E-licytacje nieruchomości i ruchomości. Co to oznacza dla wierzycieli i dłużników?

• Nieruchomości: licytacja elektroniczna stała się trybem podstawowym
• Ruchomości: elektronizacja nie działa automatycznie
• Portal eLicytacje KAS zmienił także egzekucję administracyjną
• Co elektronizacja daje wierzycielowi
• Co zmienia się po stronie dłużnika-przedsiębiorcy
• Praktyczna checklista

Zmiany są istotne zarówno dla wierzycieli, którzy chcą skuteczniej odzyskać należności, jak i dla dłużników, których majątek trafia do sprzedaży. W praktyce trzeba jednak rozróżnić trzy różne mechanizmy: elektroniczną licytację nieruchomości w egzekucji sądowej, elektroniczną sprzedaż ruchomości przez komornika oraz portal eLicytacje KAS dotyczący egzekucji administracyjnej.

Nieruchomości: licytacja elektroniczna stała się trybem podstawowym

Obecne przepisy Kodeksu postępowania cywilnego przewidują, że zajęta nieruchomość może zostać sprzedana w drodze licytacji elektronicznej albo licytacji publicznej. Zasadą jest jednak sprzedaż elektroniczna. Zgodnie z art. 952 § 2 k.p.c. komornik dokonuje sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej, chyba że przed uprawomocnieniem się opisu i oszacowania wierzyciel zażąda sprzedaży w drodze licytacji publicznej.
To istotna zmiana praktyczna. Wierzyciel nie musi już podejmować dodatkowej czynności po to, aby uruchomić tryb elektroniczny. Jeżeli chce tradycyjnej licytacji publicznej, powinien zareagować w odpowiednim momencie postępowania. Przy kilku wierzycielach takie żądanie może zgłosić którykolwiek z nich.

Sama e-licytacja nieruchomości odbywa się w systemie teleinformatycznym. Obwieszczenie jest publikowane na stronie Krajowej Rady Komorniczej, a przetarg trwa siedem dni. Terminy rozpoczęcia i zakończenia wyznacza się w dni robocze pomiędzy godziną 9.00 a 14.00. Rękojmia powinna znaleźć się na rachunku komornika najpóźniej dwa dni robocze przed rozpoczęciem przetargu.

Ruchomości: elektronizacja nie działa automatycznie

Przy ruchomościach sytuacja wygląda inaczej. Sprzedaż w drodze licytacji elektronicznej nadal wymaga wniosku wierzyciela złożonego po zajęciu ruchomości. Wynika to z art. 879² k.p.c.
Dla wierzyciela oznacza to konieczność świadomego wyboru trybu sprzedaży. Jeżeli przedmiotem egzekucji jest samochód, maszyna, sprzęt budowlany, linia produkcyjna albo inny składnik majątku przedsiębiorstwa, elektroniczna licytacja może zwiększyć liczbę zainteresowanych nabywców. Sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie powoduje jednak automatycznego przejścia na e-licytację ruchomości.

W praktyce warto więc na etapie egzekucji ustalić, jakie składniki majątku zostały zajęte, czy istnieje dla nich realny rynek nabywców poza miejscem prowadzenia egzekucji i czy wniosek o licytację elektroniczną może zwiększyć szansę na uzyskanie lepszej ceny.

Portal eLicytacje KAS zmienił także egzekucję administracyjną

Osobnym systemem jest portal eLicytacje KAS. Ministerstwo Finansów uruchomiło go 1 lipca 2026 r. Portal skupia w jednym miejscu ogłoszenia o sprzedażach prowadzonych przez urzędy skarbowe i umożliwia udział w elektronicznych licytacjach organizowanych w ramach egzekucji administracyjnej. Za pośrednictwem portalu można znaleźć sprzedaże dotyczące m.in. ruchomości, nieruchomości oraz praw majątkowych. Dla potencjalnego nabywcy oznacza to łatwiejszy dostęp do informacji i możliwość udziału w sprzedaży bez konieczności śledzenia oddzielnie Biuletynów Informacji Publicznej poszczególnych izb administracji skarbowej.

Dla przedsiębiorcy będącego dłużnikiem oznacza to natomiast większą widoczność egzekucji. Informacja o sprzedaży majątku może dotrzeć do znacznie szerszego kręgu odbiorców niż w modelu opartym na lokalnych ogłoszeniach.

Co elektronizacja daje wierzycielowi

Z punktu widzenia wierzyciela najważniejszą korzyścią jest zwiększenie dostępności licytacji. Potencjalny nabywca nie musi znajdować się w tej samej miejscowości ani organizować udziału w tradycyjnej licytacji tylko po to, aby złożyć ofertę. Większy krąg zainteresowanych może przełożyć się na większą konkurencję między licytantami. Nie oznacza to oczywiście gwarancji uzyskania wyższej ceny w każdej sprawie, ale zmniejsza znaczenie bariery geograficznej, która w tradycyjnym modelu często ograniczała liczbę uczestników.

Wierzyciel powinien jednak pamiętać, że elektronizacja nie zastępuje właściwego przygotowania egzekucji. Nadal znaczenie ma wybór skutecznego sposobu egzekucji, szybkie ustalenie majątku dłużnika, prawidłowe zabezpieczenie roszczeń i reakcja zanim wartościowy majątek zostanie wyzbyty albo obciążony.

VAT 2026. Komentarz

Co zmienia się po stronie dłużnika-przedsiębiorcy

Dla dłużnika elektroniczna sprzedaż oznacza przede wszystkim większą ekspozycję zajętego majątku. W praktyce informacje o licytowanej nieruchomości, samochodzie czy maszynie mogą być łatwiej odnalezione przez kontrahentów, pracowników, banki lub konkurencję.
Jednocześnie szerszy dostęp do licytacji może działać także na korzyść dłużnika. Im wyższa cena sprzedaży, tym większa część zadłużenia może zostać zaspokojona z konkretnego składnika majątku. Elektronizacja nie jest więc rozwiązaniem jednostronnie korzystnym wyłącznie dla wierzyciela.

Najważniejszy wniosek dla przedsiębiorcy jest jednak inny: gdy majątek trafia już do licytacji, pole manewru jest ograniczone. Najwięcej możliwości ochrony przedsiębiorstwa istnieje wcześniej — na etapie negocjacji z wierzycielem, postępowania sądowego, zabezpieczenia, restrukturyzacji albo dobrowolnej spłaty.

Praktyczna checklista

Wierzyciel przed rozpoczęciem egzekucji lub w jej toku powinien sprawdzić:

• czy zajęty majątek ma szerszy rynek nabywców,
• czy w przypadku ruchomości warto złożyć wniosek o e-licytację,
• w jakim trybie będzie sprzedawana nieruchomość,
• czy terminowo wniesiono wymagane wnioski,
• czy wcześniej wykorzystano możliwości zabezpieczenia roszczenia.

Dłużnik-przedsiębiorca powinien natomiast ustalić:

• które składniki majątku zostały zajęte,
• na jakim etapie znajduje się opis i oszacowanie,
• czy istnieje możliwość porozumienia z wierzycielem przed licytacją,
• jak sprzedaż wpłynie na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa,
• czy sytuacja wymaga działań restrukturyzacyjnych lub innych środków ochrony płynności.

Koszty 2026 po zmianach