| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Umowy > Umowa-pracownicy > Zakończenie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Zakończenie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy uregulowana została w przepisach kodeksu pracy. Najwięcej problemów z interpretacją sprawia kwestia zakończenia umowy o zakazie konkurencji. Czy po zakończeniu stosunku pracy poczytuje się również tę umowę za zakończoną? Jakie są warunki zakończenia?

W razie skorzystania przez pracodawcę z prawa odstąpienia, umowę o zakazie konkurencji uważa się za niezawartą. W myśl art. 395 § 2 kc „to co strony już świadczyły podlega zwrotowi”, co jednak w odniesieniu do świadczenia pracownika – zaniechania działalności konkurencyjnej – jest niemożliwe. Sytuacja jest prosta, gdy prawo odstąpienia zostało wykonane przed zakończeniem stosunku pracy - żadna ze stron nie rozpoczęła jeszcze wykonywania swojego świadczenia, w szczególności pracownika nie obowiązywał zakaz. Innymi słowy żadna ze stron nie ma czego zwracać drugiej. Jeśli natomiast wykonanie prawa odstąpienia nastąpiło już po pewnym czasie powstrzymywania się przez pracownika od działalności konkurencyjnej, wówczas wypada przyjąć, że należy mu się wynagrodzenie (analogia do art. 395 § 2 zd. III kc). Nie ma jednak przeszkód do uznania, aby wynagrodzeniem tym było odszkodowanie już wypłacone przez pracodawcę (tak: wyrok SN z dnia 2 grudnia 2011 roku III PK 26/11).

Stosowanie kary umownej w umowie o zakazie konkurencji

Warunek rozwiązujący

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy może zostać rozwiązana wskutek ziszczenia się tzw. warunku rozwiązującego. Niezbędne jest tu oczywiście uprzednie wprowadzenie do treści umowy klauzuli precyzującej jakie przyszłe i niepewne zdarzenie będzie skutkować ustaniem stosunku prawnego. Zdarzeniem tym może być, i najczęściej jest, ustanie przyczyny uzasadniającej zakaz konkurencji (m.in.: wyrok SN z dnia 12 lutego 2004 I PK 398/03).

Spełnienie się warunku skutkuje z mocy prawa rozwiązaniem umowy o zakazie konkurencji ze skutkiem ex nunc czyli „na przyszłość” (art. 90 kc). Nie ma potrzeby składania dodatkowych oświadczeń o rozwiązaniu umowy przez którąś ze stron. Niemniej, skoro najczęściej tym zdarzeniem jest ustanie przyczyny uzasadniającej zakaz konkurencji, co z kolei należy do oceny pracodawcy, to niezbędne jest poinformowanie przez pracodawcę o tym fakcie pracownika. Powiadomienie takie ma jednak charakter wyłącznie deklaratoryjny.

Wypowiedzenie umowy

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się wreszcie, że sposobem zakończenia umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest jej wypowiedzenie przez jedną ze stron. Warunkiem koniecznym jest oczywiście wprowadzenie do treści umowy takiego postanowienia. W wielu judykatach podkreśla się, że strony winny określić także przesłanki, których zaistnienie będzie otwierać drogę do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy (wyrok SN z dnia 26 lutego 2003 roku I PK 139/02; wyrok SN z dnia 12 marca 2014 roku II PK 151/13), choć w tym zakresie pojawiają się także (chyba trafne) rozstrzygnięcia o braku potrzeby ich wskazywania (wyrok SN z dnia 16 czerwca 2011 roku III BP 2/11).

Strony, „wyposażając się” w prawo wypowiedzenia mogą ustalić, że skutek w postaci rozwiązania umowy będzie następował dopiero po upływie pewnego okresu wypowiedzenia albo ze skutkiem natychmiastowym (wyrok SN z dnia 16 czerwca 2011 roku III BP 2/11).

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Podsumowanie

Podsumowując, sposobów zakończenia umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy może być kilka pod warunkiem jednak, że strony zadbają o ich uprzednie wprowadzenie do treści łączącego je kontraktu. Zamieszczenie tego rodzaju klauzul leży przede wszystkim w interesie pracodawcy, zwłaszcza w kontekście dominującej wykładni art. 1012 § 2 kp, która zakłada że ustanie przyczyn uzasadniających zakaz konkurencji lub niewywiązywanie się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania skutkuje zwolnieniem pracownika z jego obowiązku powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej, ale nie powoduje wygaśnięcia z mocy prawa umowy o zakazie konkurencji, w szczególności zaś nie zwalnia pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania (oczywiście, jeśli pracownik, mimo takiej możliwości, nie podejmie działalności konkurencyjnej – uchwała SN z dnia 11 kwietnia 2001 roku III ZP 7/01; wyrok SN z dnia 17 listopada 1999 roku I PKN 358/99; wyrok SN z dnia 14 maja 1998 roku I PKN 121/98). W takich wypadkach tylko zamieszczenie w umowie, a następnie skorzystanie z którejś z omawianych wyżej instytucji pozwoli na zakończenie „całej” umowy i tym samym zwolnienie także pracodawcy z jego zobowiązań.

Klauzula o zakazie konkurencji w umowach cywilnoprawnych

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Strict Minds Communication

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »