| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Umowy > ABC umów > Potrącenie w postępowaniu upadłościowym i naprawczym

Potrącenie w postępowaniu upadłościowym i naprawczym

Potrącenie ustawowe (oraz umowne) pełni ważną funkcję w obrocie gospodarczym. Pozwala bowiem na kompensacje wzajemnych wierzytelności bez konieczności spełniania każdego ze świadczeń osobno.

Zgodnie z linią orzeczniczą SN to ograniczenie dopuszczalności nie obejmuje także przypadków powstania obu wierzytelności (oraz obu długów) już po dacie upadłości. Poza tym, według ogólnej reguły, potrącenie jest możliwe gdy obie wierzytelności istniały w dniu ogłoszenia.

Art. 93. 1. Potrącenie wierzytelności upadłego z wierzytelnością wierzyciela jest dopuszczalne, jeżeli obie wierzytelności istniały w dniu ogłoszenia upadłości, chociażby termin wymagalności jednej z nich jeszcze nie nastąpił

Problematycznym zagadnieniem jest dokonanie potrącenia tuż przed datą ogłoszenia upadłości. SN twierdził (m.in. I CRN 149/94), iż w takich sytuacjach nie stosuje się Art. 93, a co za tym idzie takiego potrącenia nie dotyczą ograniczenia przewidziane w prawie upadłościowym. Spotkało się to z uzasadnionymi wątpliwościami doktryny. Wskazano przede wszystkim na szerokie pole dla spekulacji, prowadzącej do pokrzywdzenia wierzycieli upadłego. Dłużnik przedsiębiorcy znajdującego się na skraju upadłości, mógłby bowiem umyślnie nabyć wierzytelności i dokonać z nich w stosunku do niego potrącenia. W taki sposób, jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, potencjalny upadły pozbywa się z masy określonej wierzytelności i w ten sposób ją uszczupla. Dlatego też możliwe jest uznanie bezskuteczności takich potrąceń poprzez objęcie je zakresem obostrzeń z prawa upadłościowego (por. późniejsza uchwała SN z dnia 21.8.2003 - III CZP 48/2003).

Ochrona masy upadłościowej przed nieuczciwymi działaniami upadłego i jego dłużnika znalazła swój wyraz także w treści art. 94 ust. 1 UPUiN: „Potrącenie nie jest dopuszczalne, jeżeli dłużnik upadłego nabył wierzytelność w drodze przelewu lub indosu po ogłoszeniu upadłości albo nabył ją w ciągu ostatniego roku przed dniem ogłoszenia upadłości, wiedząc o istnieniu podstawy do ogłoszenia upadłości.”

Przepis powyższy wydłuża tzw. „okres podejrzany” z 6 miesięcy do 1 roku, w porównaniu z ogólną regulacją art. 35. Ciężar dowodu odnośnie wiedzy nabywcy wierzytelności spoczywa na syndyku masy upadłościowej. Jednocześnie wyłączenie obejmuje wyłącznie nabycie w drodze przelewu wierzytelności (lub indosu), a więc już nie na mocy dziedziczenia lub zapisu.

Wprowadzony został także daleko idący wyjątek, dotyczący osób odpowiadających osobiście lub rzeczowo za zobowiązania upadłego.

Jeśli zatem poręczyciel lub dłużnik hipoteczny (zastawca) stał się wierzycielem upadłego wskutek spłacenia jego długu (subrogacja ustawowa z art. 518 k.c.) to potrącenie wspólnych wierzytelności nie jest wykluczone. Wymagane jest jedynie aby udzielenie zabezpieczenia nastąpiło na rok przed upadłością lub, w razie niezachowania terminu, by dłużnik nie wiedział o podstawie upadłości osoby za którą poręczał (ustanowił hipotekę lub zastaw).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Radcy Prawnego Macieja Kaflińskiego

specjalizuje się w prawie cywilnym, handlowym gospodarczym i finansowym

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »