Kategorie

Regulamin użytkowania aut firmowych: jak go sporządzić?

Flota Auto Biznes
FlotaAutoBiznes to motoryzacyjno-biznesowe czasopismo poświęcone zagadnieniom związanym z zarządzaniem samochodami w przedsiębiorstwach. Magazyn ukazuje się co dwa miesiące.
Mariusz Ratajczak
Auto firmowe a parking strzeżony: czy pracownik może za niego płacić? Fot. Volkswagen
Auto firmowe a parking strzeżony: czy pracownik może za niego płacić? Fot. Volkswagen
Niezwykle ważnym elementem prawidłowego funkcjonowania floty jest dobry regulamin użytkowania aut służbowych. Jak go sporządzić?

Dojazdy „służbówką”

Firmy stosują dwie ogólne zasady odnośnie użytkowania pojazdów służbowych. Można zezwolić pracownikom na korzystanie z nich do celów prywatnych lub potraktować tylko i wyłącznie jako narzędzie do wykonywania czynności zawodowych. Ma to wpływ na poszczególne zapisy w umowach, regulaminach. Zacznijmy od kwestii parkowania.

Przepisy prawa pracy nie regulują miejsca postoju pojazdów służbowych. Tak więc pracodawca, który chce wprowadzić konieczność parkowania aut na parkingu strzeżonym powinien umieścić stosowną adnotację w regulaminie pracy, ewentualnie w zakresie obowiązków poszczególnych pracowników, czy też umowie o powierzeniu mienia.

Parking strzeżony z własnej kieszeni?

Tylko regulacje w wewnętrznych zarządzeniach pracodawcy pozwolą na jasne i niebudzące w danym przypadku wątpliwości, że obowiązek parkowania pojazdów na parkingach strzeżonych należy do zakresu obowiązku pracowników posługujących się samochodami służbowymi. Raczej nie ma przeszkód, by w wewnętrznych przepisach firma uzależniła możliwość dojazdu do domu, czy też korzystania z aut do celów prywatnych od pokrywania kosztów parkingu strzeżonego ze środków własnych kierującego. Nie można natomiast wymagać, by osoba, której przydzielono pojazd pokrywała z własnego budżetu opłaty za parking w toku podróży służbowej.

Zobacz też: Jak rozliczać czas pracy przedstawiciela handlowego

Kwestię zwrotu kosztów w tym przypadku reguluje bowiem art. 775 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 nr 24 poz. 141 ze zm.) K.P. Zgodnie z § 1 przepisu, pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba firmy, lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Odpowiedzialność za pojazd

Reklama

W celu określenia zasad odpowiedzialności pracownika za samochód służbowy należy odwołać się do reguł określonych w Kodeksie Pracy. Jednym z podstawowych obowiązków zatrudnionego jest dbałość o dobro zakładu pracy i ochrona jego mienia. Dotyczy to również samochodu służbowego. Zasady odpowiedzialności kierowcy za szkody wyrządzone pracodawcy podczas korzystania przez niego z pojazdu firmowego także określa KP. Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził swojemu przedsiębiorstwu szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną (art. 114 i nast.).

Z punktu widzenia pracodawcy korzystne jest zawarcie z pracownikiem korzystającym z pojazdu służbowego umowy o powierzeniu mienia. Może ona w szczególności określać zasady używania samochodu, w tym obowiązek pozostawiania go na parkingu strzeżonym. W przypadku jej zawarcia pracownik ponosi odpowiedzialność materialną na podstawie przepisów o zaostrzonym rygorze (art. 124 i nast.). Z chwilą podpisania przez pracodawcę i zatrudnionego oświadczenia o przejęciu materialnej odpowiedzialności, po stronie kierowcy powstaje obowiązek sprawowania pieczy nad powierzonym mieniem. W takiej sytuacji, odpowiada on w pełnej wysokości za szkodę w nim powstałą i jego obowiązki są o wiele wyższe, niż te związane z powszechną koniecznością dbałości o dobro zakładu pracy i jego mienie.

Wydanie kluczyków

Musi być jednak spełniony warunek, że pracownik wyraził zgodę na ponoszenie odpowiedzialności i co ważne, mienie zostało mu powierzone prawidłowo. Zgoda użytkującego pojazd może wynikać zarówno wprost, jak i pośrednio z uzgodnienia rodzaju wykonywanych czynności zawodowych w umowie o pracę. Celem zawarcia umowy o powierzenie mienia jest wyeliminowanie ewentualnych sporów.

Zobacz też: Leasing: na co uważać przy zawieraniu umów?

Z kolei sposób jego przekazania jest zróżnicowany, głównie wedle jego rodzaju i czasu trwania obowiązku pieczy. W orzecznictwie podkreśla się, że dla skutecznego przejęcia pieczy nad mieniem powierzonym wystarcza już samo przeniesienie posiadania powierzanej rzeczy, co w praktyce polega na wydaniu kluczy pracownikowi. (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 24 czerwca 2009 r. II PK 286/2008).

Przyczyny niezależne

Reklama

Sprawą odpowiedzialności pracownika za powierzone mu mienie w postaci pojazdu służbowego zajmował się również wielokrotnie Sąd Najwyższy. W wyroku Sądu Najwyższego (Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 24 czerwca 2009 r. II PK 286/2008) wskazano, że pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym wskutek kradzieży przez nieznanych sprawców w takim zakresie, w jakim można zarzucić mu niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku pieczy. Czyli np. parkowanie samochodu w miejscu niestrzeżonym.

Uwolnienie się od odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie jest możliwe jedynie wtedy, gdy pracownik wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych i nie mógł zapobiec zdarzeniu. Nawet przy dołożeniu należytej staranności przy wykonywaniu pracy (art. 124 § 3 K.P.). W szczególności dotyczy to sytuacji, kiedy pracodawca nie zapewnił warunków umożliwiających zabezpieczenie auta.

Kierowca ułatwił kradzież

Nie każda kradzież jest przyczyną szkody niezależną od pracownika. W kilku wyrokach Sądu Najwyższego (z dnia 14 maja 1998 r. I PKN 129/98, OSNAPiUS 1999/14 poz. 358 oraz z dnia 9 maja 2000 r. I PKN 621/99, OSNAPiUS 2001/20 poz. 612) wygłoszono pogląd, że „kradzież powierzonego mienia jest, co do zasady, okolicznością od pracownika niezależną, nie znaczy to jednak, że w takich razach nie ponosi on odpowiedzialności za szkodę w ogóle. Dla ustalenia obowiązku odszkodowawczego istotne jest bowiem czy i w jakim zakresie powstanie szkody - kradzież mienia - było przez niego zawinione”.

Jeżeli do kradzieży doszło w rezultacie przyczynienia się pracownika do powstania szkody, w szczególności, gdy nie zachował on elementarnej staranności w pieczy nad pojazdem, nie można przyjąć, że kradzież dokonana przez osoby trzecie była główną przyczyną powstania szkody. Bo przecież postępowanie kierowcy umożliwiło lub co najmniej ułatwiło kradzież. W kolejnym orzeczeniu dotyczącym art. 124 KP (wyrok SN z dnia 17 lutego 2004 r. I PK 304/2003, LexPolonica nr 419216), wskazano: pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym wskutek kradzieży przez nieznanych sprawców w takim zakresie, w jakim można mu zarzucić niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku pieczy. Według sądu, w „wypadku kradzieży powierzonego mienia sprawcą szkody jest osoba, która dokonała zaboru mienia, a między powstałą szkodą a zachowaniem tej osoby zachodzi związek przyczynowy”.

Jeżeli do kradzieży doszło w rezultacie przyczynienia się pracownika do powstania szkody, w szczególności, gdy nie zachował on elementarnej staranności w pieczy nad pojazdem, nie można przyjąć, że kradzież dokonana przez osoby trzecie była główną przyczyną powstania szkody.

Przydatny autoalarm

Nie oznacza to jednak, że pozwany pracownik nie może być nigdy uznany za sprawcę powstałej szkody. Sprawstwo pozwanego polega bowiem na zaniechaniu działań, przewidzianych przez pracodawcę, jako środek zabezpieczający przed kradzieżą, mianowicie nieprzestrzeganiu nakazu parkowania na parkingu strzeżonym (z odwołaniem do wyroku SN z dnia 9 lutego 1999 r. I PKN 566/98 OSNAPiUS 2000/6 poz. 226).

Należy jednak przytoczyć kolejne stanowisko Sądu Najwyższego - z wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. II PK 69/2006 (OSNP 2007/23-24 poz. 351). „Wydanie przez pracodawcę zarządzenia nakazującego pracownikowi parkowanie powierzonego pojazdu wyłącznie na parkingach strzeżonych, bez jego wyposażenia w podstawowe zabezpieczenia (autoalarm, blokada skrzyni biegów), nie może być uznane za zapewnienie warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia”. Ograniczenie się pracodawcy do wydania zarządzenia, nakazującego pracownikom parkowanie pojazdu wyłącznie na parkingach strzeżonych, bez wyposażenia samochodu w autoalarm, czy blokadę skrzyni biegów, mających współcześnie charakter zabezpieczeń standardowych, nie może zostać uznane za zapewnienie przez firmę warunków umożliwiających w pełni ochronę auta.

Opodatkowane dojazdy

Zwrot kosztów dojazdów do pracy jest świadczeniem dodatkowym, które pracodawca może, lecz nie musi, przyznać pracownikom. W sytuacji jednak, gdy zdecyduje się na takie rozwiązanie, musi pamiętać, że jest ono opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatrudniony obok wynagrodzenia może bowiem otrzymywać inne świadczenia związane z pracą, m.in. zwrot wydatków na dojazd do miejsca, w którym rozpoczyna czynności zawodowe albo zapewnienie transportu do siedziby firmy.

Zasady jak też forma zwrotu kosztów powinna być określona przepisami wewnętrznymi zakładu pracy, np. w regulaminie. Przedsiębiorstwo decydujące się na przyznanie swoim pracownikom takiego świadczenia może dokonać tego w sposób dowolny.

Zwrot kosztów dojazdów do pracy jest świadczeniem dodatkowym, które pracodawca może, lecz nie musi, przyznać pracownikom.

Wolne od opłaty

Przejazdy pracowników samochodem służbowym z domu do firmy mogą być uznane za wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych. Potwierdził to dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 19 maja 2010 r. (nr IPPB2/415-168/10-2/AS), dotyczącej pracowników spółki z o.o. wykorzystujących pojazdy będące własnością firmy, do celów służbowych. Samochody powierzone zostały przedstawicielom handlowym oraz osobom pełniącym funkcje kierownicze. Miejsce parkowania udostępnianych aut znajdowało się wprost w miejscu zamieszkania pracownika (garaż będący własnością pracownika) lub w pobliżu jego domu na parkingu strzeżonym. Zasady wykorzystywania pojazdów firmowych uregulowano w obowiązującym w spółce regulaminie. Wspomniane zobowiązanie pracowników wynikało z faktu, że pracodawca nie jest w stanie zapewnić miejsc parkingowych dla wszystkich aut służbowych (z uwagi na brak takich miejsc).

Przejazdy pracowników samochodem służbowym na trasie pomiędzy wyznaczonym miejscem parkowania, a miejscem, w którym znajduje się siedziba spółki – o ile nie służą osobistym celom pracowników, lecz wykorzystywane są w ramach realizacji zadań służbowych - nie stanowią nieodpłatnego świadczenia (w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zatem ich wartości nie można uważać za przychód pracowników ze stosunku pracy.

Gotowość do użytkowania

W argumentacji organów podatkowych kluczowy jest powoływany już wcześniej art. 124 Kodeksu Pracy, regulujący odpowiedzialność pracownika za szkody w mieniu powierzonym. Organ podatkowy uznał, że pracownicy dojeżdżający samochodami służbowymi z wyznaczonego miejsca parkowania do siedziby spółki (płatnika) oraz z siedziby spółki do wyznaczonego miejsca parkowania nie uzyskują przychodów ze stosunku pracy w postaci innego nieodpłatnego świadczenia. Dzieje się tak w sytuacji, gdy miejsce parkowania auta firmowego zostało im wyznaczone przez spółkę zgodnie z obowiązującym regulaminem. Sytuacja taka występuje, gdy przedsiębiorstwo (płatnik) nie dysponuje zabezpieczonym placem bądź garażem, w którym mógłby bezpiecznie parkować samochody stanowiące jego własność.

Organ podatkowy stwierdził w szczególności, że: „(…) przydzielenie samochodu służbowego, wynikające z charakteru pracy na danym stanowisku nie stanowi przychodu pracownika ze stosunku służbowego, o ile samochód ten jest wykorzystywany w celach służbowych. W konsekwencji przejazdy „z” oraz „do” miejsca parkowania nie będą również generowały przychodu ze stosunku pracy. Stanowią one bowiem realizację celu służbowego, jakim jest dbałość o powierzone mienie spółki wyrażająca się poprzez parkowanie samochodu w miejscu gwarantującym w najwyższym możliwym stopniu jego bezpieczeństwo, a tym samym stałą gotowość do użytkowania i osiągania przychodu.

To nie przychód pracownika

Reasumując, przejazdy pracowników samochodem służbowym na trasie pomiędzy wyznaczonym miejscem parkowania, a miejscem, w którym znajduje się siedziba spółki – o ile nie służą osobistym celom zatrudnionych, lecz wykorzystywane są w ramach realizacji zadań służbowych - nie stanowią nieodpłatnego świadczenia (w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). A zatem ich wartości nie można uważać za przychód pracowników ze stosunku pracy. Spółką nie jest obowiązana do wystąpienia w roli płatnika podatku dochodowego w związku z dojazdami pracowników ‘do’ i ‘z’ miejsca wykonywania pracy”.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    26 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emisja CO2: samochody coraz bardziej eko! Hybrydy szczególnie

    Emisja CO2: samochody w zeszłym roku wyemitowały aż o 12 proc. mniej dwutlenku węgla. I co ciekawe, metodą do osiągnięcia celu okazały się hybrydy.

    Nowy DS 4 jest już w Polsce. Ile kosztuje francuska awangarda?

    Nowy DS 4 został oficjalnie pokazany w Polsce. Na razie nad Wisłę dotarły wyłącznie wersje pokazowe. Już dziś poznaliśmy jednak cennik auta.

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń

    Likwidacja szkody z polis upadłych zakładów ubezpieczeń: Kto wypłaca pieniądze? Na czym polega? O czym pamiętać? O tym wszystkim opowiemy dziś.

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC?

    Czy UFG zawsze wykryje brak OC? Odpowiedź brzmi... tak. Nie zawsze jednak od razu zorientuje się, że samochód nie miał obowiązkowej polisy.

    Brak OC: regres oznacza dla kierowcy... problemy!

    Brak OC: regres sprawi, że sprawca może zapłacić za szkodę... z własnej kieszeni. Kiedy i na jakiej zasadzie działa regres?

    Nowy Opel Astra 2021. Wyrazisty design i hybrydy

    Nowy Opel Astra 2021 odsłonił swoją twarz. Niemiecki kompakt otrzymał cyfrowy kokpit, paletę jednostek hybrydowych i nowe reflektory pikselowe.

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku

    Najczęściej kradzione samochody w 2020 roku w Polsce? Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar przeanalizował dane z CEPiK.

    Nowy Opel Mokka [TEST]: ależ jak on patrzy...

    Nowy Opel Mokka przywitał nas efektownym połączeniem kolorów na nadwoziu i... smutnym spojrzeniem. Nie ma jednak powodów do smutku!

    Zmiany w karach dla kierowców 2021. Co szykuje rząd?

    Zmiany w karach dla kierowców 2021 to szeroki blok zmian w systemie karania prowadzących przedstawiony przez rząd. Co zakłada projekt zmian?

    Wysokość składki OC, punkty karne. Nowy pomysł rządu

    Wysokość składki OC i punkty karne, czyli rząd ma pomysł na kolejny bat na kierowców. Popełniasz dużo wykroczeń, zapłacisz wyższe ubezpieczenie.

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021

    Nowe kary dla pijanych kierowców 2021, czyli pomysł rządu na ograniczenie ilości nietrzeźwych prowadzących na polskich drogach.

    Punkty karne kasowane po 2 latach. Nowy pomysł rządu

    Punkty karne kasowane po 2 latach i więcej punktów karnych w czasie jednej kontroli drogowej. To zmiany dla kierowców, które proponuje rząd.

    Mandaty do 5 tys. zł, czyli rząd ma nowy system kar dla kierowców

    Mandaty do 5 tys. zł - ale też tylko za przekroczenie prędkości. Cięższe przewinienia mogą się skończyć karą sięgającą 30 tys. zł. Oto propozycje zmian.

    Nissan Qashqai 2021: pierwsza jazda japońskim crossoverem

    Nissan Qashqai 2021, czyli mieliśmy okazję po raz pierwszy spotkać się z japońskim crossoverem. I spotkanie to odbyło się na polskim gruncie!

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową

    Przejście dla pieszych przez ścieżkę rowerową - jak powinien zachować się pieszy? Jakie zasady go obowiązują? Sprawdziliśmy to.

    Pieszy idący po drodze dla rowerów. Może?

    Pieszy idący po drodze dla rowerów - w jakich przypadkach taki scenariusz jest możliwy? Prawo stawia kilka warunków. Zaraz o nich opowiemy.

    Kara za brak ciągłości OC. Ile wynosi?

    Kara za brak ciągłości OC, czyli co się stanie gdy kierowca zapomni o przedłużeniu obowiązkowej polisy na samochód? Czeka go kara od UFG.

    Regres ubezpieczeniowy OC, czyli pijany kierowca a wypadek

    Regres ubezpieczeniowy OC sprawia, że pijany kierowca musi zwrócić pieniądze wypłacone przez ubezpieczyciela po wypadku. Co warto o nim wiedzieć?

    Peugeot 208 [Test]: wersja GT, 130-konny benzyniak i automat

    Peugeot 208 wreszcie zawitał przed naszą redakcją. Na to auto czekaliśmy naprawdę długo. Chyba było jednak warto - i to pomimo.... czerwonego lakieru.

    Kierowanie ruchem drogowym podczas robót drogowych

    Kierowanie ruchem drogowym podczas robót drogowych wymaga posiadania przez osobę specjalnych uprawnień. Wiedzieliście o tym?

    Jak zostać kierowcą autobusu?

    Jak zostać kierowcą autobusu? Kierowca musi spełnić kilka warunków i potwierdzić swoje predyspozycje właściwym wpisem w prawie jazdy.

    Na wakacje samochodem po Europie. O czym pamiętać?

    Na wakacje samochodem po Europie? Pamiętaj o limitach prędkości, gęstszej sieci fotoradarów i zdecydowanie droższych mandatach.

    Kradzież katalizatora. Autocasco pokryje koszty?

    Kradzież katalizatora. Autocasco obejmuje takie przypadki? Wszystko zależy od oferty przygotowanej przez firmę. Na co uważać kupując AC?

    Toyota Yaris Cross: start produkcji crossovera we Francji

    Toyota Yaris Cross to nowy crossover japońskiej marki. Auto powstało z myślą o Europie i w Europie będzie produkowane. Co wiadomo o modelu?

    Czy odpowiednie znaki drogowe to krok do redukcji CO2?

    Rozszerzony katalog znaków drogowych ze szczególnym uwzględnieniem pojazdów niskoemisyjnych? Nie, to nie jest projekt Szwajcarów, Holendrów, Niemców czy Szwedów, ale rodzima inicjatywa, która zagwarantuje elektromobilności stałe miejsce w krajowym prawie drogowym.