| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Umowy > ABC umów > Klauzula o odpowiedzialności odszkodowawczej w umowie

Klauzula o odpowiedzialności odszkodowawczej w umowie

Dla pewności prawidłowego wykonania umowy, powinna ona w swej treści zawierać klauzulę dotyczącą odpowiedzialności odszkodowawczej w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania umownego. Możliwe jest również, że to samo zdarzenie spowoduje powstanie roszczenia o naprawienie szkody, a tym samym tzw. odpowiedzialność deliktową.

Wiedza bazowa do art. 471 – 473 KC:

- Art. 471 KC przesłanki odpowiedzialności kontraktowej:

  1. niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, na skutek okoliczności, za które dłużnik z mocy ustawy lub umowy ponosi odpowiedzialność,
  2. szkoda,
  3. związek przyczynowy między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą.

- Z art. 471 KC wynika korzystne dla wierzyciela domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność (dowód przeciwny spoczywa na dłużniku).

- Odpowiedzialność kontraktowa jest odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy – umyślnej i nieumyślnej (art. 472 KC).

Art. 443 KC – umowne wyłączenie odpowiedzialności deliktowej

To samo zdarzenie może rodzić roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, jak i roszczenie o naprawienie szkody powstałej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Wybór roszczenia jest po stronie poszkodowanego. Jako przykład zbiegu roszczeń można wskazać na uszkodzenie ciała w związku z wadliwie wykonanym zabiegiem medycznym przez lekarza, z którym zawarta była umowa o usługę medyczną. Zgodnie z art. 443 KC strony mogą w umowie wyłączyć roszczenia z tytułu odpowiedzialności deliktowej i przewidzieć wyłączność reżimu kontraktowego jako podstawy przyszłych roszczeń wynikających z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Takie zastrzeżenie umowne nie jest dopuszczalne w każdym przypadku z uwagi na ograniczenia ustawowe, wynikające m.in. z art. 437 KC. Zważywszy na to, że zgodnie z dominującym poglądem dochodzenie zadośćuczynienia pieniężnego jest możliwe w odniesieniu do deliktów a wyłączone na gruncie kontraktów, określona modyfikacja umowna mogłaby okazać się bardzo korzystna, jednak postanowienie umowne stanowiące o wyłączeniu odpowiedzialności deliktowej nie unicestwia wszystkich ewentualnych roszczeń wierzyciela. „Wyłączenie lub ograniczenie możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych ex delicto ze względu na umowę stron nie będzie mogło mieć miejsca co do szkód wyrządzonych z winy umyślnej, w związku z dyspozycją art. 473 § 2 KC. Należy przyjąć, iż umowne wyłączenie czy nawet tylko ograniczenie odpowiedzialności deliktowej, nie może nastąpić także w odniesieniu do szkód na osobie i klauzule takie należy uznać za nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Poszkodowany, związany ze sprawcą szkody stosunkiem umownym, może więc korzystać z podstawy kontraktowej lub deliktowej” - E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz.

Wiedza bazowa do art. 443 KC.

- Reżimy odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej są równorzędne i w razie zbiegu roszczeń mają charakter alternatywny.

- Wybór roszczenia opartego na odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 KC) wyklucza dochodzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w ramach tego reżimu (szkodę niemajątkową) – istnieją odmienne poglądy.

Granice umownej modyfikacji odpowiedzialności odszkodowawczej wyznacza art. 353 (1) KC, czyli zasada wolności kontraktowej. Zgodnie z art. 353 (1) KC kompetencję stron do swobodnego kształtowania treści wyznaczają natura (właściwość) zobowiązania, przepisy ustawy oraz zasady współżycia społecznego. Podobne lub takie same rezultaty osiągnięte dzięki modyfikacji przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej można osiągnąć również, wprowadzając odpowiednie postanowienia dotyczące kary umownej (art. 483 i art. 484 KC).

Zobacz: Odpowiedzialność właścicieli nieruchomości komercyjnych za szkodę poniesioną przez klienta

Autor: Radca prawny Sylwia Gładysz

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Blog Prawa Zamówień Publicznych

Opinie prawników specjalizujących się w prawie zamówień publicznych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »