Kategorie

Słownik

4 lip 2021
31 lip 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Płyny w samochodzie

Do najważniejszych samochodowych płynów technologicznych zalicza się oleje, smarujące mechanizmy silnika i elementy przekładni, czyli koła zębate i łożyska skrzyni biegów oraz mechanizm różnicowy. Współczesne oleje są bardzo wąsko „wyspecjalizowane” co wyklucza możliwość wlania dowolnego oleju zarówno do silnika, jak i do skrzyni biegów czy do mechanizmu różnicowego, jeżeli nie jest on zespolony ze skrzynią biegów.

Moment dokręcania nakrętek i śrub

Moment dokręcania nakrętek i śrub jest parametrem bardzo ważnym. Dlatego konstruktorzy aut, oraz ich producenci zawsze podają go w instrukcjach serwisowych.

Geometria przedniego zawieszenia

Zawieszenie pojazdu należy do zespołów bezpośrednio odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i komfort jazdy, oraz częściowo także za jej ekonomię. Uszkodzone, przyspiesza dość radykalnie zużycie opon, pogarsza właściwości trakcyjne samochodu, a tym samym wpływa na zwiększenie zużycia paliwa, a w skrajnym wypadku może być przyczyną groźnego wypadku. Oto czym jest geometria i jakie są jej parametry.

Resory

Resory piórowe jako element zawieszenia, były dawniej stosowane powszechnie w samochodach osobowych i ciężarowych. W droższych pojazdach stosowano resory podłużne, w tańszych i mniejszych – poprzeczne.

Mieszanka paliwowo-powietrzna

W silnikach z zapłonem samoczynnym mieszanka paliwowo-powietrzna powstaje zawsze w komorze spalania na niewielki ułamek sekundy przez zainicjowaniem procesu jej spalania.

Zawieszenie pojazdu

Pod pojęciem „zawieszenie pojazdu” ukrywają się wszystkie zespoły i pojedyncze elementy, za pomocą których karoseria łączy się z kołami. Są to więc jedne z najważniejszych elementów pojazdu, odpowiedzialnych za komfort i bezpieczeństwo jazdy.

Sprzęgła. Zasada pracy, rodzaje, sposoby sterowania

Sprzęgło musi zapewnić płynne łączenie i odłączanie wału korbowego od wałka sprzęgłowego w czasie ruszania pojazdu z miejsca i podczas zmiany biegów. Pełni więc w pewnym sensie rolę synchronizatora, dzięki któremu jest możliwe płynne zwiększanie lub zmniejszanie obrotów wałka sprzęgłowego skrzyni biegów od zera aż do prędkości wału korbowego silnika.

Stopień sprężania w silniku tłokowym

Aby w silniku spalinowym nastąpił zapłon mieszanki paliwowo-powietrznej, musi się ona znajdować pod pewnym ciśnieniem. W silnikach o zapłonie iskrowym wynosi ono od kilkuset tysięcy kilopaskali do niewiele ponad 1 megapaskal, w silnikach o zapłonie samoczynnym jest ono kilkukrotnie wyższe.

Zawory silnika spalinowego

W klasycznym silniku spalinowym na każdy cylinder przypadają dwa zawory: dolotowy i wylotowy. Dawniej w dużych, a dziś już pawie we wszystkich silnikach stosuje się po 3 lub 4 zawory na każdy cylinder. W przypadku 3 zaworów zawsze 2 z nich są dolotowe z uwagi na większe trudności w napełnianiu cylindrów, niż w ich opróżnianiu.

Łożyska toczne

Łożyska toczne są takimi elementami, dzięki którym jest możliwy ruch obrotowy różnego rodzaju wałów, wałków, kół itp. przy najmniejszym możliwym do uzyskania w normalnych warunkach współczynniku tarcia.

Stopy łożyskowe

Panewki i półpanewki w silniku spalinowym są wykonane ze stopu łożyskowego, lub jak ma to miejsce w panewkach cienkościennych, stop ten pokrywa ich wewnętrzną powierzchnię.

Tłumiki drgań skrętnych wałów korbowych

Kiedy powstają drgania skrętne wału korbowego? Gdy liczba jego obrotów będzie równa wielokrotności, czyli częstotliwości harmonicznej jego drgań własnych. Może to wywołać rezonans wału i w konsekwencji jego pęknięcie.

Szczegóły konstrukcyjne tłoków silnika spalinowego

Tłok silnika spalinowego pracuje w niesłychanie trudnych warunkach, przy bardzo wysokiej temperaturze i pod dużym, zmiennym cyklicznie obciążeniem.

Cechy tłoków silników spalinowych

Jaką rolę pełnią tłoki w silniku spalinowym? Jakie są ich cechy szczególne? Co jest w nich niezwykłego? Dlaczego są tak trwałe?

Sworzeń tłokowy

Sworzeń tłokowy pracuje w bardzo trudnych warunkach, w wysokiej temperaturze i pod dużym obciążeniem okresowo zmieniających się sił, wynikających z cyklów pracy silnika. Jego smarowanie w piastach tłoka jest zaledwie dostateczne i odbywa się wyłącznie dzięki olejowi, skapującemu przez szczeliny lub otwory z pierścieni zgarniających.

Cechy pierścieni tłokowych

Jedną z najważniejszych cech pierścieni tłokowych jest ich sprężystość. Dlatego pierścienie nie mają nigdy postaci pełnego okręgu, lecz posiadają rozcięcie, zwane potocznie zamkiem. Na dodatek ich kształt nie jest kolisty, aby zapewnić ich w miarę równomierny nacisk na ścianki cylindra.

Zapłon iskrowo-strumieniowy

Spalanie w silniku mieszanek o najmniejszej zawartości paliwa, umożliwiającej normalny zapłon, nastręcza wielu problemów. Aby je rozwiązać stosuje się dwa podstawowe systemy spalania ubogich mieszanek.

Komory spalania w silniku z zapłonem iskrowym

Komora spalania w silniku spalinowym, a raczej – jej wielkość i kształt – mają ogromny wpływ na jego sprawność i osiągi, a tym samym na ekonomię jego użytkowania.

Komora spalania w silniku z zapłonem samoczynnym

W silnikach o zapłonie samoczynnym występują dwa rodzaje komór: komory o bezpośrednim wtrysku paliwa, oraz komory dzielone.

Układ paliwowy

Głównym zadaniem układów zasilania silników spalinowych jest napełnienie cylindrów paliwem i powietrzem w sposób, gwarantujący prawidłowy przebieg spalania, oraz w ilości odpowiadającej chwilowemu obciążeniu silnika, czyli w ilości gwarantującej powstanie energii cieplnej w pożądanej ilości.

Rozpórka zawieszenia

Rozpórka przydaje się głównie w pojazdach, w których zamierzamy szybko jeździć po krętych drogach. Jednak montaż rozpórki może dać rezultat w starszych autach, gdzie nadwozie po setkach tysięcy przejechanych kilometrów również traci wiele ze swojej sztywności, co wpływa na bezpieczeństwo kierowcy i pasażera.

Układy hamulców bębnowych

W zależności od tego, w jaki sposób jest wywierana siła rozpierająca na szczęki hamulcowe przez rozpieracz hydrauliczny, rozróżnia się kilka układów, zwanych także systemami. Są to: simplex, duplex, duoduplex i układ samowzmacniający.

Łożyska i łożyskowanie

W samochodach zastosowanie ma tylko dwa łożyska . Są to łożyska ślizgowe i łożyska toczne.

Koło zamachowe

Koła zamachowe wykonywane są najczęściej z żeliwa sferoidalnego lub szarego. Materiały te mają dostatecznie dobre właściwości cierne, co jest istotne dla dobrej współpracy z tarczą sprzęgłowa.

Wał korbowy

Głównym zadaniem wału korbowego jest zamienienie ruchów posuwisto-zwrotnych tłoków i wahadłowego korbowodów na ruch obrotowy koła zamachowego, skąd poprzez sprzęgło, skrzynię biegów i elementy układu napędowego zostaje przekazywany na koła.

Korbowód

Korbowód jest elementem, który ma za zadanie przenoszenie siły, wywieranej na tłok przez rozprężające się gazy spalinowe, na wał korbowy, a także przenoszenie z wału korbowego na tłok siły, niezbędnej do uzyskania odpowiedniego ciśnienia w cylindrze podczas suwu sprężania, lub podciśnienia podczas suwu dolotu (ssania).

Bęben hamulcowy

Zanim powstały pierwsze hamulce tarczowe, do szybkiego zatrzymywania pojazdów używano początkowo hamulców taśmowych, które działały przez zaciskanie się ciernej taśmy na wale napędowym, oraz hamulców bębnowych, a ściślej – szczękowo-bębnowych.

Klocki hamulcowe

Klocki hamulcowe mają zastosowanie w hamulcach tarczowych. Są to wykonane z bardzo twardego metalu płytki o odpowiednim kształcie, do których przyklejone są nakładki cierne o grubości dochodzącej do kilkunastu milimetrów.

Tarcza hamulcowa

Tarcze hamulcowe są trwale przymocowane do piast kół i razem z nimi obracają się podczas jazdy. Z chwilą, gdy kierowca wciśnie pedał hamulca, powstające w układzie hamulcowym ciśnienie zacznie wypychać tłoki, znajdujące się w zaciskach hamulców, tym samym dociskając klocki hamulcowe do obu stron tarcz hamulcowych.

Zacisk hamulcowy

Działanie hamulca tarczowego polega na tym, że zamocowana na piaście koła tarcza hamulcowa, jest podczas hamowania ściskana pomiędzy dwoma klockami hamulcowymi. Siła, jaka jest do tego konieczna, powstaje w specjalnym urządzeniu obejmującym obustronnie tarczę hamulcową. Urządzenie to nazywane jest zaciskiem hamulcowym, dawniej – kalipem.

Układ kierowniczy

Elementarny układ kierowniczy składa się z zaledwie kilku elementów. Są to: kierownica z kolumną, przekładnia kierownicza, drążki kierownicze i zwrotnice. W nowoczesnych samochodach oraz w lepszych modelach starych typów samochodów oraz w samochodach ciężarowych przekładnia kierownicza jest sprzęgnięta z urządzeniem wspomagającym, dzięki któremu kierowca może wkładać mniej siły w manewrowanie pojazdem.

Prostownik

Dobry prostownik posiada albo regulację prądu ładowania (nawet prymitywną, skokową), albo urządzenie elektroniczne, zapobiegające przeładowaniu akumulatora, czyli wyłączające prostownik, gdy napięcie na biegunach akumulatora osiągnie mniej więcej 14,4 do 14,6 V.

Hamulce bębnowe

Hamulec bębnowym, jeszcze w połowie XX wieku był stosowany w prawie wszystkich samochodach i we wszystkich motocyklach i motorowerach. Obecnie odchodzi w zapomnienie.

Narzędzia: ciśnieniomierz

Ciśnieniomierze, mają tylko dwa zastosowania w eksploatacji naszego samochodu: do mierzenia ciśnienia powietrza w oponach, oraz do mierzenia stopnia sprężania w cylindrach.

Przeguby napędowe

Do przegubów napędowych zaliczymy tzw. przeguby krzyżakowe, zwane potocznie przegubami Cardana i przeguby zawiasowe, zwane niepoprawnie przegubami homokinetycznymi.

Narzędzia: suwmiarka, mikromierz, szczelinomierz

Suwmiarka, mikromierz i szczelinomierz zaliczymy do narzędzi pomiarowych, niezbędnych w każdym warsztacie. W warsztacie samochodowym najbardziej jednak użyteczne będą: suwmiarka i szczelinomierz.

Narzędzia: gwintowniki, narzynki

Gwintowniki, narzynki służą nie tylko do wykonywania nowych gwintów, ale także do naprawiania gwintów niezbyt mocno uszkodzonych, np. podczas wybijania mocno zapieczonych śrub i sworzni w zawieszeniu.

Hydrauliczny układ hamulcowy, dwuobwodowy

W najprostszym rozwiązaniu elementami sterującymi ciśnieniem płynu hamulcowego w układzie zarządzają dwie niezależne pompy hamulcowe, którymi steruje jeden pedał hamulcowy.

Narzędzia: przecinak, podbijak

Przecinaki, zwane dawniej z niemieckiego meslami, służą głównie do szybkiego przecinania różnych elementów i kawałków różnych twardych materiałów, np. do obcinania łbów śrub, których nie można odkręcić w żaden inny sposób.

Hydrauliczny układ hamulcowy, jednoobwodowy

W jednoobwodowym układzie hamulcowym elementem sterującym jest prosta, niewielka pompa hamulcowa, w której nacisk na pedał hamulca jest zamieniany na ruch tłoka, tłoczącego płyn hamulcowy do przewodów hamulcowych i za ich pośrednictwem do cylinderków hamulcowych.

Narzędzia. Wkrętaki

Wkrętaki, zwane także niezbyt poprawnie śrubokrętami są podstawowymi narzędzia warsztatowymi, używanymi do wielu różnych prac, głównie do odkręcania i dokręcania różnego rodzaju wkrętów.

Układ zapłonowy, elektroniczny

W najprostszym układzie elektronicznym rolę styków przerywacza przyjmuje na siebie tranzystor.

Układ zapłonowy, współczesny

Wprowadzenie bezstykowego sterowania układem zapłonowym spowodowało powstanie bezawaryjnych układów zapłonowych.

Narzędzia: klucze

Podstawowy zestaw kluczy, umożliwiających jedynie wykonanie najprostszych prac naprawczych, składa się z kluczy płaskich (widełkowe) lub bardziej uniwersalnych kluczy płasko-oczkowych o rozmiarach od 8 do 19 mm, oraz ze specjalnego klucza do świec (z wkładką gumową, umożliwiającą wyjęcie świecy z głębokiego gniazda) i z klucza do kół (do nakrętek mocujących koła).

Układ zapłonowy, klasyczny

Układ zapłonowy należy do najważniejszych urządzeń w silniku z zapłonem iskrowym (np. silnik benzynowy), a od jego sprawności zależy łatwy rozruch silnika, oraz wielość zużycia paliwa, toksyczność emitowanych spalin, osiągi samochodu i wiele innych.

Miernik uniwersalny

Miernik uniwersalny jest bardzo przydatnym przyrządem pomiarowym, znajdującym zastosowanie we wszystkich pracach, związanych z instalacją elektryczną samochodu.

Hamulce tarczowe

W tego typu hamulcach siła hamująca powstaje w wyniku tarcia pomiędzy płaską tarczą hamulcową, wirującą wraz z kołem a nieruchomymi klockami hamulcowymi, które są do niej dociskane przy pomocy specjalnych urządzeń, zwanych zaciskami hamulcowymi.

Układ korbowy silnika

Układ korbowy silnika spalinowego zajmuje się zamianą ruchu posuwisto-zwrotnego tłoka na ruch obrotowy wału korbowego.

Rozrusznik

Rozrusznik samochodowy jest silnikiem prądu stałego o stosunkowo dużej mocy, z urządzeniem sprzęgającym, dzięki któremu obroty jego wirnika są przekazywane za pośrednictwem koła zamachowego na wał korbowy silnika podczas rozruchu.

Hamulce

Hamulce samochodowe dzielą się na dwa podstawowe rodzaje: tarczowe, oraz bębnowe. Spotykane w niektórych starszych typach pojazdów hamulce taśmowe (działające na wał napędowy), używane jako hamulce postojowe, nie są już stosowane.