| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Umowy > ABC umów > Natychmiastowa wymagalność zobowiązania - kiedy nie trzeba czekać na termin wykonania umowy

Natychmiastowa wymagalność zobowiązania - kiedy nie trzeba czekać na termin wykonania umowy

Kluczową rolę w stosunkach zobowiązaniowych pełni termin spełnienia świadczenia przez dłużnika. Oznacza on moment, po upływie którego roszczenie wierzyciela staje się wymagalne, a dłużnik może ponosić negatywne konsekwencja znalezienia się w stanie opóźnienia (bądź zwłoki). Jednak czasem nie trzeba czekać na ten moment i można natychmiastowo żądać wykonania umowy.

Zasadniczo zobowiązania dzielą się na stosunki z oznaczonym, w treści czynności prawnej, terminem spełnienia świadczenia oraz bez oznaczenia takiego terminu. W przypadkach braku terminu zastosowanie ma ogólna reguła zawarta w art. 455 kc, wiążąca wymagalność z faktem wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia.

Szczególnymi przypadkami na gruncie funkcjonowania umów z oznaczonym terminem są sytuacje, w których wierzyciel jeszcze przed nadejściem wymagalności swego roszczenia jest w stanie ocenić, iż dłużnik nie spełni należnego świadczenia.

Jest to zjawisko częste dla stosunków profesjonalnych pomiędzy przedsiębiorcami, gdzie zawierane są umowy ramowe. Umowy takie są podstawą do istnienia między stronami stosunków o charakterze ciągłym z terminami ich wykonania oznaczonymi na przyszłość.

Pojawia się w związku z tym pytanie o to czy wierzyciel, pomimo wystąpienia okoliczności uzasadniających potencjalne naruszenie zobowiązania przez dłużnika jest zmuszony wyczekiwać upływu terminu. Tylko bowiem po jego upływie, może on skutecznie dochodzić swoich wymagalnych roszczeń na drodze sądowej (w przeciwnym razie sąd oddala powództwo o niewymagalne roszczenie, jako przedwczesne).

Polecamy: Czy nieściągalne należności można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów

Niewypłacalny dłużnik

Pewnym udogodnieniem, wprowadzonym przez ustawodawcę jest w tym zakresie przepis art. 458 kc. W swych rozwiązaniach koresponduje on z regulacjami prawa upadłościowego i powinien być rozpatrywany w świetle ich treści.

Art. 458 kc: Jeżeli dłużnik stał się niewypłacalny albo jeżeli wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność, zabezpieczenie wierzytelności uległo znacznemu zmniejszeniu, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia bez względu na zastrzeżony termin.

Przepis powyższy stwierdza, że w przypadku realizacji jednej z wymienionych w nim przesłanek (niewypłacalności albo zmniejszenia wartości zabezpieczenia) roszczenie wierzyciela staje się wymagalne, niezależnie od przewidzianego terminu.

Pierwszą okolicznością mającą doniosłość prawną jest zatem niewypłacalność dłużnika. Nie jest jasna relacja zastosowanego tu pojęcia niewypłacalności ze zdarzeniem upadłości uregulowanego inną ustawą. Bowiem na mocy, art. 91 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze (puin) wszystkie wierzytelności wobec dłużnika stają się wymagalne z chwilą ogłoszenia upadłości.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Mateusz Baszczyński

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »