Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak sprawdzić czy inwestycja logistyczna jest opłacalna

Adam Koliński
Marcin Marecki
Tabela 1. Zestawienie przychodów i kosztów dla poszczególnych inwestycji
Tabela 1. Zestawienie przychodów i kosztów dla poszczególnych inwestycji
DGP
Analiza i ocena inwestycji jest jednym z najważniejszych narzędzi controllingu logistyki. Do oceny projektów inwestycyjnych wykorzystuje się m.in. wartość zaktualizowaną netto oraz wewnętrzną stopę zwrotu. Odpowiednio przeprowadzona analiza inwestycji pozwala na szybkie i trafne podjęcie decyzji zarówno na poziomie operacyjnym, jak i strategicznym.

Analiza i ocena opłacalności inwestycji logistycznych najczęściej jest przeprowadzana metodami rachunku inwestycyjnego1:

•  metodą prostą (do której należą metody: okresu zwrotu nakładów, prostej stopy zwrotu oraz analiza progu rentowności),

•  metodą zdyskontowaną (w której najczęściej stosuje się metody wartości zaktualizowanej netto NPV, wewnętrznej stopy zwrotu IRR).

Metody proste

Metodę prostą okres zwrotu cechują obliczenia dotyczące obecnej nadwyżki finansowej na chwilę przeprowadzanej analizy przedsięwzięcia. Ponieważ metoda ta nie uwzględnia upływu czasu, jest zalecana do analizy opłacalności inwestycji przynoszących szybkie efekty zwrotu lub do wstępnej selekcji projektów inwestycyjnych. Przykład 1 pokazuje sposób wykorzystania metody okresu zwrotu nakładów do oceny projektów inwestycyjnych.

PRZYKŁAD 1

Przedsiębiorca przewiduje rozpoczęcie działalności gospodarczej w dziedzinie produkcji obuwia sportowego. Przewidywane nakłady na uruchomienie firmy produkcyjnej wyniosą 5 mln zł. Do oceny przyjęto trzy projekty, w których okres realizacji inwestycji wynosi 1 rok (t = 1).

Projekt A zakłada finansowanie inwestycji kapitałem własnym w wysokości 4 mln zł i kredytem bankowym – 1 mln zł. Projekt B przewiduje sfinansowanie połowy wartości określonych nakładów kapitałem własnym oraz kredytem bankowym. Natomiast projekt C wymaga wkładu własnego w wysokości 2 mln zł oraz zaciągnięcia kredytu o wartości 3 mln zł.

Maksymalny okres zwrotu nakładów początkowych wynosi 5 lat od rozpoczęcia realizacji inwestycji. Prognozy przychodów ze sprzedaży wyrobów oraz szacowane koszty ponoszone w ciągu pierwszych 8 lat od rozpoczęcia działalności gospodarczej przedstawia tabela 1.

Na podstawie danych z tabeli 1 należy wyznaczyć skumulowaną nadwyżkę finansową wszystkich projektów w celu określenia okresu zwrotu nakładów. Wyznaczenie skumulowanej nadwyżki finansowej w tys. zł przedstawia tabela 2.

Zwrot nakładów inwestycyjnych o wartości 5 mln zł dla wszystkich projektów nastąpi w 5. roku, licząc od rozpoczęcia inwestycji. Ze względu na to, że wszystkie projekty spełniają warunek okresu zwrotu, należy dokonać wyboru projektu, który cechuje się najkrótszym okresem zwrotu poniesionych nakładów. Zakładając równomierne osiąganie nadwyżki finansowej w trakcie roku (wykres 1), okres zwrotu (OZA) dla projektu A wynosi:

Analogicznie okres zwrotu projektu B i C wynosi:

Zgodnie z przedstawionymi w przykładzie 1 obliczeniami, należy wybrać projekt B, zarówno ze względu na najkrótszy okres zwrotu nakładów jak i na najwyższą skumulowaną nadwyżkę finansową po 8. roku od rozpoczęcia realizacji inwestycji.

Zasadniczą wadą metody prostej okres zwrotu jest nieuwzględnianie zmian wartości pieniądza w czasie. Bardziej precyzyjnymi metodami oceny opłacalności inwestycji są metody dyskontowe, do których należy wartość zaktualizowana netto NPV oraz wewnętrzna stopa zwrotu IRR.

Metody dyskontowe

Wartość zaktualizowana netto NPV (Net Present Value) jest metodą, która wykorzystuje stopę dyskontową, uwzględniając przepływy pieniężne (wpływy i wydatki) związane z daną inwestycją. NPV mierzy nadwyżkę sumy zdyskontowanych wpływów nad sumą zdyskontowanych wydatków.

Wartość bieżąca netto obliczana jest z następującej zależności2:

gdzie:

NPV – wartość zaktualizowana netto,

Pt – przepływy pieniężne w kolejnych latach eksploatacji inwestycji,

Nt – nakłady kapitałowe.

@RY1@i48/2011/001/i48.2011.001.000.0052.008.jpg@RY2@– współczynnik dyskontowy (dyskontujący).

W sytuacji gdy nakłady kapitałowe są ponoszone jedynie w roku rozpoczęcia realizacji inwestycji (t = 0), powyższy wzór ma postać:

Projekt inwestycyjny uznaje się za opłacalny, kiedy wartość NPV > 0. Dodatnia wartość NPV oznacza, że stopa rentowności danego przedsięwzięcia jest wyższa od stopy granicznej, którą określa się za pomocą stopy procentowej wykorzystywanej w analizach. Wykorzystanie wartości zaktualizowanej NPV przedstawia przykład 2.

PRZYKŁAD 2

Firma dystrybucyjna planuje realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego dotyczącego zakupu nowych pojazdów dostawczych. Przedstawiono dwa projekty, których przewidywane przepływy pieniężne prezentuje tabela 3. Zadaniem controllera jest analiza opłacalności przedstawionych projektów inwestycyjnych za pomocą wartości zaktualizowanej netto.

Korzystając z metody NPV podczas analizy i oceny projektów inwestycyjnych, należy ustalić zdyskontowane przepływy pieniężne dla badanego okresu. Kolejne etapy analizy i oceny inwestycji przedstawia tabela 4, przyjmując stopę dyskontową w wysokości 19% (i = 0,19).

Wykorzystując powyższe obliczenia zawarte w tabeli 4 oraz zależność cechującą NPV, należy wyznaczyć wartość zaktualizowaną netto dla obu projektów, uwzględniając poniesione nakłady: 5 mln zł w projekcie A oraz 9 mln zł w projekcie B.

NPV dla projektu A ma wartość (w tys. zł):

Analogicznie wyznaczone NPV dla projektu B wynosi (w tys. zł):

Należy zauważyć, że obydwa analizowane projekty inwestycyjne cechują się NPV? 0, oznaczającym opłacalność obu inwestycji. Jednak projekt A nie tylko generuje znacznie wyższą nadwyżkę finansową, ale również wymaga mniejszych nakładów kapitałowych, w porównaniu z projektem B. Z tego względu projekt A należy przyjąć do realizacji.

PRZYKŁAD 3

Dla planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego wyznaczono następujące wartości przepływów pieniężnych netto: t = –35 000 zł, t1 = –43 000 zł, t2 = –7530 zł, t3 = 15 450 zł, t4 = 23 320 zł, t5 = 32 700 zł, t6 = 27 500 zł, t7 = 11 500 zł, t8 = 23 400 zł, t9 = 22 500 zł, t10 = 51 600 zł. Zadaniem controllera jest analiza opłacalności inwestycji za pomocą wewnętrznej stopy zwrotu projektu, w przypadku gdy poziom stopy dyskontowej wynosi 15%.

Metodą kolejnych przybliżeń należy ustalić poziomy stóp procentowych i1 oraz i2, dla których NPV będzie zbliżone do wartości zerowej. Obliczenia te zawiera tabela 5.

Zgodnie z zestawieniem zawartym w tabeli 5, wewnętrzna stopa zwrotu znajduje się pomiędzy 16% a 17%. Korzystając z zależności, należy wyznaczyć szczegółową wartość IRR:

Ze względu na to, że poziom stopy dyskontowej (granicznej) jest mniejszy od wartości IRR, to analizowany projekt inwestycyjny może zostać zaakceptowany.

Kolejną metodą oceny inwestycji opartą na rachunku dyskonta jest wewnętrzna stopa zwrotu IRR. Przedstawia ona taką stopę procentową, dla której wartość zaktualizowana netto jest równa zeru.

Procedura ustalenia wartości IRR obejmuje kilka etapów. W pierwszym kroku należy ustalić wartości przepływów pieniężnych netto w kolejnych latach (analogicznie do NPV), a następnie wybiera się za pomocą metody prób i błędów takie dwie wartości stopy procentowej (i1 oraz i2), dla których:

•  obliczona na podstawie i1 wartość NPV jest zbliżona do zera, ale dodatnia,

•  obliczona na podstawie i2 wartość NPV jest zbliżona do zera, ale ujemna.

W celu wyznaczenia wartości wewnętrznej stopy zwrotu wykorzystuje się następującą zależność3:

gdzie:

i1 – poziom stopy procentowej, dla której NPV > 0,

i2 – poziom stopy procentowej, dla której NPV < 0,

PV – poziom NPV obliczonej na podstawie i1,

NV – poziom NPV obliczonej na podstawie i2.

Wyznaczoną wartość IRR należy porównać z poziomem granicznej stopy rentowności ustalonej przez inwestora. Jeśli wartość wewnętrznej stopy zwrotu jest niższa od stopy granicznej, analizowany projekt inwestycyjny należy odrzucić.

Szczególne znaczenie dla metody IRR ma różnica między wartościami i1 oraz i2, która nie powinna przekraczać jednego punktu procentowego. Jest to spowodowane tym, że w rzeczywistości związek pomiędzy poziomem stopy procentowej a poziomem NPV nie ma charakteru liniowego. Powszechnie uznaje się, że przy zachowaniu jednoprocentowej różnicy między wartościami i1 oraz i2, popełniony błąd jest traktowany jako nieistotny.

Wewnętrzna stopa zwrotu IRR może być wykorzystywana do oceny opłacalności zarówno pojedynczego przedsięwzięcia, jak i do wyboru najkorzystniejszego wariantu spośród proponowanych projektów inwestycyjnych. W drugim przypadku należy kierować się maksymalizacją wartości wewnętrznej stopy zwrotu, a więc należy wybrać ten projekt, dla którego wartość IRR jest wyższa.

Projekty inwestycyjne cechują się dużym stopniem ryzyka, dlatego nie należy ograniczać się jedynie do jednej z przedstawionych metod. Dodatkowymi metodami, mogącymi efektywnie wesprzeć analizę inwestycji logistycznych, są próg rentowności, wskaźnik bezpieczeństwa oraz dźwignia operacyjna. Dla analizy opłacalności inwestycji na poziomie operacyjnym (np. kupno nowych maszyn produkcyjnych), skutecznym narzędziem oceny inwestycji może okazać się analiza porównawcza produkcji własnej po zakupie nowej maszyny z outsourcingiem tej części procesu, która przewyższa dotychczasowe zdolności produkcyjne4. Należy zatem pamiętać, że im większa liczba zbadanych modeli, tym mniejsze ryzyko podjęcia niesłusznych decyzji finansowych.

1 B. Śliwczyński, Controlling w zarządzaniu logistyką, Wyższa Szkoła Logistyki, Poznań 2007, s. 330.

2 B. Śliwczyński, op.cit., s. 330.

3 B. Śliwczyński, op.cit., s. 330.

4 Szerzej na ten temat: A. Koliński, K. Kolińska, Controlling outsourcingu nowoczesnym rozwiązaniem stosowanym w logistyce, [w:] P. Golińska, M. Stajniak (red.), Technologie informacyjne w logistyce, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań 2010, s. 55–67.

DGP
DGP
DGP
DGP
Tabela 2. Skumulowana nadwyżka finansowa poszczególnych inwestycji
DGP
DGP
Wykres 1. Graficzna analiza okresu zwrotu dla projektu A
DGP
DGP
DGP
DGP
DGP
DGP
Tabela 3. Przewidywane przepływy pieniężne analizowanych projektów
DGP
Tabela 4. Ustalenie zdyskontowanych przepływów pieniężnych
DGP
Tabela 5. Ustalenie stóp procentowych i1 oraz i2
DGP
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Kodeks kierowcy. Zmiany 2022. Mandaty. Punkty karne. Znaki drogowe
Kodeks kierowcy. Zmiany 2022. Mandaty. Punkty karne. Znaki drogowe
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Mandat za parkowanie na drodze wewnętrznej
    Mandat za parkowanie na drodze wewnętrznej? Dziś zastanowimy się nad tym czy jest możliwy, a jak tak to ile wynosi. Co mówią przepisy?
    Ile jest fotoradarów w Polsce? A ile w Europie?
    Ile jest fotoradarów w Polsce? Dokładnie 587. Jak jednak ta liczba wypada na tle innych krajów Europy? W Wielkiej Brytanii jest ich 10-krotnie więcej.
    Przyczyny zużycia opon? Oto główni zabójcy ogumienia
    Przyczyny zużycia opon? Lista jest dość długa. Warto ją jednak poznać. W ten sposób kierujący może przedłużyć czas życia ogumienia w swoim aucie.
    Strefy czystego transportu w Polsce. Kto będzie pionierem?
    Strefy czystego transportu w Polsce. Co oznaczają? Czemu kierowcy ich nie chcą? I które miasto utworzy pierwszą? Sprawdźmy.
    Mandaty w wakacje 2022. Mamy rekordzistę. To OPP z Lublina
    Mandaty w wakacje 2022 nie będą niskie? Tylko w lipcu przekonało się o tym prawie 114 tys. kierowców. Tyle złapały rejestratory systemu CANARD ITD.
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023. Nowe stawki!
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023 jest już znana. Po 1 stycznia kierowcy mogą się spodziewać... podwyżek. Sprawdźmy jak duże będą.
    Rozbieżne stawki podatku od podziemnych miejsc garażowych. MF nie planuje zmian
    Nadal wpływają skargi do RPO na odmienne stawki podatku od podziemnych stanowisk garażowych w budynkach wielorodzinnych. Podatek zależy od tego, czy jest to odrębna własność, czy tzw. pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego. Marcin Wiącek zwraca uwagę na ten problem minister finansów Magdalenie Rzeczkowskiej.
    Płatność za paliwo przy dystrybutorze... jest możliwa!
    Płatność za paliwo przy dystrybutorze? To możliwe. Podjeżdżasz na stację, tankujesz paliwo, naciskasz przycisk w telefonie i odjeżdżasz.
    Kara za brak OC 2023. Podwyżka i to dwukrotna!
    Kara za brak OC w roku 2023 wzrośnie i to... dwukrotnie. Tak, dwukrotnie. Czemu tak się stanie i jak wysokiego skoku opłaty można się spodziewać?
    Strajk egzaminatorów WORD. Bez egzaminów od 8 sierpnia
    Strajk egzaminatorów WORD? Tak, powracają oni do protestu od poniedziałku 8 sierpnia. To oznacza, że egzaminy na prawo jazdy nie będą się odbywać.
    Benzyna E10. Czym jest i czy jest szkodliwa dla silnika?
    Benzyna E10. Ma się ona stać jednym z rozwiązań problemów paliwowych. Czym jednak tak właściwie jest i czy silniki w autach ją wytrzymają?
    Polski Ład 2.0 od lipca – czy przewoźnicy na nim zyskają?
    Rozliczanie pracowników od nowego roku 2022 przysporzyło problemów niejednemu pracodawcy i księgowemu. Chociaż z założenia Polski Ład miał uprościć dotychczasowy system podatkowy i obniżyć ich wysokość, zmiana przepisów od stycznia jeszcze bardziej go skomplikowała.
    Wakacyjne podróże samochodem a ubezpieczenie
    Ubezpieczenie OC jest obowiązkowe dla posiadacza każdego pojazdu mechanicznego. Istnieją jednak jeszcze dobrowolne ubezpieczenia komunikacyjne, m.in. AC, Assistance i NNW. Wakacje to wzmożony okres korzystania z auta w Polsce i za granicą, więc warto się nad nimi zastanowić. Co należy wiedzieć, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów nieprzewidzianego zdarzenia podczas podróży?
    Pierwsza obniżka cen na rynku samochodów używanych od dwóch lat
    AURES Holdings obniżył ceny 1700 aut używanych w sieci AAA AUTO, a łączna kwota aktualnych rabatów wynosi 2 mln złotych.
    Wakacyjna podróż samochodem elektrycznym, 5 rad na urlop bez stresu
    Coraz więcej kierowców wybiera samochody elektryczne. W czasie dalszych podróży zmagają się oni z ograniczeniami związanymi z zasięgiem oraz czasem ładowania pojazdów. Ekspert z SEAT S.A. daje 5 cennych wskazówek, jak w pełni wykorzystać podróże w 100% elektryczne. Planowanie trasy, racjonalne korzystanie z klimatyzacji i utrzymywanie poziomu naładowania baterii między 30% a 80% - to tylko niektóre z jego zaleceń.
    Polisa dla auta elektrycznego
    AC jest szczególnie ważne dla samochodów elektrycznych. Na co zwrócić uwagę?
    Jakie auta najchętniej wybierają przedsiębiorcy?
    Badania Automarket.pl wskazują, że 78 proc. przedsiębiorców poszukuje nowego auta, ale aktualna sytuacja powoduje, że skupiają się na rynku wtórnym – wg danych platformy ponad połowa przedsiębiorców decyduje się na pojazdy w wieku 4-5 lat, a tylko 12 proc. na roczne auta. Wg PZPM w czerwcu 2022 roku liczba rejestracji nowych aut osobowych na REGON była o 15,2 proc. niższa niż rok wcześniej. Przedsiębiorcy stanowią jednak 71 proc. rynku.
    Cena paliwa a pensja. Ile kilometrów można przejechać za średnią krajową w krajach UE
    Obywatel Luksemburga przejedzie za dzienny zarobek trzy razy więcej kilometrów niż Polak. Rosnące ceny benzyny ograniczają możliwości Europejczyków w kwestii podróżowania.
    Rośnie liczba wypadków na autostradach
    Autostrady są najbardziej niebezpieczne w okresie letnim. Liczba wypadków na nich rośnie z każdym rokiem.
    Polska coraz niżej w światowym rankingu jakości dróg
    Polska zajęła 26 miejsce w Europie i 43 na świecie w rankingu jakości infrastruktury drogowej. Spośród europejskich krajów wyprzedziliśmy tylko Bułgarię, Turcję, Rumunię i Chorwację. Lepiej jakość dróg została oceniona w Słowacji, Węgrzech, Litwie czy Czechach.
    Audiobooki zmniejszają ryzyko zaśnięcia za kółkiem w trasie
    Polacy nie mają czasu na czytanie książek, ale rokrocznie tracą po kilkadziesiąt godzin na stanie w korkach. Yanosik Autoplac wraz z Audioteką chcąc zwiększyć poziom czytania wśród polskich kierowców, rozpoczynają dużą kampanię udostępniania bezpłatnych audiobooków zmotoryzowanym Polakom, którzy mogą ich słuchać w trasie na wakacje, w korkach, w drodze do pracy, a nawet w trakcie jazdy do sklepu czy na zakupach.
    Jazda po drogach wewnętrznych bez OC i odszkodowania?
    Podczas wakacji boczne drogi kuszą nie tylko miłośników spacerów na łonie natury. Część takich dróg ma charakter prywatny - są to drogi wewnętrzne. Bywają one nieoznaczone i zaniedbane, co niestety sprzyja wypadkom. Warto zatem dowiedzieć się, czy w razie szkód związanych ze złym stanem drogi można kierować roszczenia względem jej właściciela. Eksperci porównywarki ubezpieczeniowej Ubea.pl wyjaśniają również, czy na polnej (wewnętrznej) drodze będzie działało obowiązkowe OC. W tym kontekście warto omówić ciekawy wyrok, który niedawno zapadł przed Sądem Okręgowym w Katowicach.
    W którym mieście jeździ się najlepiej? Będziecie zdziwieni...
    W którym mieście jeździ się najlepiej? To pytanie, które zostało postawione przed kolejną edycją polskiego rankingu. Odpowiedź? Ta może zdziwić!
    Ile kosztuje OC 2022? Jest tanio, ale będzie... drożej! Musi być!
    Ile kosztuje OC 2022? Czasami polisę dla auta można kupić za 160 zł. Tyle że do takich cen przyczepił się KNF. Wniosek? Będzie drożej. I to niedługo.
    Auto zastępcze na czas naprawy? Tak! Tylko aut może brakować...
    Auto zastępcze na czas naprawy staje się rynkowym standardem. I choć kierowcy chętnie korzystają z tej opcji, firmy realizujące wynajmy mają problem.