Kategorie

Odszkodowanie za wypadek sprzed lat - kiedy przysługuje?

Kamil Fraszkiewicz
stłuczka wypadek kolizja Fot. Fotolia
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) obecnie zmaga się z lawinowym wzrostem wartości odszkodowań. W pierwszych trzech kwartałach 2015 r. UFG wypłacił ofiarom wypadków kwotę, która była o 44% wyższa niż przed rokiem (styczeń - wrzesień 2014 r.). Ten bezprecedensowy wzrost odszkodowań jest m.in. wynikiem zmian w orzecznictwie sądów. Wszystko zaczęło się od kontrowersyjnej uchwały Sądu Najwyższego (SN) z października 2013 r. Nieoczekiwane stanowisko SN, zmieniło sytuację wielu ofiar wypadków drogowych oraz ich rodzin. Takie osoby od niedawna mogą domagać się odszkodowania za wypadek sprzed kilkunastu lat. Warto dowiedzieć się, na czym dokładnie polega zmiana i jakie stwarza możliwości dla osób poszkodowanych w wypadkach drogowych.

Zmiany dotyczą wypadków spowodowanych przez nieznaną osobę

Na wstępie warto podkreślić, że zmiana wynikająca z uchwały Sądu Najwyższego dotyczy wypadków spowodowanych przez nieznanego kierowcę (np. osobę, która uciekła z miejsca kolizji). W przypadku takich zdarzeń drogowych, podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Dane UFG wskazują, że w 2014 r. wspomniana instytucja pokryła 1566 szkód, które spowodowali niezidentyfikowani kierowcy (patrz poniższa tabela). Liczba szkód wywołanych przez kierowców bez obowiązkowego ubezpieczenia OC (wysokość składki sprawdzisz w kalkulatorze OC AC Ubea.pl) była znacznie większa (również w latach 2008 r. - 2013 r.). Różnica polega na tym, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w ramach regresu może odzyskać przynajmniej część wypłaconego odszkodowania od nieubezpieczonego kierowcy. Brak identyfikacji sprawcy, skutecznie uniemożliwia zastosowanie regresu. To ważna kwestia, ponieważ dane statystyczne Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wskazują, że szkody spowodowane przez nieznanych kierowców średnio mają o połowę większą wartość. Można zatem stwierdzić, że to nie kierowcy bez ubezpieczenia są największym problemem dla UFG. 

Zobacz też: Czy możemy kupić OC razem z samochodem?

ZWRÓĆ UWAGĘ: Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wypłaca odszkodowania, jeżeli sprawca wypadku komunikacyjnego nie posiada ubezpieczenia OC albo jest nieznany. W tym pierwszym przypadku, UFG próbuje później odzyskać poniesione koszty od osoby, która spowodowała wypadek.

Liczba szkód spowodowanych przez nieubezpieczonych lub niezidentyfikowanych kierowców, które pokrył UFG

(2008 r. - 2014 r.)

Rok

Liczba

wszystkich szkód komunikacyjnych, które pokrył UFG

Szkody pokryte

przez UFG, które spowodowali kierowcy bez ubezpieczenia

Szkody pokryte przez UFG, które spowodowali niezidentyfikowani kierowcy

2008 r.

3400

2400

1000

2009 r.

3500

2300

1200

2010 r.

3200

2300

900

2011 r.

4200

3200

1000

2012 r.

4800

3500

1300

2013 r.

5219

3768

1451

2014 r.

6939

5373

1566

Źródło: dane Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego

Szkoda przedawni się po 20 latach nawet jeśli sprawca był nieznany

Do 29 października 2013 r. sądy często przyjmowały, że roszczenie o naprawienie szkody spowodowanej przez niezidentyfikowanego kierowcę przedawnia się po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (nie później jednak niż po 10 latach od wypadku drogowego). Taka zasada wynika bezpośrednio z artykułu 4421 paragraf 1 kodeksu cywilnego (KC). Stanowisko zgodne z art. 4421 par. 1 KC prezentował również Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Było ono jednak niekorzystne dla osób poszkodowanych w wypadkach i zwiększało liczbę przedawnionych roszczeń. W związku z powyższym, ówczesny Rzecznik Ubezpieczonych (obecny Rzecznik Finansowy) wystąpił o zbadanie sprawy przez Sąd Najwyższy.

Zobacz też: Kiedy ubezpieczyciel zwróci składkę za OC?

Reklama

Odpowiadając na wniosek Rzecznika Ubezpieczonych, Sąd Najwyższy w uchwale z 29 października 2013 r. (sygnatura akt III CZP 50/13) orzekł, że „roszczenie pokrzywdzonego o naprawienie szkody, wynikłej ze zbrodni lub występku, wyrządzonej w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem, których tożsamości nie ustalono (…) przedawnia się na podstawie art. 4421 paragraf 2 KC”. Takie rozstrzygnięcie SN skutkowało poprawą sytuacji osób poszkodowanych w wypadkach. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, sądy powszechne mogą samodzielnie stwierdzić popełnienie przestępstwa będącego przyczyną szkody nawet wtedy, gdy sprawca nie został zidentyfikowany. To kluczowa kwestia, ponieważ w przypadku szkód wywołanych przestępstwem (tzn. zbrodnią lub występkiem w rozumieniu kodeksu karnego), obowiązuje aż dwudziestoletni termin przedawnienia (na podstawie wspomnianego art. 4421 paragraf 2 KC). Termin dwudziestu lat jest naliczany od dnia wypadku i nie zależy od tego, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (tzn. o UFG będącym osobą prawną).

ZWRÓĆ UWAGĘ: Po uchwale Sądu Najwyższego z października 2013 roku, dwudziestoletni okres przedawnienia roszczeń wobec UFG obowiązuje również wtedy, gdy sprawca wypadku jest nieznany.

Stanowisko Sądu Najwyższego, które wyraźnie sprzyja osobom poszkodowanym w wypadkach, spowodowało wyraźny wzrost liczby i wartości roszczeń dotyczących szkód wcześniej uznanych za przedawnione. Zgodnie z uchwałą SN, o odszkodowanie z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego mogą ubiegać się nawet osoby (np. potrąceni piesi), którym niezidentyfikowany kierowca wyrządził szkodę kilkanaście lat wcześniej.  

Warto zdawać sobie sprawę, że opisywana zmiana prawna oddziałuje na cały rynek ubezpieczeniowy. Zwiększone wydatki UFG będą oznaczały wzrost składki, jaką do tej instytucji obowiązkowo wpłacają ubezpieczyciele. Można przypuszczać, że dodatkowe koszty utrzymania Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (podobnie jak wprowadzany podatek bankowy), w części zostaną przerzucone na wszystkich kierowców wykupujących obowiązkowe ubezpieczenie OC. 

ZWRÓĆ UWAGĘ: Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny uzyskuje środki na swoją działalność m.in. dzięki obowiązkowej składce, którą płacą ubezpieczyciele.

Źródło: Porównywarka ubezpieczeń Ubea.pl

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Peugeot 2008 [TEST]: mały, miejski lew dorósł!

    Peugeot 2008 jest miejskim crossoverem. Niech jednak ten tytuł Was nie zmyli. Bo auto jest bardziej dojrzałe, niż mogłoby się wydawać!

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie. No i jest problem...

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie? Kierowcę czeka wizyta w wydziale komunikacji, stacji kontroli pojazdów i znowu wydziale komunikacji.

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić auto?

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić czy używane auto nie jest obciążone prawami osób trzecich? Są na to tak naprawdę trzy sposoby.

    Zgubiłem numer PKK. Co zrobić w takiej sytuacji?

    Zgubiłem numer PKK. Jak go odzyskać? No i tu pojawia się spory problem, bo kandydata na kierowcę czeka... No właśnie co?

    Sprzedaż części używanych na oku fiskusa. Ruszają kontrole.

    Sprzedaż części używanych na celowniku skarbówki. Powód? Wielu sprzedawców albo nie zarejestrowało nawet firmy, albo zaniża dochody ze sprzedaży.

    Ile elektryk przejedzie na rezerwie?

    Firma Edmunds sprawdziła, jaki dystans może pokonać samochód elektryczny, gdy komputer pokładowy pokazuje, że mają 0 km zasięgu.

    Audi RS e-tron GT: w 3,2 sek. do setki w elektryku! Pierwsza jazda.

    Audi e-tron GT choć jest elektryczny, powstaje w tej samej fabryce co R8. Choć nie emituje spalin, generuje potężną ilość emocji.

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czym jest i kiedy jest wpisywany?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czyli dziś opowiemy o tym, czemu pojawia się taka adnotacja w dokumentach pojazdu i jak się jej pozbyć.

    Nadanie nowego numeru VIN. Na czym polega?

    Nadanie nowego numeru VIN może być konieczne po poważnej modyfikacji pojazdu. jak przeprowadzić procedurę zgodnie z przepisami?

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje. Czyli jak odzyskać dokumenty pojazdu po kontroli funkcjonariuszy?

    Status PKK: nieprawidłowe dane. Co to oznacza?

    Status PKK: nieprawidłowe dane. Co oznacza taki komunikat pojawiający się w systemie info-car.pl? Kandydat na kierowcę nie ma się co martwić.

    Mitsubishi L200 po tuningu. Po fabrycznym tuningu!

    Mitsubishi L200 świetnie radzi sobie w terenie. Ma jednak pewną słabość. 150 koni to niezbyt dużo. Na szczęście Japończycy mogą coś na to poradzić.

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Ile czasu jest ważny numer PKK?

    Ile czasu jest ważny numer PKK? To pytanie, które mogą zadać kandydaci na kierowców. A więc? Postaramy się odpowiedzieć na nie w naszym materiale.

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód. Co to oznacza?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód tworzy poważny problem dla kierowcy. Powód? Samochód nie przejdzie przeglądu technicznego!

    Nowy Lexus NX. Wygląda jak stary, ale jest nowy i ma plug-ina

    Nowy Lexus NX został oficjalnie zaprezentowany. Druga odsłona SUV-a segmentu D zdaniem producenta otrzymała aż 95 proc. nowych komponentów.

    Jak założyć PKK przez internet?

    Jak założyć PKK przez internet? Wystarczy że kandydat na kierowcę odwiedzi rządową stronę i po wypełnieniu zatwierdzi wniosek profilem zaufanym.

    Jak usunąć wpis taxi z dowodu? Czy się da?

    Jak usunąć wpis taxi z dowodu rejestracyjnego pojazdu? No i tu pojawia się pewien problem. Bo przepisy mówią nie o usunięciu, a raczej wykreśleniu.

    Gaz nie wbity w dowód: jak zalegalizować LPG w aucie?

    Gaz nie wbity w dowód? Jak zalegalizować obecność instalacji LPG w aucie? Błąd podczas montażu będzie kosztować kierowcę trochę... czasu!

    Mandat za brak wbitego haka. Ile wynosi?

    Mandat za brak wbitego haka: czy policjant może ukarać kierowcę grzywną? Jakie jeszcze konsekwencje oznacza brak haka w dowodzie rejestracyjnym?

    Test: Skoda Octavia Plug-in - nie świetna, ale zaskakująco dobra!

    Skoda Octavia plug-in nie jest idealna. Mimo wszystko test zakończyłem z uśmiechem na twarzy. Powód? Nie tylko hybrydy z Japonii są oszczędne!

    Volkswagen Polo 2021: częściowa autonomia jazdy to nowość!

    Volkswagen Polo 2021 jest oferowany z systemem IQ.Drive Travel Assist. Częściowa autonomia jazdy jest nowością w segmencie B.