Kategorie

Skoda Spartak: przebój powojennej Europy

Skoda Spartak
Skoda Spartak
Skoda
Skoda Spartak odniosła duży sukces sprzedażowy. Po zakończeniu II Wojny Światowej była najchętniej wybieranym modelem z gamy czeskiego producenta.

Skoda Spartak: historia modelu

Właśnie mija 60 lat od premiery ŠKODY Spartak, czyli pierwszego seryjnie produkowanego modelu z Mladá Boleslav, który po wojnie zdobył międzynarodowe uznanie. Jego historia zaczęła się 1 maja 1954 roku, gdy po raz pierwszy zaprezentowano szerokiej publiczności model 970. W zamyśle miał być rozwiązaniem przejściowym, na drodze do pojazdu prawdziwie popularnego, o całkowicie nowej koncepcji.

Samochód ten wykorzystywał zasadnicze, sprawdzone podzespoły modeli 1101/1102, wywodzące się w linii prostej od przedwojennego, bestsellerowego Populara. Oznaczały one wsparcie konstrukcji na centralnej rurze nośnej, rozwidlonej z przodu dla uchwycenia rzędowego silnika OHV (stosowanego w modelach Popular OHV oraz powojennych Š1101/1102), wykorzystanie klasycznego układu napędowego i wahliwych półosi.

Nowa ŠKODA miała początkowo nosić nazwę Rival, następnie Orlik, a ostatecznie Spartak i pod tą ostatnią przeszła do historii, mimo że oficjalnie ochrzczono ją zgodnie z jeszcze przedwojenną nomenklaturą - jako model 440 (4-cylindrowy, o mocy 40 KM).

Nazwę Spartak oprotestował niderlandzki producent motocykli Sparta. Zakaz dotyczyć mógł, rzecz jasna, jedynie rynków kapitalistycznych, ostatecznie jednak, w grudniu 1955 roku, zdecydowano o ujednoliceniu oznaczenia modelu dla wszystkich krajów docelowych.

Pierwszomajową prezentację 440-tki przygotowano z niespotykanym w tym czasie rozmachem. Samochód przyjęto bardzo ciepło, podkreślając zwłaszcza doskonały projekt nadwozia autorstwa inż. Velebnego. Produkcję seryjną nowej ŠKODY uruchomiono 24 października następnego roku i szybko okazało się, że przy cenie wersji Standard, ustalonej na poziomie 27 450 koron, pojazd nie ma szans masowo zmotoryzować zarabiających średnio nieco powyżej tysiąca koron miesięcznie mieszkańców Czechosłowacji.

Z czasem jednak, także za sprawą przedłużającej się w czasie premiery projektu NOV („nowego samochodu osobowego”, zgodnie z założeniami projektu pojazdu popularnego, ostatecznie ŠKODY MB z lat 1964-69), model zdobywał coraz większą popularność, zaskarbiając sobie rzesze miłośników.

Od listopada 1955 roku, ŠKODA 440 stała się jedynym, w pełni kompletowanym modelem w fabryce Mladá Boleslav. Dla większego modelu ŠKODA 1200, w macierzystej fabryce powstawały już tylko podwozia – resztą zajmowały się, znane i dziś filie Vrchlabì oraz Kvasiný. Model 440, zwany do dziś zwyczajowo Spartakiem, przez lata ewoluował. Dość szybko wzbogacono, początkowo prawdziwie – nomen omen – „spartańskie” wyposażenie odmiany Standard, obejmujące m.in. jedną wycieraczkę szyby przedniej, brak układu ogrzewania wnętrza i… amortyzatorów tylnych.

Wersję Export dostarczano także w dwubarwnym lakierowaniu, i to w kilku kombinacjach linii podziału kontrastujących wzajemnie ze sobą powierzchni. Samochód zdobywał kolejne, najbardziej wymagające rynki, odbudowując przedwojenną sławę czechosłowackiego producenta.

Już w 1957 roku zaprezentowano silniejszą odmianę z nadwoziem podstawowym - ŠKODĘ 445, sezon później - piękną, pozbawioną stałego dachu, 450-tkę. Od 1959 roku zbudowaną w ten sposób rodzinę pojazdów zastąpiono zmodernizowanymi modelami Octavia i Felicia. Jako ostatnia do gamy dołączyła Octavia Combi, produkowana od 1961 aż do 1971 roku.

Historia pozostałych odmian zakończyła się w połowie 1964 roku, przed równym półwieczem, wraz z uruchomieniem montażu modelu MB.

ŠKODA 440 rozpoczęła powojenną historię uczestnictwa modeli seryjnych marki w motosporcie. Pierwsze sukcesy odniosła jeszcze w sezonie swej premiery – w 1955 roku - w rajdach Alpejskim w Austrii, Viking w Norwegii i na trasie wyczerpującego maratonu Liege-Roma-Liege.

Egzemplarze klasyfikowane w grupie A2, posiadały seryjne silniki wyposażone w zmodyfikowane głowice wykonane ze stopów lekkich. 440-tki pojawiły się wreszcie na odcinkach Rajdu Monte Carlo i bezdrożach afrykańskich ekspedycji.

Łącznie, w latach 1955-59 zbudowano 75 417 egzemplarzy modelu 440, w wykonaniu Standard oraz Export (serie od 0. do 32.), zaś w latach 1957-59 kolejne 9 375 sztuk modelu 445 (serie 22.-32.) i 1 010 kabrioletów 450 (1958-59, serie 23.-32.). Model zalicza się nie tylko do najważniejszych budowniczych powojennej renomy marki ŠKODA, ale i bardzo cenionych pojazdów kolekcjonerskich, posiadających odpowiednio już dawną metrykę, oraz – jednocześnie – zaskakująco niekłopotliwych w obsłudze i utrzymaniu.

Dane techniczne samochodu ŠKODA 440 (445), Typ 970 (Typ 983), 1955 (1957)

silnik: rzędowy, czterocylindrowy, rozrząd OHV napędzany łańcuchem Triplex, chłodzony cieczą, chłodnica naporowa umieszczona z przodu pojazdu, wał korbowy ułożyskowany w trzech punktach, umieszczony z przodu, napęd kół tylnych
średnica cylindra: (72 mm), skok tłoka 75 mm, objętość skokowa 1089 ccm (1221 ccm)
stopień sprężania: 7,7:1
zasilanie: pojedynczy gaźnik Jikov 32SOP
moc maksymalna: 40 KM (45 KM) przy 4200 obr./min
maksymalny moment obrotowy: 68 Nm/2800 obr./min (84 Nm/2500 obr./min)
układ smarowania: ciśnieniowy 
skrzynia przekładniowa: czterostopniowa, mechaniczna, zblokowana z silnikiem, początkowo synchronizacja 3. i 4. przełożenia, następnie także 2. W wersji Standard sterowana dźwignią umieszczoną w podłodze, w wersji Export oraz 445 – pod kierownicą. 
układ hamulcowy: hamulce bębnowe, jednoobwodowe
ciekawostka: wał napędowy ukryty wewnątrz rurowej ramy nośnej, wymienne tuleje cylindrowe
nadwozie: zamknięte, całkowicie stalowe, dwudrzwiowe
wymiary nadwozia: długość 4065 mm, szerokość 1600 mm, wysokość 1430 mm, rozstaw osi 2400 mm
masa własna: 900-930 kg (850 kg)
ogumienie: 5.50x15”, obręcze stalowe, tłoczone
prędkość maksymalna: 110 km/h
pojemność zbiornika paliwa: 30 litrów
średnie zużycie paliwa: 7,7 (8,0) l/100km
ilość zbudowanych egzemplarzy: 75 417 (9 375) egzemplarzy

Skoda Spartak
Skoda
Skoda Spartak
Skoda
Skoda Spartak
Skoda
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    1 sty 2000
    16 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.

    Ford Kuga I 2.0 TDCI: Super Użytkowy Vóz

    Dobry SUV musi ładnie wyglądać, być przestronny i oferować poprawne osiągi połączone z niskim spalaniem. To wszystko oferuje Ford Kuga I.

    Toyota RAV4 Adventure: czarne akcenty i napęd 4x4 w standardzie

    Toyota RAV4 Adventure - japoński SUV doczekał się nowej wersji specjalnej. Auto wyróżniają czarne akcenty, srebrny dach i napęd AWD-i w standardzie.

    Zakaz wyprzedzania się dla ciężarówek. Czy to dobry pomysł?

    Zakaz wyprzedzania się dla ciężarówek - to nowy postulat kierowców. Tylko czy odebranie tej możliwości kierowcom TIR-ów to dobry pomysł?

    Toyota Avensis II: japoński dziadkowóz

    Stereotypowy emeryt wybiera Mercedesa. Właśnie. Stereotypowy. Starsi ludzie wbrew stereotypom równie chętnie sięgają po Toyotę.

    Czy trzeba zmieniać tablice rejestracyjne po zakupie auta 2022?

    Czy trzeba zmieniać tablice rejestracyjne po zakupie auta 2022? No i tu chyba mamy dobrą informację dla kierowców...

    Wtargnięcie pieszego na pasy: czyja wina?

    Wtargnięcie pieszego na pasy: czyja wina? To ważne pytanie w kontekście nowych przepisów, które obowiązują przed pasami od czerwca 2021 r.

    Wymiana jednej opony? Ubezpieczyciel musi zapłacić za dwie

    Wymiana jednej opony? To częsta propozycja w przypadku polis na ogumienie. Takie rozwiązanie nie ma sensu z punktu widzenia bezpieczeństwa.

    Renault Megane I: raz na wozie, raz pod wozem

    Renault Megane I generacji to samochód bez wątpienia udany, ale borykający się z kilkoma problemami. Starość tego samochodu bywa bardzo różna.

    Test: Audi S3 Limousine - 4,8 s. do setki w kompakcie!

    Test Audi S3 pokazał jedno. To wilk w owczej skórze. Bo choć nadwozie nie wygląda przesadnie agresywne. Układ napędowy już jest agresywny.

    Opel Astra F: używany hit po trzech dekadach na drogach

    Opel Astra F została zaprezentowana 30 lat temu. To od niej zaczął się sukces mierzony dziś 15 milionami sztuk. Co warto wiedzieć o używanym Oplu?

    Stacje ładowania: dogonimy Niemców dopiero po 2150 roku

    Stacje ładowania samochodów elektrycznych w Polsce nie powstają zbyt dynamicznie. A to prowadzi do wniosku, że Niemcy są o 130 lat do przodu.

    Półprzewodniki w samochodzie: ich brak to problemy produkcyjne

    Półprzewodniki w samochodzie: ich brak hamuje produkcję aut, a niska produkcja musi oznaczać niższy poziom sprzedaży. Co dalej?

    Auto dla studenta do 10 tys. zł. II część zestawienia

    Auto dla studenta do 10 tys. zł, bo choć budżet może wydawać się skromny, rynek wtórny daje ogromny wybór. Dziś pięć kolejnych propozycji.

    Cupra elektryczna? Wyłącznie elektryczna do 2030 roku!

    Cupra elektryczna? Tak, wszystko wskazuje na to, że piekło właśnie zamarzło. Rasowa, hiszpańska marka skupi się bowiem na e-napędach...

    Wyprzedzanie w tunelu. Co na to przepisy?

    Wyprzedzanie w tunelu: czy jest dozwolone, a jak tak to gdzie? Jak jest zabronione, to jaki grozi za nie mandat? Oto kompendium wiedzy.

    Auto dla studenta do 10 tys. zł. I część zestawienia

    Auto dla studenta do 10 tys. zł, bo choć budżet może wydawać się skromny, rynek wtórny daje ogromny wybór. Dziś pięć pierwszych propozycji.

    Czy nieopłacona polisa OC jest ważna?

    Czy nieopłacona polisa OC jest ważna? To zależy od tego czy kierowca nie wpłacił nawet złotówki tytułem OC, czy np. nie opłacił jednej z rat.

    Aplikacja Na Wypadek, czyli czy sprawca ma ważne OC?

    Aplikacja Na Wypadek została stworzona przez UFG. Pozwala sprawdzić czy w danym momencie auto sprawcy wypadku ma ważne OC.

    SERES w Polsce. Elektryczny SUV z Chin debiutuje

    SERES w Polsce, czyli nowa marka wkracza nad Wisłę z ofertą wysokiej jakości elektrycznych SUV-ów w atrakcyjnych cenach. Na początek SERES 3.

    Audi Q5 Sportback. Sportowa sylwetka i sprawdzony SUV.

    Audi Q5 Sportback trafił do naszej redakcji. Tak, SUV coupe ma dach przypominający... Garbusa. We wnętrzu to jednak cały czas sprawdzona Q-piątka.

    Pieszy sprawca wypadku, odszkodowanie - co warto wiedzieć?

    Pieszy sprawca wypadku, odszkodowanie, czyli dziś opowiemy o tym, co się dzieje w sytuacji, w której to pieszy ponosi winę za zdarzenie.

    Elektryfikacja aut: Hyundai kończy ze spalinowcami

    Elektryfikacja aut postępuje. Pojawiła się kolejna marka, która już dziś zapowiedziała skupienie się wyłącznie na silnikach elektrycznych. To Hyundai.

    System autonomicznego parkowania. Ford ma pomysł!

    System autonomicznego parkowania to przyszłość? Ford jest zdania, że nawet jeżeli tak, to niedaleka. Marka już dziś szerzej mówi o swoim pomyśle.

    Jazda w słuchawkach na rowerze. Czy to wykroczenie?

    Jazda w słuchawkach na rowerze: czy jest zgodna z prawem, czy grozi za nią mandat i czy jest tak właściwie bezpieczna? Sprawdzimy to.