reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Moto > Moto porady > Eksploatacja > Słownik > Rodzaje sprzęgieł

Rodzaje sprzęgieł

Sprzęgło jest z definicji elementem maszyny, który ma za zadanie przekazać moment obrotowy z jednego wału na inny wał, np. z wału korbowego silnika na wałek sprzęgłowy w skrzyni biegów.

Inna definicja sprzęgła mówi, że jest to urządzenie, które ma za zadanie połączyć trwale lub rozłącznie dwa niezależne, mniej osiowo osadzone wały, z których każdy może się obracać. Jeden z tych wałów musi być wałem czynnym (napędowym), drugi – biernym (odbierającym energię, czyli napędzanym). W niektórych nielicznych wypadkach wały te mogą pracować wymiennie, to znaczy wał napędowy może stać się wałem biernym i odwrotnie.

W technice motoryzacyjnej stosuje się sprzęgła o działaniu jednokierunkowym. Oznacza to że wał czynny nigdy nie jest wałem biernym. Wyjątek stanowi sprzęgło pomiędzy silnikiem i skrzynią biegów, które niekiedy przekazuje napęd ze skrzyni biegów na wał korbowy silnika. Taki unikalny przypadek ma miejsce podczas uruchamiania samochodu „na pych”. Także w niektórych motocyklach podczas rozruchu napęd jest przekazywany ze skrzyni biegów przez sprzęgło na wał korbowy silnika. Są to motocykle z rozrusznikiem nożnym, tzw. kopniakiem.

Każde sprzęgło składa się z członu czynnego, zainstalowanego najczęściej na stałe na wale napędzającym i członu biernego, współpracującego z wałem napędzanym, oraz z elementów, łączących te człony stale lub w czasie pracy.

Sprzęgła dzielą się na dwa podstawowe rodzaje: poślizgowe (zwykle rozłączne) i bezpoślizgowe, czyli sztywne i kompensacyjne. W technice motoryzacyjnej mają zastosowanie głównie sprzęgła rozłączne, przede wszystkim poślizgowe, choć czasem stosuje się także sprzęgła kłowe, zaliczane do sztywnych. W budowie maszyn mają zastosowanie także inne rodzaje sprzęgieł. Jest ich kilkadziesiąt rodzajów. Nie będziemy się nimi zajmowali.

Najważniejszym ze sprzęgieł samochodowych jest to, które przekazuje napęd z silnika do skrzyni biegów. Jest to typowe sprzęgło poślizgowe, dzięki czemu jest możliwe płynne wyrównywanie obrotów wału korbowego i wałka sprzęgłowego. Tego rodzaju sprzęgła są jednotarczowe i wielotarczowe, zdarzają się także sprzęgła podwójne. W samochodach powszechnie stosuje się sprzęgła suche, zaś sprzęgła mokre, często wielotarczowe, znalazły zastosowanie w zespołach napędowych motocykli.

Ze względu na sposób sterowania sprzęgła mogą być samoczynne i sterowane z zewnątrz. Obecnie rzadko są stosowane, niegdyś popularne, sprzęgła jednokierunkowe, wałeczkowe (rolkowe), zwane popularnie wolnym kołem. Włączały się one dopiero powyżej określonej różnicy w prędkości obrotowej wału czynnego i wału biernego, przy czym większą prędkość obrotową musiał mieć wał napędzający. Gdy prędkość wału napędzanego była nawet minimalnie większa, niż wału napędzającego, następowało samoczynne rozłączenie takiego sprzęgła.

Zobacz też: Sprzęgła. Zasada pracy, rodzaje, sposoby sterowania

W samochodach stosuje się także sprzęgła elektromagnetyczne, niemal wyłącznie do przenoszenia małych momentów obrotowych, takich jak w przypadku wentylatorów chłodnicy.

reklama

Czytaj także

Źródło:

Własne
Tarcza antykryzysowa – pomoc dla pracodawców poszkodowanych w wyniku pandemii koronawirusa (PDF)29.00 zł
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

reklama
reklama
reklama

POLECANE

reklama

Nasze recenzje

Ostatnio na forum

reklama

Prawne ciekawostki

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Fundacja ITAKA

Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama