Kategorie

Jaka jest odpowiedzialność przewoźnika za uszkodzenie towaru podczas załadunku i rozładunku

Marta Gaczyńska
Co zrobić, gdy dojdzie do uszkodzenia towaru podczas załadunku?
Co zrobić, gdy dojdzie do uszkodzenia towaru podczas załadunku?
ShutterStock
Co zrobić w sytuacji, gdy podczas załadunku, przeładunku czy rozładunku dojdzie do uszkodzenia lub zniszczenia towaru? Kto wówczas ponosi odpowiedzialność i jakie są jej zasady? Jak się uchronić?

Szkody polegające na zniszczeniu lub uszkodzeniu towaru podczas przewozu są czymś co spotkało prawdopodobnie każdego przewoźnika. Jednak co zrobić w sytuacji gdy do uszkodzenia lub zniszczenia towaru dojdzie w czasie trwania załadunku, przeładunku czy też rozładunku? Kto wówczas ponosi odpowiedzialność i jakie są jej zasady? Jak się przed nią uchronić?

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR

W przewozie międzynarodowym do odpowiedzialności przewoźnika zastosowanie znajdują przepisy Konwencji CMR (Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR sporządzona w Genewie dnia 19 maja 1956 r., Dz. U. z 1962 r., nr 49, poz. 238 ze zm.).

Zgodnie z art. 17 § 1 Konwencji CMR przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, które nastąpi w czasie między przyjęciem towaru a jego wydaniem, jak również za opóźnienie dostawy.

Zasadnicze znaczenie ma więc określenie w danym przypadku czasu przewozu, wyznaczanego przez chwilę przyjęcia towaru i chwilę wydania towaru, gdyż tylko powstanie szkody w tym czasie umożliwia przypisanie przewoźnikowi odpowiedzialności. Czas przewozu jest w tym przypadku rozumiany bardzo szeroko.


Obejmuje bowiem nie tylko czas w którym przesyłka jest fizycznie transportowana, ale cały czas w którym pozostaje ona w pieczy przewoźnika.

Kiedy przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności?

Konwencja CMR zawiera podstawę do uwolnienia się od odpowiedzialności przez przewoźnika, stanowiąc w art. 17 § 2, że przewoźnik jest zwolniony od tej odpowiedzialności, jeżeli zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie spowodowane zostało winą osoby uprawnionej, jej zleceniem nie wynikającym z winy przewoźnika, wadą własną towaru lub okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec.

Niemniej jednak - zgodnie z orzecznictwem - stwierdzenie niedbalstwa przewoźnika, chociażby w niewielkim stopniu, wyłącza możliwość powoływania się na tę przyczynę (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 1998 r. I ACa 914/97)

Momentem kluczowym dla rozpoczęcia pieczy przewoźnika nad towarem jest chwila przyjęcia towaru do przewozu.

Co do zasady następuje to w momencie faktycznego zakończenia załadunku i pozostawienia towaru do dyspozycji przewoźnika.

Jednak należy mieć na uwadze fakt, że jeśli załadunek byłby przerwany, wówczas należy liczyć się z tym, że towar który został już załadowany na pojazd może zostać uznany za pozostający w pieczy przewoźnika.


Jednocześnie istotne jest, iż na nadawcy ciąży obowiązek prawidłowego przygotowania towaru do przewozu, zaś na przewoźniku obowiązek sprawdzenia widocznego stanu towaru i jego opakowania przy przyjęciu towaru do przewozu. Często wzmianka w liście przewozowym o nieprawidłowym opakowaniu towaru może uchronić przewoźnika od przypisania mu odpowiedzialności za powstałą w trakcie przewozu szkodę.

Ważne kiedy rozładunek

Natomiast za moment wydania towaru uznawana jest chwila przekazania pojazdu do dyspozycji odbiorcy w celu wykonania rozładunku oraz w miejscu, w którym ma być dokonywany rozładunek.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że pozostawienie pojazdu w miejscu rozładunku dokonane np. poza godzinami pracy odbiorcy nie będzie uznane za wydanie towaru i przewoźnik nadal będzie odpowiedzialny za przesyłkę, gdyż odbiorcy nie umożliwiono przejęcia pieczy nad towarem.

Należy przy tym pamiętać że do wydania towaru nie jest konieczne przekazaniem go w sensie fizycznym, ale raczej oddanie go do dyspozycji odbiorcy.

W związku z powyższym, według ogólnych zasad, odpowiedzialność za szkodę powstałą w trakcie załadunku lub rozładunku nie spoczywa na przewoźniku lecz odpowiednio na nadawcy lub odbiorcy.

Te ogólne zasady w konkretnych stanach faktycznych ulegają jednak pewnym modyfikacjom. Dla ustalenia momentu rozpoczęcia i zakończenia przewozu istotne jest przede wszystkim na kim spoczywa obowiązek wykonania czynności rozładunkowych i załadunkowych.

List przewozowy

Po pierwsze szczególne uregulowania w tym zakresie może zawierać umowa zawarta między stronami lub list przewozowy, stanowiąc np. że przewoźnik jest odpowiedzialny za dokonanie rozładunku towaru lub że jest on odpowiedzialny za towar dopóki fizycznie pozostaje on na pojeździe.

Po drugie powierzenie czynności załadunkowych lub rozładunkowych przewoźnikowi może wynikać także z ustalonych między współpracującymi stronami zwyczajów. Po trzecie dokonywanie przez przewoźnika pewnych czynności załadunkowych lub rozładunkowych może wynikać z charakteru danego przewozu np. jeśli przewóz wymaga przeładunku towaru na inny pojazd w ramach floty należącej do przewoźnika.

W takiej sytuacji przewoźnik musi liczyć się z tym, że podejmując się wykonania tych czynności, może zostać obciążony odpowiedzialnością za powstałe wówczas uszkodzenia towaru.


Zasadnicze znaczenie ma więc okoliczność kto faktycznie dokonywał załadunku lub rozładunku, ale na ocenę wpływ może też mieć fakt do kogo należy sprzęt używany do załadunku lub rozładunku oraz kto wydawał polecenia osobom wykonującym te czynności. 

Przewoźnik odpowiada za towar

W sytuacji bowiem gdy czynności te wykonywane były przez pracowników przewoźnika, wówczas odpowiedzialność za wyrządzone przez nich szkody będzie spoczywać na przewoźniku zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 Konwencji CMR, który stanowi iż przewoźnik odpowiada, jak za swoje własne czynności i zaniedbania, za czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których usług odwołuje się w celu wykonania przewozu, kiedy ci pracownicy lub te osoby działają w wykonaniu swych funkcji.

Należy ponadto pamiętać, że na gruncie konwencji CMR nie ma obowiązku dokonywania tzw. aktów staranności (czynności zabezpieczających dowody szkody) - w przeciwieństwie do przepisów polskiego prawa przewozowego, które wymaga sporządzenia protokołu o stanie przesyłki.

W związku z tym, że Konwencja CMR dopuszcza wszelkie środki dowodowe (zdjęcia, nagrania, protokoły, notatki w listach przewozowych, świadkowie), w interesie przewoźnika w przypadku transportu międzynarodowego jest zabezpieczenie stosownej dokumentacji każdego załadunku, przeładunku i rozładunku, dokonywanego zarówno przez niego jak i inne podmioty w łańcuchu transportu.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 Konwencji CMR w braku uzasadnionych zastrzeżeń przewoźnika, wpisanych do listu przewozowego, istnieje domniemanie, że towar i jego opakowanie były w dobrym stanie w chwili przyjęcia przez przewoźnika i że ilość sztuk, jak również ich cechy i numery były zgodne z oświadczeniami w liście przewozowym.

Istnienie domniemania prawnego sprawia, że dowód na okoliczność, że szkoda powstała w czasie przewozu sprowadza się w praktyce do wykazania przez drugą stronę faktu istnienia szkody w momencie odbioru towaru.

Wątpliwości w liście przewozowym

Dlatego istotne jest zaznaczanie w liście przewozowym wszelkich wątpliwości co do stanu towaru przyjmowanego do przewozu.

Dokumentowanie stanu przesyłki na każdym etapie przewozu, często wykonywanego różnymi środkami transportu i przez różnych kierowców, nie tylko pozwala na precyzyjne określenie momentu w którym nastąpiło uszkodzenia towaru ale też wielokrotnie na ustalenie przyczyny powstania szkody. W przypadku ewentualnych zarzutów odbiorcy co do stanu przesyłki, przewoźnik może się w ten sposób uwolnić od odpowiedzialności przez udowodnienie braku swej winy w powstaniu szkody.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nissan Townstar: lekki dostawczak i eko-napędy

    Nissan Townstar – według zapowiedzi firmy – ma zmienić zasady gry. To nowy, lekki dostawczak, który zaoferuje m.in. silniki benzynowe i elektryczne.

    Prototypy samochodów PRL: rewolucyjne i nieodżałowane

    Prototypy samochodów PRL, czyli historia opowiadająca o tym, jak kreatywni byli inżynierowie w czasach Polsku Ludowej. Oto 5 ciekawych konstrukcji.

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in: test Outlandera coupe na prąd

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in pożycza świetnie znany napęd hybrydowy w Outlandera i łączy go z dużo ciekawszą stylizacją. Co z tego wyszło?

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy?

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy? To jedna z wątpliwości, którą mogą mieć kierowcy na drogach wielopasmowych. Rozwiejmy ją.

    Używane pickupy do 50 tys. Oto nasza lista

    Używane pickupy do 50 tys. zł? Na naszej liście pojawia się trzech mocnych graczy. I co ciekawe, jeden z nich nie pochodzi ze Stanów!

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu?

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu? To pytanie, które często zadają sobie nie tylko kursanci... Właśnie dlatego warto poznać odpowiedź na nie.

    Jakie auto używane kupić? Te sprzedają się najszybciej i najdłużej

    Jakie auto używane kupić? To ważne pytanie. Dziś przygotowaliśmy listę tych modeli, które najdłużej i najkrócej czekają na nowego właściciela.

    Nowy SUV Lexusa, czyli marka sklonuje Yarisa Cross

    Nowy SUV Lexusa? Tak, wszystko wskazuje na to, że Japończycy rozbudują gamę aut ze zwiększonym prześwitem. Auto ma bazować na Yarisie Cross.

    Audi e-tron GT RS: Batman ma nowe auto. Przetestowałem je i ja!

    Audi e-tron GT RS wygląda jak samochód Batmana, jest szybki jak myśliwiec i lubi ciasne zakręty jak francuski pociąg TGV. Coś tu jednak nie pasuje.

    Kara za brak OC 2022 rok. Od stycznia nawet 6020 zł!

    Kara za brak OC 2022 rok, czyli od stycznia kierujący, który nie wykupi polisy zapłaci aż o 420 zł więcej. Skąd taka kwota? Winne rosnące wynagrodzenia.

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku. Ile będą wynosić?

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku po raz kolejny wzrosną. Ile będą wynosić? Za odholowanie auta osobowego zapłacimy... 588 zł!

    Kupowanie opon samochodowych: o czym pamiętać?

    Kupowanie opon samochodowych to zadanie odpowiedzialne. Ogumienie gwarantuje bowiem bezpieczeństwo. O czym pamiętać w czasie wyboru opon?

    Samochody z lat 80. O jakich legendach trzeba pamiętać?

    Samochody z lat 80., czyli dziś opowiemy o mieszance szaleństwa, motosportu, innowacji i... trwałości. Oto 10 aut, które na stałe zapisały się w historii.

    Fabryka Toyoty w Polsce: podwajają produkcję hybryd

    Fabryka Toyoty w Polsce podwaja produkcję napędów hybrydowych. Wynika to z dużego zapotrzebowania produkcyjnego modeli Yaris i Yaris Cross.

    Audi Q4 Sportback e-tron: stylowy, elektryczny i dostępny w Polsce

    Audi Q4 Sportback e-tron wygląda jak typowe Audi. Ma wkurzone spojrzenie i mocno sportową linię nadwozia. Jedno nie daje jednak spokoju. Ta cisza...

    Auto zastępcze na czas naprawy z AC

    Auto zastępcze na czas naprawy z AC: czy taka usługa jest rynkowym standardem? Jeżeli tak, to na czym konkretnie polega?

    Samochód zastępczy z OC sprawcy. Jakie są zasady?

    Samochód zastępczy z OC sprawcy należy się każdemu poszkodowanemu. Na jakiej zasadzie to działa? Zaraz o tym opowiemy.

    Filmowe gwiazdy za grosze. Top 5 moto-legend kina

    Samochody z filmów muszą być drogie? Zależy które wybierzesz. Dziś przygotowaliśmy listę pięciu modeli, które kosztują dziś mniej niż 30 tys. zł.

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy. To możliwe?

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy: kiedy otrzyma je kierowca? Gdy policjant uzna, że konieczne jest sprawdzenie kwalifikacji prowadzącego.

    Toyota Yaris Cross: hybrydowa i miejska. Co o niej wiadomo?

    Toyota Yaris Cross już w listopadzie zadebiutuje na polskim rynku. Już dziś marka zebrała blisko 1900 zamówień na to auto. Co o nim wiadomo?

    Jak Zafira z Zafirą, czyli porównanie generacji A i B

    Zafira A i B przypominają ojca i syna. Swoje odpracowali, następców się dorobili, więc czas posiedzieć i pogadać. Jak ojcu i synowi na emeryturze?

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.