Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak zapisy w umowie spedycji wpływają na zobowiązania podatkowe

Grzegorz Roman
Ewa Sokołowska-Strug
ShutterStock
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wydał kontrowersyjną interpretację przepisów prawa podatkowego. Obowiązek podatkowy z tytułu obsługi kontenerów w terminalu powstaje w innym momencie niż pozostałe świadczenia w umowie spedycji.

Orzeczenie pojawiło się w dniu 20 kwietnia 2011 r. Stwierdzono w nim, iż moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu obsługi kontenerów w terminalu (w ramach umowy spedycji) powstaje odrębnie tj. w innym momencie niż dla pozostałych świadczeń w umowie spedycji.

Rzeczywiście, jest to kolejne orzeczenie, które wpisuje się w utrwaloną linię orzeczniczą organów administracji skarbowej (zakres przedmiotowy umowy spedycji oraz konsekwencje podatkowe w podatku VAT w kontekście interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. IBPP1/443-259/11/MS).

Również w tej interpretacji, organ podatkowy stoi na stanowisku, iż w przypadku niektórych świadczeń składających się na wykonanie usługi spedycji, w tym wypadku obsługi kontenerów w terminalu, obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstanie na innych zasadach niż w przypadku pozostałych świadczeń składających się na przedmiot umowy spedycji.

Pomimo, iż organ nie neguje faktu, iż przedmiotem umowy spedycji może być wiele innych różnorodnych świadczeń, nie dostrzega jednak, iż w istocie rzeczy, obsługa kontenerów w terminalu, jest „inną usługą związaną z przewozem rzeczy”, o której mowa w Kodeksie Cywilnym.

Jak jest zatem określony zakres przedmiotowy umowy spedycji w Kodeksie Cywilnym?

Udzielając odpowiedzi na to pytanie należy najpierw przypomnieć, iż możliwość odwołania się
w sprawach podatkowych do przepisów prawa cywilnego powstaje jedynie wtedy, gdy przepisy prawa podatkowego nie regulują danego zagadnienia.

Umowa spedycji nie jest uregulowana w przepisach prawa podatkowego

Zatem, w celu ustalenia zakresu przedmiotowego tej umowy należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego.

Pomimo, iż umowa spedycji została uregulowana w Kodeksie Cywilnym, a tym samym jest umową nazwaną, jej zakres przedmiotowy od dawna budzi wiele kontrowersji.
Wątpliwości dotyczą określenia elementów przedmiotowo istotnych tej umowy tzw. essentialia negotii i istnieją pomimo, iż próby ich zdefiniowania podejmuje od dłuższego czasu zarówno doktryna jak i judykatura.

Zgodnie z art. 794 § 1 Kodeksu Cywilnego, „w umowie spedycji spedytor zobowiązuje się za wynagrodzeniem w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa do wysyłania lub odbioru przesyłki albo do dokonania innych usług związanych z jej przewozem”.

Z uwagi na wprowadzenie przez ustawodawcę do ww artykułu słowa „albo” czyli alternatywy rozłącznej, zarówno wykładnia językowa jak i logiczna nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co do tego, że przedmiotem umowy spedycji może być wyłącznie „dokonanie innych usług związanych z przewozem”.


Tym samym, przez umowę spedycji należy rozumieć zarówno umowę, w której spedytor zobowiązuje się tylko „do wysłania lub odbioru przesyłki” jak również umowę, której przedmiotem jest wyłącznie zobowiązanie spedytora „do dokonania innych usług związanych z przewozem”.

Co należy rozumieć przez „dokonanie innych usług związanych z przewozem”?

Odpowiedzi na to pytanie udziela zarówno doktryna jak i judykatura, na którą składają się wyroki sądów powszechnych i administracyjnych oraz orzeczenia Sądu Najwyższego.

Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w komentarzu pt. „Kodeks Cywilny. Komentarz” pod. red. prof. dr hab. Edwarda Gniewek, rok wyd. 2010 C.H. Beck, usługi objęte zbiorczym określeniem „spedycja”, a stanowiące przedmiot umowy uregulowanej w art. 794 i nast. K.C. związane są ściśle z przewozem, ale w stosunku do samego przewozu mają charakter „zewnętrzny” - umożliwiają skuteczne i sprawne przemieszczanie przesyłek; wyprzedzają, występują równolegle bądź wykonywane są po zakończeniu procesu przewozowego.

Są to różnorodne czynności, które same przez się, tj. w oderwaniu od procesu transportu przesyłek nie posiadają szczególnych cech wyróżniających na tle innych usług. Stanowisko to stanowi zatem potwierdzenie tego, iż przedmiot umowy spedycji należy rozumieć szeroko przez pryzmat wielu różnorodnych usług mu towarzyszących.

W tym samym komentarzu czytamy dalej, iż usługami składającymi się na umowę spedycji, obok usług wysłania oraz odbioru przesyłki, są usługi związane z jej przewozem - ściślej są to usługi współistniejące z wysłaniem lub odbiorem przesyłki, które jednak w oderwaniu od tych działań nie stanowią odrębnego przedmiotu umowy spedycji.

Można tu wskazać przykładowo nawet na takie usługi jak udzielanie informacji i porad taryfowych (por. orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2007 r., sygn. akt VI ACa 400/07) oraz usługi celne, czynności polegające na ważeniu, sortowaniu oraz usługi ubezpieczenia przesyłki jak również zapłata przewoźnego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I CSK 522/08, niepubl.).

Innym orzeczeniem zawierającym szerokie wyliczenie usług potencjalnie składających się na przedmiot umowy spedycji jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Wrocław z dnia 7 marca 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 2032/99, w którym czytamy, iż przedmiotem usług spedycyjnych mogą być różne czynności związane z przewozem.

Mogą polegać na wyborze odpowiedniego sposobu wykonania przewozu, poradnictwie spedycyjnym, sprawdzeniu dokumentów i danych wymaganych do wysłania przesyłki, zamówieniu potrzebnych środków transportu, sprawdzeniu stanu przesyłki, stanu opakowania, ocechowaniu, zaadresowaniu, przyjęciu przesyłki w celu jej wysłania, załatwieniu wszelkich czynności związanych z załadowaniem na dowozowy środek transportu, dowozem, wyładowaniem, dostarczeniem przesyłki przewoźnikowi, sprawowanie dozoru nad przesyłką itd.


Zakres umowy spedycji zależy zatem od jej treści. Może polegać na czynnościach związanych z poradnictwem, przygotowaniem przesyłki do przewozu, wyborem sposobu przewozu i przewoźnika, zawarciem umowy przewozu, dostarczeniem przesyłki przewoźnikowi, załadunkiem na środek przewozu, konwojowaniem przesyłki, odbiorem przesyłki od przewoźnika, sprawdzeniem jej stanu i dostarczeniem odbiorcy.

Cały ten zakres zajęć wchodzi w zakres przedmiotowy umowy spedycji. Warto również wskazać na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Wrocław z dnia 24 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr, w myśl którego, o zakwalifikowaniu danej usługi do kategorii usług spedycyjnych decydują dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, a mianowicie:

  • Przesłanka obiektywna, a więc okoliczność, że dana usługa ma charakter pomocniczy związany z przewozem przesyłki; oraz
  • Przesłanka subiektywna, która oznacza, że usługa taka musi być podjęta przez spedytora na podstawie umowy spedycji, zawartej z nadawcą, względnie z odbiorcą.

Tym samym, usługa składająca się na umowę spedycji, polegająca na wykonaniu czynności obsługi kontenerów w terminalu, nie tylko jest czynnością pomocniczą związaną z przewozem przesyłki ale zarazem czynnością warunkującą poprawność (skuteczność) wykonania przez spedytora pozostałych świadczeń do których wykonania zobowiązuje go zawarta umowa spedycji.

W konsekwencji, trudno jej odmówić charakteru czynności składającej się na przedmiot umowy spedycji.

Powyższe orzeczenia oraz stanowisko doktryny w zasadzie nie pozostawiają wątpliwości.

Przedmiot umowy spedycji, na który składa się wiele różnorodnych usług towarzyszących wysłaniu lub odebraniu przesyłki, należy interpretować szeroko.

Okoliczność, że powyższe orzeczenia nie odnoszą się wprost do wykonania czynności obsługi kontenerów w terminalu jako elementu przedmiotu umowy spedycji, należy tłumaczyć wyłącznie tym, iż umowa spedycji na którą składa się taka usługa, nie była jak dotąd przedmiotem toczącego się postępowania sądowego. 

Jakie jest stanowisko organu podatkowego?

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą organów podatkowych, przedmiot umowy spedycji jest definiowany stosunkowo wąsko.

Organ wskazuje na to, iż posiadanie statusu spedytora nie oznacza automatycznie, że wykonując pojedynczą usługę niezwiązaną z organizacją transportu zawiera on w istocie umowę spedycji.

Dlaczego odpowiedź na ww pytanie o zakres przedmiotowy umowy spedycji jest tak ważna?

Odpowiedź na to pytanie jest niezmierne doniosła z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy o podatku od towarów i usług regulujące moment powstania obowiązku podatkowego.

Jeżeli ogół świadczeń składających się na wykonanie umowy spedycji zostanie potraktowany całościowo jako jedna usługa, z umową spedycji będzie związane powstanie wyłącznie jednego obowiązku podatkowego na podstawie art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. b. ustawy o VAT. 

Zgodnie z tym przepisem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania usług spedycyjnych.

Stosownie natomiast do stanowiska zawartego w ww interpretacji, jedynie niektóre świadczenia składające się na przedmiot umowy spedycji powinny zostać opodatkowane zgodnie z ww przepisem, pozostałe zaś na zasadach ogólnych tj. zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT.

W myśl tego przepisu, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.


Odrębne opodatkowanie świadczeń składających się na umowę spedycji będzie również implikowało powstanie po stronie podatnika dodatkowych obowiązków księgowo - rachunkowych, jakie będą towarzyszyć rozliczeniu poszczególnych świadczeń.

Jakie kroki powinien podjąć ustawodawca aby usunąć w przyszłości istniejące wątpliwości?

Wskazane jest aby ustawodawca dookreślił przedmiot umowy spedycji poprzez wskazanie w Kodeksie Cywilnym jakie w szczególności świadczenia mogą się na niego składać.

Taki zabieg legislacyjny jest od dawna stosowany w przepisach tej ustawy czego najlepszym przykładem jest wyliczenie jakie znajduje się w art. 615 K.C. regulującym świadczenia dodatkowe do poczynienia których zobowiązany jest kontraktujący.

Czy stanowisko organu podatkowego zawarte w ww interpretacji może budzić jeszcze jakieś zastrzeżenia?

Należy podkreślić, iż przepisy Ordynacji podatkowej regulujące zasady na jakich powinno dochodzić do wydania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, nie przewidują, iż organy podatkowe są uprawnione do dokonywania interpretacji przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego.

Niemniej jednak, ww interpretacja, wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, narusza tą zasadę. W interpretacji tej czytamy, że okoliczność, że Wnioskodawca jest spedytorem nie oznacza automatycznie, że wykonując pojedynczą usługę niezwiązaną z organizacją transportu przez Spółkę zawarł w istocie umowę spedycji.

Nie każda bowiem umowa zawarta przez podmiot posiadający status spedytora jest umową spedycji. W każdym przypadku podstawą kwalifikacji jest jej treść, a dokładnie treść zobowiązania. Tym samym, organ podatkowy dokonał interpretacji przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego.

W przypadku natomiast interpretacji zawierających zagadnienia wykraczające poza tematykę podatkową, organ podatkowy powinien posługiwać się wyłącznie interpretacją danego zagadnienia wydaną przez judykaturę lub ewentualnie doktrynę.

W przedmiotowej interpretacji organ przekroczył zakres swoich kompetencji.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Kodeks kierowcy. Zmiany 2022. Mandaty. Punkty karne. Znaki drogowe
Kodeks kierowcy. Zmiany 2022. Mandaty. Punkty karne. Znaki drogowe
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Drzewo w zamian za zużyte opony. Posadzą w sumie 2872 sztuki!
    Drzewo w zamian za zużyte opony? To jedna z akcji wymyślonych przez Oponeo.pl. Jako że inicjatywa powoli kończy się, nadszedł czas podsumowań.
    Zalety samochodów elektrycznych? Lista top 5.
    Zalety samochodów elektrycznych? Oto lista pięciu głównych plusów wynikających z zakupu auta zasilanego energią elektryczną.
    Osiem ofert w przetargu na budowę obwodnicy Gorajca
    Obwodnica Gorajca. Osiem podmiotów złożyło oferty w przetargu na zaprojektowanie i budowę obwodnicy Gorajca (woj. lubelskie) w ciągu drogi krajowej nr 74. Jak podała w środę GDDKiA, wszystkie propozycje zmieściły się w zaplanowanym budżecie na tę inwestycję, tj. 184 mln zł.
    Lexus RX 500h to chyba najmocniejsza hybryda w historii marki!
    Lexus RX 500h łączy silnik elektryczny i spalinowy. Tyle że spalinowy w tym przypadku dysponuje turbodoładowaniem. Moc? Ta sięga 371 koni.
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Dyskretny lifting. Ceny solidne
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Za najtańszy model trzeba zapłacić dokładnie 154 tys. zł. Tak, nadal mówimy o segmencie C!
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2. Oto pomysł LeasePlan
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2? W ten sposób LeasePlan, SKANSKA i Pfizer posadzili w sumie 100 tys. drzew.
    Czy wzrost kosztów wypadków przyczyni się do wyższych cen OC?
    W II kwartale 2022 r. średnia wartość szkody komunikacyjnej wyniosła 8769,5 zł w porównaniu do 8255 zł w I kwartale. Oznacza to wzrost o 514,5 zł kwartał do kwartału. Może to zmusić towarzystwa ubezpieczeniowe do podwyżek cen OC po raz pierwszy od 2017 r.
    Mały parking – automatyzacja i cyfryzacja
    Cyfryzacja i automatyzacja parkingu wpływa na redukcję kosztów i optymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni z uwzględnieniem zmieniającego się zapotrzebowania kierowców. Z perspektywy zarządców, główną zaletą jest natomiast elastyczność. Parking może być współdzielony, zarządzany w czasie rzeczywistym, posiada różne warianty cenowe i usprawnia proces parkowania.
    Opel Astra Electric. Znamy dane techniczne elektrycznej Astry
    Elektryczny Opel Astra 2022? Niemcy zaprezentowali właśnie zeroemisyjny wariant swojego kompaktowego hatchbacka. Co wiadomo o aucie?
    Lexus LS 2023. Czyżby drobny lifting?
    Lexus LS 2023 otrzyma kilka zmian w stosunku do modelu tegorocznego. Nowe będą multimedia. Delikatnie zmieni się też stylizacja wnętrza.
    Ile kosztuje Mercedes klasy B 2022? Mamy polski cennik!
    Ile kosztuje Mercedes klasy B 2022? Dobra informacja jest taka, że zamówienia można już składać. Zła jest taka, że cennik klasy B startuje od 171 tys. zł.
    Jak dbać o opony zimowe? Kilka rad może wydłużyć ich życie
    Jak dbać o opony zimowe? Jest kilka rzeczy, o których kierowca powinien pamiętać. Dzięki temu wydłuży maksymalny przebieg kompletu ogumienia.
    Samochody są za drogie? Dlatego Polacy kupują... motocykle!
    Samochody są za drogie? To hasło, które krąży po Polsce od dobrych kilkunastu miesięcy. Polacy znaleźli jednak sposób na koszty. Tym są motocykle.
    Polacy kupują mniej samochodów? Dane są oczywiste.
    Polacy kupują mniej samochodów? To pytanie, które warto zadać. Co może odpowiadać za spowolnienie? Wyższe ceny i oczywiście inflacja.
    Strefy czystego transportu w Europie. Poprawiły jakość powietrza?
    Strefy czystego transportu w Europie a jakość powietrza w europejskich miastach. Czy ograniczenia dotyczące ruchu pojazdów przynoszą skutek?
    Jak bezpiecznie transportować drewno? ITD podpowiada
    Jak bezpiecznie transportować drewno? To pytanie, które ITD zadały Lasy Państwowe. Współpraca obydwu podmiotów przynosi poradnik dla kierowców.
    Konfiskata samochodu za jazdę po pijanemu. Nowe przepisy
    Konfiskata samochodu za jazdę po pijanemu przeszła przez Sejm i czeka na podpis Prezydenta. Co konkretnie oznaczają nowe przepisy? Sprawdźmy.
    Strefa czystego transportu. Kraków będzie pierwszy w Polsce
    Strefa czystego transportu? Kraków zatwierdził utworzenie SCT 23 listopada 2022 roku. Radni ustalili że pierwsze zmiany wejdą w życie w lipcu 2024.
    Sieć dróg szybkiego ruchu się rozrasta. Wyższy standard, większe koszty
    Standard istniejących polskich autostrad jest wysoki. Porównując do krajów Europy Zachodniej, możemy pochwalić się nowymi technologiami, przede wszystkim w kontekście ochrony środowiska. Większość tras szybkiego ruchu wciąż powstaje jako drogi dwujezdniowe, wpływa na ograniczoną przepustowość.
    Duży Fiat skończył 55 lat
    Duży Fiat. W czasach PRL synonim luksusu i komfortu, marzenie wszystkich Polaków, w okresie rozwoju kapitalizmu pogardzany symbol minionych czasów. Duży Fiat, kant, kredens, czyli po prostu Fiat 125p, 55 lat temu po raz pierwszy wyjechał z fabryki na warszawskim Żeraniu.
    Na czym polega inteligentne parkowanie?
    Sektor zautomatyzowanych technologii sukcesywnie rośnie, a automatyzacja jest jednym z kluczowych elementów strategii rozwoju firm. Przedsiębiorstwa świadome nadchodzących wyzwań przyspieszają przebieg swoich inicjatyw biznesowych w zakresie cyfryzacji po kryzysie gospodarczym wywołanym pandemią.
    Europa i Polska przechodzi na transport intermodalny
    Bezpieczeństwo stało się kluczowym aspektem w biznesie. W tym kontekście coraz częściej mówi się o transporcie intermodalnym, który w Polsce wciąż ma ogromny potencjał rozwoju. To rodzaj transportu, który tworzy nowoczesne łańcuchy zespajające kilka rodzajów transportu w jeden system, dzięki czemu zapewnia większą przewidywalność i regularność przejazdów niż sam transport drogowy.
    Nowe radiowozy dla policji. Uważajcie na te SUV-y na drogach!
    Nowe radiowozy dla policji? Tak, funkcjonariusze dostali właśnie oznakowane Kie. Cała partia kosztowała w sumie prawie 13 mln zł.
    Jazda z telefonem? Policyjny dron ujawnia wykroczenia
    Jazda z telefonem nie jest wcale taka trudna do wykrycia. Szczególnie że dziś policjanci mogą obserwować kierowców z ukrycia. Korzystają z dronów!
    Rynek motoryzacyjny. Wyprzedaże na koniec roku
    Czy jest szansa na wyprzedaże samochodów? Rok 2022 był wyjątkowo trudny na rynku motoryzacyjnym: kolejki oczekujących na odbiór auta, anulowane zamówienia, a to wszystko w warunkach rosnących cen oraz podwyżek rat za samochód.