| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Prawo > Spółki > Spółka z o.o. > Umorzenie udziałów a wyłączenie wspólnika w spółce z o. o.

Umorzenie udziałów a wyłączenie wspólnika w spółce z o. o.

Konstrukcja prawna spółki z o.o. łączy w sobie elementy kapitałowe z elementami właściwymi spółkom osobowym. Najważniejszym elementem jest jednak współdziałanie wspólników, a więc ich zaangażowanie się w sprawy spółki dla osiągnięcia wspólnego celu (art. 3 k.s.h.). W porównaniu z regulacją drugiej ze spółek kapitałowych – spółki akcyjnej – przepisy ustrojowe spółki z o.o. przyznają wspólnikowi szersze uprawnienia korporacyjne. Umożliwiają one większe zaangażowanie w prowadzenie spraw spółki, w zależności od proporcji jego udziału w kapitale zakładowym. Niekiedy jednak wspólnik może zostać pozbawiony udziału wbrew jego woli.

Umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie zaistnienia określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników (tzw. umorzenie automatyczne). Zdarzenie takie musi być określone na tyle precyzyjnie, by nie wywoływało wątpliwości co do zasadności podjętych przez zarząd czynności. Do umorzenia automatycznego stosuje się przepisy o umorzeniu przymusowym, przy czym uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego podejmuje niezwłocznie zarząd, chyba że umorzenie następuje z czystego zysku (art. 199 § 5 k.s.h.).
Nie ulega wątpliwości, że instytucja umorzenia, a zwłaszcza przymusowego umorzenia udziałów, stanowi atrakcyjną furtkę do „pozbycia się” wspólnika ze spółki. Sąd Najwyższy stanął jednak na stanowisku, iż forma ta nie może być wykorzystywane do usunięcia wspólnika ze spółki z przyczyn stanowiących podstawę do żądania wyłączenia wspólnika (wyrok SN z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt V CK 562/04).

Polecamy serwis Spółka akcyjna

Zgodnie bowiem z art. 266 § 1 k.s.h., z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się następujące ważne przyczyny uzasadniające powództwo o wyłączenie wspólnika: działanie na szkodę spółki lub postępowanie sprzeczne z jej interesami, nadużywanie prawa kontroli w celach konkurencyjnych, wykonywanie nadzoru w spółce dla szykany, niemożność bezkonfliktowego współdziałania ze wspólnikiem, będąca następstwem relacji interpersonalnych wewnątrz spółki. Ważna przyczyna musi dotyczyć poszczególnych wspólników, przy czym nie ma przeszkód, by ta sama przyczyna wystąpiła po stronie kilku wspólników jednocześnie. Wyłączenie ma charakter sankcji, a uznanie, iż nastąpiło spełnienie podstawowej przesłanki dla wyłączenia wspólnika w spółce z o.o. – ważnej przyczyny – zależy od sądu. Rozstrzygnięcie sądu ma zatem charakter uznaniowy, oparty na swobodnej ocenie dowodów w konkretnej sprawie. O wyłączeniu wspólnika orzeka sąd gospodarczy właściwy ze względu na siedzibę spółki. Zgodnie z uchwałą SN z dnia 6 czerwca 2007 r. (sygn. akt III CZP 56/07) sprawa o wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o. jest sprawą o prawa majątkowe. Skuteczność wyłączenia wspólnika zależy od łącznego spełnienia się dwóch przesłanek: prawomocności orzeczenia sądowego o wyłączeniu danego wspólnika oraz zapłacenia ceny przejęcia udziału (udziałów) wraz z odsetkami, licząc od dnia doręczenia pozwu. Prawomocny wyrok sądu o wyłączeniu wspólnika wywiera skutki od dnia doręczenia mu pozwu.

Z uwagi na okoliczność, że rozpatrywanie sprawy o wyłączenie wspólnika przez sąd może być długotrwałe, a rozstrzygnięcie niepewne, pojawia się pokusa pozostałych wspólników do ominięcia tej procedury i próby przymusowego bądź automatycznego umorzenia udziałów niechcianego wspólnika. Instytucja umorzenia udziałów w praktycznej działalności spółek z o.o. może znaleźć różnorodne zastosowanie, nie może jednak stanowić formy usunięcia wspólnika ze spółki bez konieczności wnoszenia powództwa o jego wyłączenie.

Jędrzej Dokurno aplikant radcowski

reklama

Autor:

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Unicestwienie udziału bez zgody wspólnika dysponującego tym udziałem następuje w wyniku umorzenia przymusowego albo umorzenia automatycznego.
Unicestwienie udziału bez zgody wspólnika dysponującego tym udziałem następuje w wyniku umorzenia przymusowego albo umorzenia automatycznego.

E-urząd Cyfrowe usługi publiczne. Poradnik dla administracji i przedsiębiorców (książka)79.00 zł

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Krzysztof Bogusz

Aplikant radcowski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »