Kategorie

Wszystko o rozrządzie silnika

Wszystko o rozrządzie silnika.
fot. Fotolia
Każdy silnik tłokowy ma układ rozrządu, który pełni kluczową rolę w jego działaniu. Układ rozrządu odpowiada za dostarczenie ładunku do cylindra oraz odprowadzenie spalin do kanałów wylotowych. Ten mechanizm podczas awarii unieruchamia pojazd i może doprowadzić do poważnych usterek, dlatego odpowiednie serwisowanie jest niezwykle ważne.

Każdy silnik tłokowy bez względu na to, czy napędza samochód, ciągnik rolniczy czy ogromny statek posiada układ rozrządu. Jego konstrukcja zmieniała się wraz z rozwojem jednostek napędowych
i różniła się trwałością, efektywnością oraz kulturą pracy przejawiającą się m. in. poziomem głośności. Jest to złożony mechanizm wymagający szczególnej opieki serwisowej. Wszelkie zaniedbania powodują poważne, często kosztowne w naprawie uszkodzenia silnika. 

Rodzaje rozrządu: OHV, OHC, DOHC

W dzisiejszych jednostkach napędowych czterosuwowych ze względu na rodzaj konstrukcji wyróżniamy trzy rodzaje rozrządu:  OHV (overhead valve - rozrząd górnozaworowy popychaczowy), OHC (overhead camshaft – rozrząd górnozaworowy z wałkiem w głowicy) oraz DOHC (double overhead camshaft - rozrząd górnozaworowy z podwójnym wałkiem rozrządu w głowicy).

Zobacz też: Dlaczego silnik zużywa olej?

Ten ostatni rodzaj, DOHC powszechnie kojarzony jest wyłącznie z silnikiem 4-ro cylindrowym rzędowym z 16-ma zaworami. Nie jest to jednak żelazna reguła, ponieważ były  takie konstrukcje,  gdzie układ DOHC napędzał 8 zaworów.

Jak działa system zmiennych faz rozrządu?

Reklama

„Zmienne fazy rozrządu to rozwiązanie stosowane coraz powszechniej we wszystkich nowoczesnych konstrukcjach. Zapewnia lepsze napełnienie cylindrów mieszanką paliwowo-powietrzną w stosunku do rozwiązań standardowych, które zostały zaprojektowane optymalnie dla uśrednionej wartości prędkości obrotowej i obciążenia silnika” – mówi Robert Puchała z Grupy Motoricus S.A.

Możliwość obrotu wałka rozrządu względem koła napędzającego ten wałek lub najnowsze konstrukcje, w których zawory sterowane są elektromagnetycznie (bez udziału wałka) zapewniają znacznie lepsze dostosowanie czasu  otwarcia zaworów do chwilowego obciążenia silnika.

Zobacz też: Obieg oleju w preselekcyjnej skrzyni biegów DSG

Koła zębate, łańcuch a może pasek

Najstarsze konstrukcje silników posiadały rozrząd, w których napęd przenoszony był za pomocą kół zębatych. Rozwiązanie to najlepiej sprawdzało się w silnikach ciągników rolniczych i w zasadzie było bezobsługowe. Zdziwić może jednak fakt, że koła zębate stosowano jeszcze do niedawna w niektórych silnikach do samochodów dostawczych. Kolejnym rozwiązaniem został łańcuch rozrządu. Co starsi kierowcy małego czy też dużego fiata z pewnością pamiętają ile mógł przysporzyć kłopotu. Jego trwałość pozwalała na przejechanie niejednokrotnie tylko 20 tys. kilometrów po czym rozciągał się, dochodziło do obcierania rozciągniętego łańcucha o obudowę i wymiana była konieczna. Pod warunkiem naturalnie, że w ogóle udało się kupić nowy.

Zobacz też: System zmiennych faz rozrządu Valvelift

Czasy te jednak bezpowrotnie minęły i łańcuch rozrządu z powodzeniem jest stosowany
w najnowocześniejszych silnikach. W latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku zaczęto stosować gumowe, zbrojone paski zębate.  Jest to rozwiązanie, które prawdopodobnie sukcesywnie będzie wypierało łańcuch rozrządu.

Wady i zalety

Koła zębate napędzające układ rozrządu czynią go bezobsługowym, jednak cechuje je duża masa wirująca i nie sprawdzają się w nowoczesnych, mocnych i dynamicznych jednostkach napędowych. Łańcuch rozrządu jest bardzo trwały i powszechnie krąży opinia, że taki układ jest bezobsługowy. Znana niemiecka marka samochodowa właśnie dlatego chętnie korzystała z tego rozwiązania, gdzie
w silnikach prawidłowo smarowanych napęd rozrządu mógł bez obsługi wytrzymać nawet 400 tys. kilometrów przebiegu pojazdu. Producenci samochodów nie określają po jakim przebiegu powinno się wymienić łańcuch. Niepokojące powinny być nienaturalne dźwięki pochodzące spod maski, które sprawny mechanik bez większego problemu zinterpretuje podczas przeglądu. 

Zobacz też: Jakie mogą być przyczyny wysokiego spalania w dieslu?

„Wadą łańcucha jest jednak stawianie przez niego znacznych oporów ruchu oraz generowanie podwyższonego poziomu głośności. Coraz więcej konstruktorów silników wykorzystuje gumowe, zbrojone paski zębate. Ich trwałość rośnie i niektórzy producenci pojazdów zakładają jego wymianę dopiero po przejechaniu 240 tys. kilometrów” - mówi Robert Puchała z Grupy Motoricus S.A.  „Są to jednak założenia nader optymistyczne i określone dla idealnych warunków jazdy. W praktyce zdecydowanie lepiej i bezpieczniej jest przyjąć, że wymiana paska powinna być wykonana znacznie wcześniej, nawet już po przejechaniu 75% zalecanego dystansu. Z tego powodu niektórzy mechanicy dla niektórych  marek  bezwzględnie zalecają serwis paska po 60 tys. kilometrów” – dodaje Puchała.

Gdy zerwie się pasek rozrządu

Zerwanie napędu rozrządu, łańcucha czy paska zazwyczaj nie wróży nic dobrego. Mniejszy problem jest w przypadku silników bezkolizyjnych, których na rynku ubywa. Wystarczy wtedy założyć nowy rozrząd i samochód powraca do pełnej sprawności. O wiele gorzej, gdy konstrukcja jest kolizyjna tzn. taka, gdzie po zerwaniu napędu rozrządu dochodzi do kolizji między zaworem a tłokiem. Najczęściej powoduje to zgięcie zaworów, często skrzywienie wałka rozrządu, a w ekstremalnych sytuacjach nawet wybicie dziury w tłoku. Zależy to od prędkości obrotowej i siły zderzenia. Dlatego oczywistym wydaje się, że lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Wymiana paska wraz z rolkami napinającymi
w klasycznym silniku benzynowym może kosztować ok. 500 zł, to kwota znacznie niższa niż poważny remont silnika. Jeżeli pompa wodna napędzana jest tym samym paskiem, należy ją również wymienić, aby nie była powodem nieprzewidzianych problemów.

Zobacz też: Turbosprężarka o zmiennej geometrii łopatek

Rozsądek podpowiada tu, że konstruktorzy powinni dążyć do projektowania wyłącznie silników bezkolizyjnych, jednak zdaje się, że z pełną premedytacją robią zupełnie odwrotnie, ponieważ prawa rynku i interesów koncernów samochodowych są nieubłagane.

Rozrząd – układ specjalnej troski

Reklama

„Aby uniknąć nader nieprzyjemnych konsekwencji i niebanalnych kosztów po awarii rozrządu musimy kierować się kilkoma generalnymi zasadami. Jeśli kupujemy auto używane, bez pewności co do historii jego serwisowania w pierwszej kolejności powinniśmy wymienić pasek rozrządu wraz
z napinaczami. Gros kosztów naprawczych, szczególnie w nowoczesnych, skomplikowanych technologicznie konstrukcjach silników to koszty wykonania usługi. Naprawy te generują bardzo dużo pracy wynikającej z trudnego dostępu do układu czyli tzw. dojścia warsztatowego” -
mówi Robert Puchała z Grupy Motoricus S.A..

Dlatego jeśli wymieniamy już pasek bardzo rozsądną i opłacalną w perspektywie czasu jest wymiana na nowe pozostałych elementów mechanicznych takich jak rolki napinacza i pompy wody, jeśli ta oczywiście napędzana jest przez pasek.  

Zobacz też: Cylinder on demand – oszczędność według Audi

Niepokojącym sygnałem są wycieki oleju w okolicy osłony paska rozrządu nawet jeżeli są minimalne. Rozwiązaniem z pewnością nie jest tu wyłącznie uzupełnienie płynu eksploatacyjnego do wymaganego poziomu. Olej rozrzucony siłą odśrodkową może osiąść na pasku i zdegradować gumę, a wtedy do jego zerwania dochodzi o wiele łatwiej i szybciej.

Innym, częstym powodem zerwania lub przeskoczenia paska napędu rozrządu jest próba rozruchu pojazdu na holu. Rozrusznik obraca wałem korbowym w sposób delikatny, zrównoważony a zupełnie inne siły działają  kiedy holowaniu przy prędkości 40 km/ h na drugim biegu towarzyszy gwałtowne puszczenie sprzęgła. Wtedy rozrząd nie nadąża za rozpędzonym wałem korbowym, a  pasek nie wytrzymuje tak silnych naprężeń. Takie przypadki są jeszcze częstsze, gdy panuje ujemna temperatura i olej staje się bardzo gęsty stawiając duże opory rozruchu silnika. Pamiętajmy zatem, gdy faktycznie musimy uruchomiać nasz pojazd poprzez jego holowanie, aby robić to na wyższym biegu delikatnie zwalniając sprzęgło.

Źródło: Motoricus S. A.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Ile czasu jest ważny numer PKK?

    Ile czasu jest ważny numer PKK? To pytanie, które mogą zadać kandydaci na kierowców. A więc? Postaramy się odpowiedzieć na nie w naszym materiale.

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód. Co to oznacza?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód tworzy poważny problem dla kierowcy. Powód? Samochód nie przejdzie przeglądu technicznego!

    Nowy Lexus NX. Wygląda jak stary, ale jest nowy i ma plug-ina

    Nowy Lexus NX został oficjalnie zaprezentowany. Druga odsłona SUV-a segmentu D zdaniem producenta otrzymała aż 95 proc. nowych komponentów.

    Jak założyć PKK przez internet?

    Jak założyć PKK przez internet? Wystarczy że kandydat na kierowcę odwiedzi rządową stronę i po wypełnieniu zatwierdzi wniosek profilem zaufanym.

    Jak usunąć wpis taxi z dowodu? Czy się da?

    Jak usunąć wpis taxi z dowodu rejestracyjnego pojazdu? No i tu pojawia się pewien problem. Bo przepisy mówią nie o usunięciu, a raczej wykreśleniu.

    Gaz nie wbity w dowód: jak zalegalizować LPG w aucie?

    Gaz nie wbity w dowód? Jak zalegalizować obecność instalacji LPG w aucie? Błąd podczas montażu będzie kosztować kierowcę trochę... czasu!

    Mandat za brak wbitego haka. Ile wynosi?

    Mandat za brak wbitego haka: czy policjant może ukarać kierowcę grzywną? Jakie jeszcze konsekwencje oznacza brak haka w dowodzie rejestracyjnym?

    Test: Skoda Octavia Plug-in - nie świetna, ale zaskakująco dobra!

    Skoda Octavia plug-in nie jest idealna. Mimo wszystko test zakończyłem z uśmiechem na twarzy. Powód? Nie tylko hybrydy z Japonii są oszczędne!

    Volkswagen Polo 2021: częściowa autonomia jazdy to nowość!

    Volkswagen Polo 2021 jest oferowany z systemem IQ.Drive Travel Assist. Częściowa autonomia jazdy jest nowością w segmencie B.

    Samochód elektryczny: cena może czynić cuda?

    Samochód elektryczny: cena może sprawić, że elektryka kupiłby każdy Polak. Jaka jednak musiałaby być ta cena? Taka sama jak w spalinowcach.

    Zgłoszenie nabycia pojazdu: gdzie złożyć wniosek? W miejscu...

    Zgłoszenie nabycia pojazdu: gdzie złożyć wniosek? Ministerstwo Infrastruktury nie ma wątpliwości - zgłoszenie składa się w miejscu zamieszkania.

    Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów jest legalny?

    Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów jest legalny? Do Trybunały Konstytucyjnego wpłynęła właśnie skarga. Jaka będzie decyzja?

    Jak wygląda rejestracja nowego samochodu z salonu 2021?

    Jak wygląda rejestracja nowego samochodu z salonu w 2021 roku? Teraz salon dealerski może zarejestrować pojazd online. Jak wygląda procedura?

    Opel Astra 2022. Tak będzie wyglądać Astra L!

    Opel Astra 2022 pokazuje pierwsze szczegóły stylistyczne. Co zwraca uwagę? Astra L otrzyma przedni pas w stylu nowej Mokki i wirtualny kokpit.

    Zasady korzystania z hulajnogi elektrycznej

    Zasady korzystania z hulajnogi elektrycznej. Czyli dziś opowiemy o tym, o czym po 20 maja 2021 roku muszą pamiętać kierowcy tego typu pojazdów.

    Samochody wpływają na środowisko? Zdaniem Polaków... nie!

    Samochody wpływają na środowisko? Aż 46 proc. Polaków uważa, że auta nie powodują żadnej szkody, a 21 proc. nie ma zdania.

    Jak dostać się do grupy Speed?

    Jak dostać się do grupy Speed? To pytanie nurtuje kierowców. Odpowiedź? Stanowiska w tej formacji nie wypełnia się raczej z konkursu...

    Zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym

    Zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym: na czym polega i w jaki sposób jest karane? Dziś wyjaśnimy to pojęcie z prawnego punktu widzenia.

    Wbicie haka w dowód. Na czym polega?

    Wbicie haka w dowód - czyli dziś opowiemy o tym jak zalegalizować montaż haka przed wakacyjnym wyjazdem. Zapomnisz o tym? Możesz mieć problem!

    e-TOLL: rejestracja przy pomocy mObywatel

    e-TOLL: rejestracja do systemu jest skomplikowana? W żadnym razie! Teraz rejestrację można autoryzować nawet mObywatelem.

    Test: Nissan Leaf 62 kWh: 217-konny elektryk z dużym zasięgiem

    Nissan Leaf 62 kWh pojawił się przed naszą redakcją. Pierwsze wrażenie? Wydaje się taki zwykły jak na elektryka. Czy to dobrze? Naszym zdaniem...