na tym, że jedna osoba, chcąc wyświadczyć przysługę drugiej osobie, goszcząc ją w swoim lokalu. Powody mogą być grzecznościowe, bądź humanitarne. Właściciel lokalu może w każdym momencie wyprosić gości z domu, a gościom nie przysługuje ochrona prawna. Jednocześnie ten stosunek faktyczny ma co do zasady charakter nieodpłatny.

W prawie rzymskim była to umowa przekazania drugiej osobie np. prawa użytkowania ziemi z zastrzeżeniem zwrotu na każde wezwanie, ponieważ przekazanie takie następowało najczęściej na prośbę przyjmującego. Obecnie prekarium to relacja czysto faktyczna, a nie umowa, czy szerzej stosunek prawny.

Zdaniem większości prawników, gdy chcemy udzielić krótkotrwałej i nieodpłatnej pomocy uchodźcom polegającej na zapewnienie im schronienia na kilka tygodni, jest to najbezpieczniejsze rozwiązanie. Jeśli chcemy jednak udzielić uchodźcom schronienia przez dłuższy czas, warto zawrzeć z nimi umowę najmu lub użyczenia.

Umowa najmu i umowa użyczenia lokalu, a ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Część problemów związanych z umową najmu i umową użyczeniem lokalu pozwala rozwiązać ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Jednak należy podkreśli, że dotyczy ona tylko obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Polski.

Nowe regulacje związane z najmem mieszkań uchodźcom z Ukrainy zawarte w tzw. specustawie

Zgodnie z art. 69 ww. ustawy do zawarcia umowy najmu okazjonalnego lokalu przez najemcę będącego obywatelem Ukrainy, o którym mowa powyżej, nie wymaga się:

  1. Wskazania przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu,
  2. Oświadczenia właściciela lokalu lub osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, o wyrażeniu zgody na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu wskazanym w oświadczeniu; na żądanie wynajmującego załącza się oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym.

Niewątpliwie przepisy ułatwiają zawarcie umowy najmu okazjonalnego, nadal jednak niezbędna jest przy tej umowie pomoc notariusza. Wymaga się cały czas oświadczenia najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca podda się egzekucji i zobowiąże się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego lokalu w terminie wskazanym w żądaniu. Dokument ten można podpisać tylko w kancelarii notarialnej.

Kolejną zmianą związaną ze specustawą jest przywrócenie możliwości eksmisji lokatorów – ale tylko wskazanych w ustawie.  Zgodnie z art. 69 ww. ustawy w przypadku użyczenia obywatelowi Ukrainy, o którym mowa powyżej, budynku lub jego części w celu tymczasowego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, w zakresie tego użyczenia nie stosuje się przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 15zzu ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych tj. Ukraińcom biorącym lokal w używanie przysługuje mniejsza ochrona przed eksmisją.

W obecnym stanie prawnym, w przypadku chęci długotrwałej pomocy uchodźcom  Ukrainy, najlepszym rozwiązaniem wydaje się umowa użyczenia, z zastrzeżeniem, że co prawda ewentualna eksmisja powinna być szybka, ale będzie i tak dłużej trwała niż eksmisja w przypadku najmu okazjonalnego.

Każdy właściciel lokalu musi zważyć jak bardzo chce pomóc i jakie ryzyko prawne jest gotów ponieść. W obecnej sytuacji wielu radców prawnych lub adwokatów chętnie pomaga pro bono sformułować tego rodzaju umowy, zabezpieczające interesy obydwu stron. Dlatego warto skorzystać z pomocy ekspertów, zwłaszcza władających jednocześnie językiem ukraińskim.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Zatrudnienie oraz pomoc socjalna dla obywateli Ukrainy. Na podstawie specustawy i innych regulacji
Zatrudnienie oraz pomoc socjalna dla obywateli Ukrainy. Na podstawie specustawy i innych regulacji
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • ewa
    2022-04-28 14:32:16
    Jeśli chodzi o kancelarię notarialną to na pewno warto zwrócić się pani Cejrowskiej z Tczewa, wiele mi wyjaśniła w ramach porady.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Nieruchomości
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czynsz za najem w Polsce zaczyna spadać
Największe spadki czynszu najmu nastąpiły w Katowicach, o 9% m/m, które jest jedynym miastem, w którym obecne stawki są zbliżone do poziomu z początku roku. Ponadto dzięki spadkom cen mieszkań średnia rentowność inwestycji w mieszkanie na wynajem wzrosła do 5,54% netto, co jest odpowiednikiem lokaty z oprocentowaniem 6,84%.
Czy sektor mieszkań na wynajem PRS będzie się rozwijał w Polsce?
Jakie plusy i minusy wejścia na rynek PRS widzą deweloperzy? Jak szybko sektor mieszkań na wynajem instytucjonalny ma szansę rozwijać się w obecnych warunkach w Polsce? Czy inwestorzy zagraniczni będą wchodzić w nowe projekty? Sondę przygotował serwis nieruchomości dompress.pl.
Magazyny BTS – co to jest?
Magazyny powstające w formule najmu długoterminowego BTS (build-to-suit), czyli projektowane i budowane według indywidualnych preferencji i potrzeb klienta, stanowią już niemal jedną trzecią całkowitych zasobów powierzchni magazynowej w Polsce – w liczbach bezwzględnych to już ponad 8 mln mkw.
Wynajem mieszkania przez całe życie? Gdzie zamieszkać na emeryturze?
Wbrew obiegowej opinii, większość z nas żyje „na swoim”. Czyli w nieruchomości bez tzw. hipoteki. Pozostała część albo jest posiadaczem nieruchomości i kredytu albo wynajmuje. Ta ostatnia grupa ostatnio rośnie bardzo szybko. Wielu młodych ludzi zastanawia się jednak, czy będzie musiała wynajmować przez całe życie. I co ich czeka na emeryturze?
Czy teraz jest czas na zakup mieszkania? Kryzys oznacza okazje
Nieco ponad 7 tys. Budowę tylu nowych mieszkań rozpoczęli w październiku deweloperzy. To kolejny miesiąc z rzędu, kiedy ten wskaźnik spada. W sumie od początku roku deweloperzy rozpoczęli budowę 100 tys. nowych lokali. To prawie 1/3 mniej niż jeszcze rok wcześniej. Taki stan rzeczy może być jednak dobrą informacją dla osób inwestujących w nieruchomości.
Czy kolumna natryskowa jest wyrobem budowlanym?
Czy kolumna natryskowa jest wyrobem budowlanym w myśl ustawy o wyrobach budowlanych?
Usługi pośrednika nieruchomości - co trzeba wiedzieć
Chcąc sprzedać czy też kupić nieruchomość, można to zrobić samemu lub skorzystać z profesjonalnej pomocy pośrednika nieruchomości. Decydując się na tę drugą opcję, należy wybrać odpowiedniego agenta, który pomoże nam jak najkorzystniej spieniężyć mieszkanie lub dom. Sprawdź, na co należy zwrócić uwagę podczas współpracy z pośrednikiem nieruchomości.
Czy kolumna natryskowa prysznica jest wyrobem budowlanym?
Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień, czy kolumna natryskowa (prysznic), wprowadzana do obrotu bez baterii mechanicznej, w myśl ustawy o wyrobach budowlanych jest wyrobem budowlanym?
Rynki biurowe w regionie Europy Środkowo-Wschodniej w czasach turbulencji
Efektywność energetyczna nieruchomości to obecnie jedna z kluczowych pozycji na liście deweloperów i najemców biurowych oraz inwestorów poszukujących atrakcyjnych aktywów do zakupu. To właśnie ona, w dobie rozwoju trendu ESG i gwałtownego wzrostu cen energii, w dużej mierze decyduje o rentowności i obłożeniu budynku – wynika z najnowszego raportu Colliers pt. „ExCEEding Borders: CEE-15 Office Markets in Turbulent Times”, analizującego stan rynku w 15 krajach Europy Środkowo-Wschodniej .
Jak wybrać agenta nieruchomości?
Co sprawia, że jesteśmy zadowoleni ze współpracy z agentem nieruchomości? Jakie praktyczne rozwiązania powodują, że współpraca na linii agent i klient przebiega efektywnie? Na te i wiele innych pytań odpowiada Kodeks Agenta Pro
Jak oszczędzać prąd (energię elektryczną) i energię cieplną?
Rządowy serwis cieplo.gov.pl wskazuje praktyczne przykłady i sposoby na oszczędzanie energii elektrycznej i cieplnej w naszych domach i mieszkaniach.
Prawo budowlane 2023 - pełna cyfryzacja procedur budowlanych
Do Sejmu trafi wkrótce projekt ustawy wprowadzającej pełną cyfryzację procesu inwestycyjno-budowlanego i zmieniającej Prawo budowlane. Według założeń ustawy w połowie 2023 roku ma już obowiązywać wyłącznie elektroniczny obieg wszystkich dokumentów - wskazuje Główny Urząd Nadzoru Budowlanego.
Nowe przepisy i obowiązki dla właścicieli nieruchomości
Sejm przegłosował nowelizację prawa budowlanego oraz ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. W efekcie, od kwietnia 2023r. na właścicielach polskich nieruchomości będzie spoczywał nowy obowiązek - posiadanie ważnego świadectwa energetycznego. Brak wymaganego dokumentu może prowadzić do konieczności uiszczenia wysokiej kary pieniężnej.
Podłoża do upraw - jakie wymogi?
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa przypomina, iż podłoża do upraw muszą być legalnie wprowadzone do obrotu. Jak wybrać odpowiednie podłoże?
Black Friday u deweloperów - darmowy notariusz, wystrój wnętrza
Czegoś takiego na rynku deweloperskim jeszcze nie było. Zazwyczaj deweloperzy nie musieli włączać się do wyścigu o klientów w czasie promocji i wyprzedaży. W tym roku sytuacja wygląda zgoła inaczej. Większość deweloperów na Black Friday, Cyber Monday albo Black Week proponuje wysokie rabaty czy dodatkowe usługi - wszystko p to, by w czasie kryzysu przyciągnąć klientów.
Dofinansowanie z Funduszu Dopłat na remont gminnych pustostanów - warunki
Dofinansowanie na przywrócenie pustostanu do użytku przez gminę wynosi do 80 proc. Trwają także przepisy, które mają uprościć procedurę przebudowę biurowców i centr handlowych np. na mieszkania komunalne.
Prawo budowlane w 2023- będzie rewolucja?
Prawo budowlane to jeden z częściej nowelizowanych w Polsce aktów prawnych. Jego stu dwudziesta zmiana aktualnie wydaje się już prawie pewna. Krajowe media informują o niej głównie w kontekście ułatwień dla osób wznoszących domy jednorodzinne. Warto jednak zdawać sobie sprawę, że planowanych zmian jest o wiele więcej. Najpierw warto jednak wyjaśnić, na jakim etapie prac legislacyjnych są zmiany zaplanowane przez rząd.
Ile prądu zużywają urządzenia dogrzewające i jak z nich racjonalnie korzystać?
Wraz z pierwszymi mrozami rośnie zainteresowanie Polaków urządzeniami dogrzewającymi. Jeśli nie mamy kominka i ze względów bezpieczeństwa nie chcemy korzystać np. z przenośnego grzejnika gazowego, pozostają nam urządzenia pobierające energię elektryczną. Które z nich wybrać, by dodatkowe ciepło nie odbiło się negatywnie na wysokości rachunków za energię elektryczną?
Ceny mieszkań spadają w kolejnych miastach - [Raport za październik 2022]
Mieszkania tanieją już niemal we wszystkich badanych miastach. Z raportu Expandera i Rentier.io wynika, że w porównaniu z majem 2022 r. ceny spadły aż w 14 z 17 miastach, dla których monitorują sytuację. W większości przypadków spadki są jednak niewielkie.
Jakie mieszkania sprzedają się obecnie u deweloperów?
W których inwestycjach deweloperzy sprzedają najwięcej mieszkań? Jakie lokale cieszą się największym powodzeniem wśród nabywców? W jakich cenach? Jak dużo mieszkań kupowanych jest na wynajem? Sondę przygotował serwis nieruchomości dompress.pl.
Banki udzieliły w październiku mniej kredytów hipotecznych o 73 proc. r/r
W październiku 2022 r., w porównaniu do października 2021 r., w ujęciu liczbowym banki i SKOK-i udzieliły więcej jedynie kredytów ratalnych o (+20,6%). Spadek o (-73,2%) odnotowały kredyty mieszkaniowe. O (-7,9%) spadła również liczba udzielonych kredytów gotówkowych.
Ceny mieszkań w Polsce zaczęły spadać
Ceny mieszkań idą w dół! Wysoka inflacja i stopy procentowe oraz wymóg bufora wprowadzony przez KNF radykalnie zmniejszyły zdolność kredytową Polaków. Wraz z nią spadło zapotrzebowanie na mieszkania, w efekcie na rynku widać już pierwsze obniżki cen lokali, bądź to w formie rabatów, bądź nawet niższych cen wywoławczych. Sytuacja na rynku pozostanie trudna przez kolejne kwartały, i to nie tylko dla branży deweloperskiej, ale też np. wykończeniowej czy meblarskiej. Także planujący zakupy inwestycyjne stali się ostrożniejsi w podejmowaniu decyzji zakupowych.
Równe i partnerskie relacje właścicieli centrów handlowych i najemców - apel ZPPHiU
Związek Polskich Pracodawców Handlu i Usług (ZPPHiU) apeluje o zmianę relacji między właścicielami i zarządcami centrów handlowych a najemcami oraz wprowadzenie równych, partnerskich praw i obowiązków stron
Za kilka lat zabraknie mieszkań na rynku [Komentarz do danych GUS]
W ostatnich 3 miesiącach deweloperzy rozpoczęli budowę 21 tys. lokali mieszkalnych, o 45% mniej niż w tych samych miesiącach w 2021 roku. Wstrzymywanie nowych inwestycji to naturalny ruch, gdy spada popyt, ale jednocześnie oznacza to, że za 2-3 lata zanotujemy drastyczny spadek mieszkań oddawanych do użytkowania.
Budownictwo mieszkaniowe w okresie styczeń-październik 2022 [Komentarz do danych GUS]
Opublikowane wyniki dotyczące budownictwa mieszkaniowego nie są zaskoczeniem lecz kontynuacją obserwowanej zmiany trendu. Można spodziewać się, że w tym roku zarówno wśród deweloperów, jak i (łącznie) we wszystkich kategoriach budownictwa zostanie oddanych mniej więcej tyle samo mieszkań co w roku poprzednim (dla przypomnienia w 2021 r. deweloperzy oddali 142 tys. jednostek).