Kategorie

Zmiany w zasadach zwrotu gruntów warszawskich

Zmiany w zasadach zwrotu gruntów warszawskich
20 października 2020 r. w życie weszła ustawa z 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ustawa o gruntach warszawskich

Ustawa ta wprowadza zmiany do ustawy o gospodarce nieruchomościami, poszerzając katalog okoliczności, w których odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu uprawnionym do gruntu.

Co to są „grunty warszawskie”?

„Gruntami warszawskimi” określa się nieruchomości położone w przedwojennych granicach Warszawy, które na podstawie dekretu Krajowej Rady Narodowej o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wydanego 26 października 1945 r. (tzw. „Dekret Bieruta”) przeszły na własność gminy m.st. Warszawy.

Reklama

W założeniach, Dekret miał ułatwić odbudowę stolicy i jej dalszą rozbudowę, w tym – szybkie dysponowanie terenami i ich właściwe wykorzystanie. Co ciekawe, dotyczył tylko gruntów, a nie budynków, które miały pozostać własnością dotychczasowych właścicieli.

Wymienione w Dekrecie osoby uprawnione mogły zgłosić, w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, wniosek o przyznanie im na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za symboliczną opłatą.

Gmina miała obowiązek uwzględniać takie wnioski, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Dla osób prawnych dodatkowym warunkiem było, aby użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostawało w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.

Jeśli ustanowienie takiego prawa nie było możliwe, Dekret przewidywał świadczenia zastępcze: dzierżawę wieczystą innego gruntu o takiej samej wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie albo odszkodowania, które jednak w praktyce nie były wypłacane.

Polecamy: Nowe technologie w pracy księgowych

Kolejne regulacje dotyczące gruntów warszawskich

Reklama

Ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99, ze zm.) wygasiła prawo do odszkodowań za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe przewidziane w Dekrecie. Jednocześnie wprowadziła uprawnienie poprzednich właścicieli niektórych gruntów (głównie mieszkalnych) lub ich następców prawnych do zgłoszenia do 31 grudnia 1988 r. wniosku o oddanie takich gruntów w użytkowanie wieczyste.

Obowiązująca obecnie ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami („UGN”) w dużej mierze powtarza powyższe postanowienia swojej poprzedniczki – daje możliwość zwrotu nieruchomości dawnym właścicielom jeśli do 31 grudnia 1988 r. złożono odpowiedni wniosek.

„Małą ustawą reprywatyzacyjną” z 25 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1271) wprowadzono do UGN kilka sytuacji, w których organ mógł odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz poprzedniego właściciela, niezależnie od przyczyn z Dekretu, to jest:

  1. przeznaczenie lub wykorzystywanie gruntu na cele określone w art. 6 UGN, to jest na cele publiczne;
  2. sprzedaż lub oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich;
  3. zabudowę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dokonaną po dniu wejścia w życie Dekretu, której wartość przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu;
  4. odbudowę lub remont, dokonany ze środków publicznych, budynków, o których mowa w Dekrecie, zniszczonych w latach 1939-1945 więcej niż w 66%;
  5. brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości, której jedynie część jest przedmiotem roszczenia określonego w Dekrecie.

Zgodnie z „małą ustawą reprywatyzacyjną”, organ miał prawo (a nie obowiązek) odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu z powyższych przyczyn. W kolejnych latach katalog ten był nieco modyfikowany.

Zmiany wprowadzone ustawą o gruntach warszawskich

Obowiązująca od 20 października 2020 r. Ustawa znacznie rozszerza katalog okoliczności, w których odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na dotychczasowemu właścicielowi gruntu, i dodaje następujące przesłanki:

  1. zajmowanie lokalu przez lokatora;
  2. przeznaczenie nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury;
  3. położenie gruntu w ramach publicznego kompleksu wypoczynkowego lub rekreacyjnego lub terenów zieleni;
  4. ustanowienie lub przeniesienie na rzecz osób trzecich praw rzeczowych na gruncie, budynku lub ich części albo oddanie nieruchomości lub jej części do odpłatnego korzystania, w szczególności na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego – bez względu na czas trwania stosunku cywilnoprawnego z osobą trzecią;
  5. przeszkody powodujące, iż ustanowienie użytkowania wieczystego oraz własności budynku lub innego urządzenia powodowałyby sprzeczność z przeznaczeniem społeczno-gospodarczym tych praw;
  6. niemożność pogodzenia z prawidłowym ukształtowaniem stosunków sąsiedzkich;
  7. przeznaczenie lub wykorzystanie nieruchomości na cele użyteczności publicznej.

Zmianie uległa też wprowadzona „małą ustawą reprywatyzacyjną” przesłanka odbudowy lub remontu, dokonanego ze środków publicznych, budynków, zniszczonych w latach 1939-1945 – Ustawą obniżono 66% próg do zniszczenia w więcej niż 55%.

Powyższe przesłanki Ustawa nakazuje stosować także do części gruntu, budynku albo ich części składowych. W konsekwencji, przesłanki te obejmą większą ilość sytuacji.

Ponadto, Ustawa zmienia prawo organu do fakultatywnej odmowy („można odmówić”) oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności na obowiązek („odmawia się”). W konsekwencji, w przypadku wystąpienia którejkolwiek ze wskazanych w Ustawie przesłanek, organ musi wydać decyzję o odmowie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste / przeniesienia prawa własności, a dawni właściciela ani ich następcy prawni nie będą mogli domagać się zwrotu na podstawie UGN.

Inne zmiany w UGN wprowadzone ustawą

Poza powyższymi, Ustawa wprowadza do UGN jeszcze dwie zmiany:

  1. zasadę, zgodnie z którą wnioskodawca oraz jego ewentualni następcy prawni nie mogą być reprezentowani przez kuratora spadku lub kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu;
  2. wskazuje, że podstawa umorzenia postępowania o przyznanie prawa do nieruchomości na podstawie Dekretu zachodzi, gdy organ wezwał nieustalone strony lub strony, których adresów nie ustalono, do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne pismo pochodzące od wzywanej strony w ciągu ostatnich 30 lat poprzedzających dzień publikacji ogłoszenia.

Stosowanie nowych regulacji

Opisane powyższej zmienione przepisy UGN stosuje się do spraw i postępowań wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie Ustawy. Tym samym, jeśli postępowanie już się toczy i zachodzą w nim przesłanki wprowadzone Ustawą, to organ ma obowiązek odmówić zwrotu nieruchomości.

Podsumowanie

Według projektodawcy wprowadzone do UGN Ustawą zmiany stwarzają gwarancję ochrony praw lokatorów oraz ochronę nieruchomości ze względu na jej szczególne walory zabytkowe, naukowe, znaczenie dla kultury narodowej, ze względu na usytuowanie gruntu w obrębie obszarów o szczególnym znaczeniu dla wypoczynku. Ochroną objęto też stosunki sąsiedzkie, oraz osoby, które uzyskały na nieruchomości warszawskiej prawa rzeczowe oraz uprawnienia wynikające z oddania do odpłatnego korzystania, np. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego.

Nie sposób się z tym nie zgodzić, jednak wskazać należy, że rozszerzenie odmownych przesłanek dekretowych sprawia, iż odzyskanie nieruchomości w naturze będzie trudniejsze. Jednocześnie, jest to wprowadzenie kolejnego rozwiązania doraźnego, ukierunkowanego na m.st. Warszawę, a nie – kompleksowej ustawy obejmującej materię reprywatyzacji całościowo.

Autor: Katarzyna Białek, adwokat w kancelarii GSW Legal, Grabarek, Szalc i Wspólnicy sp. k. w Warszawie

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA  

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Dom
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Program „Ciepła woda bez piecyka” - do 200 tys. zł dofinansowania

    Program „Ciepła woda bez piecyka”. Do 200 tys. zł dofinansowania mogą otrzymać zarządcy budynków wielorodzinnych, w tym wspólnot mieszkaniowych w Krakowie, którzy przystąpią do programu „Ciepła woda bez piecyka”. Zakłada on zastępowanie piecyków łazienkowych centralną instalacją ciepłej wody.

    Czy deweloperzy będą budować na gruntach gminnych?

    Inwestycje mieszkaniowe. Czy będą powstawać osiedla na gruntach gminnych w ramach współpracy opartej o nowe przepisy dotyczące rozliczania lokali lub budynków w cenie nieruchomości zbywanych z gminnego zasobu nieruchomości, tzw. ustawy lokal za grunt? Jak deweloperzy oceniają możliwość realizacji projektów w nowym programie? Czy gminne grunty są dla nich interesujące?

    Kredyt denominowany w walucie obcej - wyrok TSUE dot. przedawnienia zwrotu pieniędzy

    Kredyt denominowany w walucie obcej. Wobec konsumenta, który zawarł umowę kredytu denominowanego w walucie obcej i nie ma wiedzy w zakresie nieuczciwego charakteru warunku zawartego w umowie kredytu, nie może obowiązywać jakikolwiek termin przedawnienia w odniesieniu do zwrotu kwot zapłaconych na podstawie tego warunku - orzekł 10 czerwca 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawach dotyczących kredytów denominowanych we franku szwajcarskim (CHF), gdzie walutą spłaty było euro (EUR). Zdaniem TSUE, informacje przekazane konsumentowi przez kredytodawcę dotyczące istnienia ryzyka kursowego nie spełniają wymogu przejrzystości, jeżeli opierają się na założeniu, że parytet między walutą rozliczeniową a walutą spłaty pozostanie stabilny przez cały okres obowiązywania tej umowy.

    Jak zainwestować z sukcesem w lokal pod wynajem?

    Wynajem nieruchomości. Najważniejsze czynniki decydujące o biznesowym sukcesie inwestowania w nieruchomości na wynajem to lokalizacja, która jest dobrze skomunikowana, bliskość terenów zielonych i elastyczność funkcji.

    Sprzedaż nieruchomości w drodze e-licytacji

    Sprzedaż nieruchomości w drodze e-licytacji. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, podpisana już przez prezydenta, umożliwi prowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze e-licytacji.

    Inteligentny dom - czego oczekują Polacy?

    Inteligentny dom. Ponad 50% Polaków deklaruje, że bardziej niż jeszcze rok temu zwraca uwagę na oszczędności na rachunkach – wynika z badania przeprowadzonego przez SW Research dla Netatmo. Potrzeba oszczędności jest najczęstszą zachętą do zakupu urządzeń smart home. Polacy kupują też inteligentne rozwiązania aby ułatwić sobie życie, co ma szczególne znaczenie teraz, gdy więcej czasu spędzamy w domu. W ciągu ostatniego roku urządzenie smart home kupił już co dziesiąty z nas.

    Fotowoltaika - zmiany w rozliczeniach prosumentów od 2022 roku

    Fotowoltaika - zmiany w rozliczeniach prosumentów od 2022 roku. Mimo zmian w systemie rozliczeń prosumentów nadal opłacalna będzie instalacja paneli fotowoltaicznych (PV) i produkcja z nich prądu - podkreślił 9 czerwca 2021 r. wiceszef Ministerstwa Klimatu i Środowiska Ireneusz Zyska. Dodał, że ci którzy zainstalują panele do końca 2021 r. będą rozliczać się na dotychczasowych zasadach przez 15 lat.

    Powstanie Deweloperski Fundusz Gwarancyjny

    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę tworzącą Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, który ma zwiększyć ochronę osób kupujących nowe mieszkanie w przypadku upadku firmy deweloperskiej - podała Kancelaria Prezydenta RP.

    Jak długo trzeba zbierać na wkład własny dla dziecka?

    Wkład własny dla dziecka - wielu rodziców zamierza odkładać pieniądze na taki cel. Jak długo trzeba oszczędzać na wkład własny?

    Polski Ład. Dofinansowanie na mieszkanie spółdzielcze

    Polski Ład ma zapewnić dofinansowanie wkładu mieszkaniowego dla członków spółdzielni. Wspomnianym rozwiązaniem będą zainteresowane głównie małe rodziny. Spółdzielnie na razie obserwują sytuację i na pewno będą oceniać dodatkowy popyt. Jakie znaczenie będzie miał Polski Ład dla spółdzielni mieszkaniowych?

    Koszty zakupu mieszkania na rynku pierwotnym i wtórnym – ile wynoszą, czy można je ograniczyć?

    Koszty zakupu mieszkania. Planując zakup nieruchomości niebagatelne znaczenie ma budżet jaki możemy przeznaczyć na inwestycje. Przygotowując się do tego przedsięwzięcia warto przewidzieć wszystkie koszty związane z zakupem mieszkania, aby finalnie nie zabrakło nam gotówki. Nabycie nieruchomości jest jedną z większych, jeśli nie największą inwestycją w życiu wielu osób. Jest też jednym z bardziej stresujących wydarzeń, co jest wynikiem zarówno skali ponoszonego wydatku jak i istotności zakupu.

    Jak inwestować w nieruchomości?

    Inwestowanie w rynek nieruchomości. Statystyki wskazują, że coraz więcej osób decyduje się ulokować swoje oszczędności w nieruchomościach. Ten trend ma tendencję zwyżkową, co owocuje coraz szerszym gronem osób, które zaczynają traktować inwestowanie w nieruchomości jako główne źródło utrzymania. Jak i w co najlepiej inwestować?

    Nowa ustawa deweloperska - co się zmieni?

    Nowa ustawa deweloperska lepiej ochroni nabywców mieszkań, ale może też uderzyć ich po kieszeni. Jakie regulacje wejdą w życie za sprawą nowej ustawy?

    Polski Ład. Budowa domów do 70 mkw. bez pozwolenia

    Polski Ład. Eksperci są zgodni, że proponowana w programie możliwość budowania domów o powierzchni do 70 mkw. bez kierownika budowy i bez dziennika budowy to niebezpieczny pomysł. Dlaczego?

    Wzrosła wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe

    O 91,5% wzrosła wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe – tak wynika z najnowszego, majowego odczytu BIK Indeksu Popytu na Kredyty Mieszkaniowe. Co powoduje tak wysoki wzrost zainteresowania kredytami?

    Powstaje nowy rynek nieruchomości na wynajem

    Mieszkania na wynajem. Inwestorzy instytucjonalni będą najbardziej zainteresowani rynkiem nieruchomości w miastach, które są w Polsce największymi ośrodkami akademickimi.

    Znaczny wzrost cen nieruchomości w Zachodniopomorskiem

    Ceny nieruchomości. W ostatnich miesiącach zanotowaliśmy znaczny wzrost cen nieruchomości w Zachodniopomorskiem - powiedziała doradczyni gospodarcza Katarzyna Michalska. Ceny mieszkań, zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym wzrosły co najmniej o kilkaset złotych za metr kwadratowy.

    Czy REIT-y okażą się wsparciem dla rynku mieszkaniowego?

    Fundusze REIT. Prace nad ustawą o polskich REIT-ach zostały wznowione. Czy zdaniem deweloperów ten sposób finansowania inwestycji przyczyni się do rozwoju rynku mieszkaniowego? Jakie są plusy i minusy takiego rozwiązania? Czy inne formy finansowania są dla firm bardziej interesujące?

    Frankowicz pozwał bank - domaga się wynagrodzenia za korzystanie z kapitału

    Kredyty we frankach. Złożyłem pozew przeciwko bankowi o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z kapitału z rat zapłaconych przez okres spłaty kredytu - poinformował PAP prezes Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu Arkadiusz Szcześniak.

    Kuba Karliński: Szał na nieruchomości weekendowe trwa [PODCAST]

    Jak szukać odpowiedniej działki pod wymarzony dom. A może lepiej domu nie budować, tylko od razu taką działkę sprzedać? Zawiłości inwestycji na nieruchomościach wyjaśnia Kuba Karliński, który jest gościem podcastu.

    Ustawa "odorowa" od 2022 roku

    Ustawa "odorowa". Do uzgodnień międzyresortowych został skierowany projekt tzw. ustawy odorowej. Nowe przepisy określają na 500 m minimalną odległość, w jakiej może być zbudowana duża ferma zwierząt, aby zapachy nie były uciążliwe dla okolicznych mieszkańców.

    Ustawa odległościowa - uelastycznienie zasady 10H

    Projekt tzw. ustawy odległościowej mającej na celu uelastycznienie zasady 10H (zasady lokowania nowej elektrowni wiatrowej) powinien trafić do parlamentu we wrześniu lub październiku 2021 r. - oceniła wiceszefowa MRPiT Anna Kornecka. W projekcie przyjęta zostanie bezwzględna minimalna odległość (500 m) nowej elektrowni wiatrowej od zabudowań mieszkalnych.

    Kontrola nad gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa

    Gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa. Rząd chce wzmocnić kontrolę nad prawidłowym gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa, a także uprościć procedury z tym związane - podała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

    Dom do 35 m2 na działce rekreacyjnej - pragnienie większości Polaków

    Dom do 35 m2 na działce rekreacyjnej. Jesienią ubiegłego roku o własnej działce rekreacyjnej marzyło aż 63% dorosłych mieszkańców miast, do marca tego roku liczba ta urosła do 75%[1]. Jak pokazują najnowsze badania Castoramy, trend ten ciągle zyskuje na sile i determinuje kolejne zmiany. Aż 84%[2] Polaków chciałoby mieć na własność niewielki dom poza miastem.

    Jak współpracować z podwykonawcami na budowie?

    Współpraca z podwykonawcami na budowie. Inwestycje budowlane to nierzadko wieloetapowe i długotrwałe projekty, które wymagają koordynacji różnych obszarów. Takie budowy opierają się więc na współpracy generalnego wykonawcy z podwykonawcami i uzupełnianiu się różnych, wyspecjalizowanych w swoich dziedzinach dostawców. Koordynacja licznych podwykonawców stanowi wyzwanie i może zabierać dużo czasu. Warto zatem kierować się kilkoma zasadami, które ułatwiają ten proces i pomagają uniknąć kosztownych błędów.