Kategorie

Zastaw na przesyłce jako zabezpieczenie należności przedsiębiorstw z branży TSL

Ewa Krysztofiuk
ShutterStock
Przedsiębiorcy z branży TSL nie są pozbawieni możliwości zabezpieczenia swoich praw, w szczególności prawa do otrzymania zapłaty za zrealizowana usługę. Prawo przyznaje spedytorowi a także przewoźnikowi możliwość ustanowienia zastawu na przesyłce, powierzonej do organizacji przewozu.

Zjawisko opóźnienia w płatnościach przez kontrahentów za wykonane usługi jest szczególnie dotkliwe dla przedsiębiorstw z branży TSL, które świadczą usługi m.in. związane z pośrednictwem w przewozie towarów i są ulokowane w łańcuchu biznesowym pomiędzy klientem zlecającym usługę organizacji przewozu towaru, a przewoźnikiem, agencją celną, itd.

Reklama

Brak terminowej zapłaty ze strony klienta znacznie utrudnia terminowe regulowanie zobowiązań spedytorów wobec ich podwykonawców, a na pewno pogarsza płynność finansową, gdy spedytor, który nie otrzymał wynagrodzenia za swoje usługi musi regulować własne zobowiązania wobec podwykonawców, czy też ponosić koszty administracyjne (np. koszty czynszu najmu magazynu, koszty wynagrodzeń pracowników, ubezpieczeń) związane ze świadczeniem danej usługi.

Problem powiększa się, gdy dłużnik znajduje się w złej kondycji finansowej i spłata jego zobowiązań jest zagrożona. Co wówczas zrobić? Polskie prawo przyznaje spedytorowi, a także przewoźnikowi możliwość ustanowienia zastawu na przesyłce, powierzonej do organizacji przewozu (art. 802 § 1 Kodeksu Cywilnego).

Jak działa zastaw w praktyce?

Reklama

Klient współpracujący ze spedytorem w zakresie organizacji przewozu towarów drogą morską z Chin opóźnia się w zapłacie należnego spedytorowi wynagrodzenia za zrealizowane na jego rzecz zlecenia. Opóźnienie to tłumaczy chwilowym brakiem gotówki. Klient zleca spedytorowi organizację kolejnego przewozu towarów z Chin (ubrania) wraz z dokonaniem w jego imieniu odprawy celnej.

Spedytor przyjmuje zlecenie, ale podejrzewając, iż problemy finansowe klienta mogą przełożyć się na brak zapłaty również za realizację tego zlecenia, w momencie, gdy przesyłka przeszła odprawę celną, dokonuje zastawu ustawowego na przesyłce klienta celem zabezpieczenia swoich wymagalnych należności od klienta. W tym celu spedytor sprawdza czy wartość towaru, na którym chce dokonać zabezpieczenia nie jest większa niż wysokość zobowiązań klienta wobec spedytora, gdyż ustanowić zastaw można tylko na takiej części przesyłki, której wartość jest wystarczająca dla zabezpieczenia należności.

W przypadku, gdy spedytor w celu zabezpieczenia swoich roszczeń ustanowi zastaw na przesyłce o większej wartości niż należności, które mają być zabezpieczone zastawem, musi się liczyć z tym, iż dłużnik będzie mógł dochodzić od niego odszkodowania za poniesioną z tego tytułu szkodę. W celu zabezpieczenia dokumentacji dla celów dowodowych o skorzystaniu z prawa zastawu spedytor informuje dłużnika w formie pisemnej poprzez złożenie dłużnikowi stosowanego oświadczenia.

Następnie klient chcąc odzyskać towar reguluje na rzecz spedytora należności wynikające z realizacji przez spedytora zlecenia związanego z organizacją przewozu zastawionego towaru. Klient żąda od spedytora zwolnienia towaru, pomimo tego, iż nadal nie uregulował pozostałych należności za wcześniej zrealizowane przez spedytora zlecenia.

Czy w takim przypadku spedytor ma obowiązek spełnić żądanie klienta i wydać mu towar? - Istotne jest to, iż w odróżnieniu od zastawu przysługującemu przewoźnikowi, który może zabezpieczać tylko i wyłącznie roszczenia związane z przewozem przesyłki, na której ustanowiono zastaw, spedytor jest upoważniony do ustanowienia zabezpieczenia na przesyłce dla należności jemu przypadających z jakichkolwiek zleceń spedycyjnych, jakie istniały pomiędzy nim a zleceniodawcą, ale także dla zabezpieczenia roszczeń poprzednich spedytorów czy przewoźników. Spedytorowi przysługuje zatem prawo zastawu w znacznie szerszym zakresie niż przewoźnikowi.


Jak dokonać zaspokojenia roszczeń z przedmiotu zastawu?

Klient pomimo zatrzymania towaru nadal nie reguluje swoich zobowiązań względem spedytora. Czy spedytor może sam dokonać sprzedaży towaru klienta, na którym ustanowił zastaw a środki uzyskane ze sprzedaży przeznaczyć na pokrycie zobowiązań klienta?

W praktyce często złożenie samego oświadczenia do dłużnika o ustanowieniu zastawu na przesyłce i zatrzymanie przez spedytora tej przesyłki, powoduje to, iż dłużnik chcąc uniknąć roszczeń ze strony swoich kontrahentów (np. odbiorców towaru, sieci handlowych do którym dostarcza towar) z powodu niedostarczenia towaru lub opóźnienia w dostarczeniu towaru, reguluje zaległe zobowiązanie względem spedytora. Problem pojawia się w momencie, gdy spedytor pomimo zajęcia przesyłki (ustanowienia na niej zastawu) nie uzyskał od dłużnika spłaty wierzytelności, na zabezpieczenie których ustanowiono zastaw.

W takim wypadku spedytor, aby móc zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dokonać zaspokojenia swoich roszczeń poprzez sprzedaż przedmiotu zastawu, musi na początku wystąpić z pozwem do sądu o wydanie nakazu zapłaty lub wyroku, w którym sąd zasądzi na jego rzecz kwotę z tytułu zaległych płatności na zabezpieczenie których zajął przesyłkę, a następnie po uzyskaniu tytułu wykonawczego (którym może być nakaz zapłaty lub wyrok – obydwa zaopatrzone w klauzulę prawomocności) wszcząć postępowanie egzekucyjne (tj. wystąpić do komornika z wnioskiem o wszczęcie egzekucji z przedmiotu zastawu). Dopiero w toku egzekucji prowadzonej przez komornika można dokonać sprzedaży towaru będącego przedmiotem zastawu.

Czy to dobry sposób na zaległe należności? 

Zastaw ustawowy przysługujący spedytorowi lub przewoźnikowi na zabezpieczenie należności wydaje się być korzystnym sposobem odzyskiwania przez przedsiębiorstwa z branży TSL niezapłaconych wierzytelności. Korzystanie z tego prawa niesie za sobą jednak ograniczenia związane z naruszeniem formalno-prawnych wymogów co do ustanawiania zastawu na przesyłce, o czym należy wiedzieć rozważając możliwość zabezpieczenia swoich roszczeń poprzez wykorzystanie tego narzędzia.

Na jakiej podstawie prawnej przysługuje spedytorowi zastaw ustawowy?
Zgodnie z art. 802 § 1 Kodeksu Cywilnego:
„Dla zabezpieczenia roszczeń o przewoźne oraz roszczeń o prowizję, o zwrot wydatków i innych należności wynikłych ze zleceń spedycyjnych, jak również dla zabezpieczenia takich roszczeń przysługujących poprzednim spedytorom i przewoźnikom, przysługuje spedytorowi ustawowe prawo zastawu na przesyłce, dopóki przesyłka znajduje się u niego lub u osoby, która ją dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią rozporządzać za pomocą dokumentów”.

Do jakiej wysokości należności można ustanowić zastaw?
Zastaw można ustanowić tylko na takiej części przesyłki, której wartość jest wystarczająca dla zabezpieczenia należności. W przypadku, gdy spedytor w celu zabezpieczenia swoich roszczeń ustanowi zastaw na przesyłce o większej wartości niż należności, które mają być zabezpieczone zastawem, musi się liczyć z tym, iż dłużnik będzie mógł dochodzić od niego odszkodowania za poniesioną z tego tytułu szkodę.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    2 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Bezpieczne wakacje 2021: o czym pamiętać?

    Bezpieczne wakacje 2021 to pojęcie, o którym w tym roku Policja powtarza do znudzenia. Te zasady naprawdę warto jednak przyswoić. Jak brzmią?

    e-Bilety Morskie Oko. Rezerwacja lub nie zaparkujesz!

    e-Bilety Morskie Oko - to jedyny sposób, aby w najbliższych dniach zostawić auto w Palenicy Białczańskiej. Muszą o tym wiedzieć odwiedzający TPN.

    Volkswagen Taigo: Niemcy stawiają na SUV-a coupe

    Volkswagen Taigo to nowa propozycja w ofercie marki w Europie. Czym jest Taigo? To tak naprawdę model T-Cross, jednak w wersji coupe.

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Emisja CO2: samochody coraz bardziej eko! Hybrydy szczególnie

    Emisja CO2: samochody w zeszłym roku wyemitowały aż o 12 proc. mniej dwutlenku węgla. I co ciekawe, metodą do osiągnięcia celu okazały się hybrydy.

    Nowy DS 4 jest już w Polsce. Ile kosztuje francuska awangarda?

    Nowy DS 4 został oficjalnie pokazany w Polsce. Na razie nad Wisłę dotarły wyłącznie wersje pokazowe. Już dziś poznaliśmy jednak cennik auta.

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń: Kto wypłaca pieniądze? Na czym polega? O czym pamiętać? O tym wszystkim opowiemy dziś.

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC?

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC? Odpowiedź brzmi... tak. Nie zawsze jednak od razu zorientuje się, że samochód nie miał obowiązkowej polisy.

    Brak OC: regres oznacza dla kierowcy... problemy!

    Brak OC: regres sprawi, że sprawca może zapłacić za szkodę... z własnej kieszeni. Kiedy i na jakiej zasadzie działa regres?

    Nowy Opel Astra 2021. Wyrazisty design i hybrydy

    Nowy Opel Astra 2021 odsłonił swoją twarz. Niemiecki kompakt otrzymał cyfrowy kokpit, paletę jednostek hybrydowych i nowe reflektory pikselowe.

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku w Polsce? Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar przeanalizował dane z CEPiK.

    Nowy Opel Mokka [TEST]: ależ jak on patrzy...

    Nowy Opel Mokka przywitał nas efektownym połączeniem kolorów na nadwoziu i... smutnym spojrzeniem. Nie ma jednak powodów do smutku!

    Zmiany w karach dla kierowców 2021. Co szykuje rząd?

    Zmiany w karach dla kierowców 2021 to szeroki blok zmian w systemie karania prowadzących przedstawiony przez rząd. Co zakłada projekt zmian?

    Wysokość składki OC, punkty karne. Nowy pomysł rządu

    Wysokość składki OC i punkty karne, czyli rząd ma pomysł na kolejny bat na kierowców. Popełniasz dużo wykroczeń, zapłacisz wyższe ubezpieczenie.

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021, czyli pomysł rządu na ograniczenie ilości nietrzeźwych prowadzących na polskich drogach.

    Punkty karne kasowane po 2 latach. Nowy pomysł rządu

    Punkty karne kasowane po 2 latach i więcej punktów karnych w czasie jednej kontroli drogowej. To zmiany dla kierowców, które proponuje rząd.

    Mandaty do 5 tys. zł, czyli rząd ma nowy system kar dla kierowców

    Mandaty do 5 tys. zł - ale też tylko za przekroczenie prędkości. Cięższe przewinienia mogą się skończyć karą sięgającą 30 tys. zł. Oto propozycje zmian.

    Nissan Qashqai 2021: pierwsza jazda japońskim crossoverem

    Nissan Qashqai 2021, czyli mieliśmy okazję po raz pierwszy spotkać się z japońskim crossoverem. I spotkanie to odbyło się na polskim gruncie!

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową - jak powinien zachować się pieszy? Jakie zasady go obowiązują? Sprawdziliśmy to.

    Pieszy idący po drodze dla rowerów. Może?

    Pieszy idący po drodze dla rowerów - w jakich przypadkach taki scenariusz jest możliwy? Prawo stawia kilka warunków. Zaraz o nich opowiemy.